Qum yop mahallasi: xotin-qizlar manfaati doimiy eʼtiborda

2026-yil yurtimizda “Mahallani rivojlantirish va jamiyatni yuksaltirish yili” deb eʼlon qilinishi munosabati bilan barcha joylarda boʻlgani kabi Amudaryo tumanining Qum yop mahallasida ham keng koʻlamli ishlar amalga oshirilmoqda. Bugungi kunda mazkur hududda 731 ta xonadon mavjud boʻlib, ularda jami 1860 ta oila istiqomat qiladi. Mahalla aholisining 2248 nafarini xotin-qizlar tashkil etadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 31-martdagi Farmoni ijrosini taʼminlash doirasida Qum yop mahallasining xotin-qizlar faoli Roza Qonarbayeva tomonidan joriy yilning 1-yarmida qator xayrli ishlar amalga oshirildi. Xususan, mahalladagi barcha xonadonlar holati chuqur oʻrganilib, nogironligi boʻlgan shaxslar, kam taʼminlangan oilalar, boquvchisini yoʻqotganlar hamda yolgʻiz yashayotgan keksalarning holidan muntazam xabar olish tizimi yoʻlga qoʻyildi.

Oilalardagi ijtimoiy-maʼnaviy muhitni oʻrganishni yanada samarali tashkil etish va mahalla hayotiga keng jamoatchilikni jalb qilish maqsadida hududda “Nuroniylar” hamda “Qaynonalar kengashi” kabi jamoatchilik tuzilmalari tashkil etilgan. Chindan ham, jamiyat taraqqiyotida koʻp yillik hayotiy tajribaga ega nuroniylarning oʻrni beqiyos. Misol uchun, mahalla faxri boʻlgan hoji ona Orzigul Yoʻldashevaning hayot yoʻli barcha yoshlarga oʻrnakdir. Onaxonning 6 nafar qizi, 4 nafar oʻgʻli, 40 nafar nevarasi va 12 nafar chevarasi bor. Uning pand-nasihatlari yoshlarga namuna sifatida yetkazilmoqda.

Yosh avlod tarbiyasi va oilalar mustahkamligini taʼminlash maqsadida xotin-qizlar faoli mahalla raisi hamda Orzigul Yoʻldasheva kabi faol onaxonlar bilan birgalikda xonadonlarga kirib, yosh oilalarning yashash tarzi bilan yaqindan tanishmoqda. Farzand tarbiyasiga salbiy taʼsir koʻrsatayotgan ota-onalar bilan qatʼiy ish olib borilib, hududda jinoyatchilik, oʻz joniga qasd qilish, fohishabozlik, giyohvandlik, ichkilikbozlik hamda voyaga yetmagan qizlarni erta turmushga berish kabi illatlarning oldini olishga alohida eʼtibor qaratilmoqda.

Mahalladagi Baxtiyor Bekniyazov va Mamojon Kazakbayevalar oilasi ham yoshlar uchun haqiqiy ibrat namunasidir. Nafaqadagi bu faxriy oʻqituvchilar uyda bekor oʻtirmasdan, oʻz tomorqalarida turli ekinlar yetishtirib, moʻl hosil olmoqdalar.

Tomorqada hosil yetishtirish, umuman, jismoniy mehnat bilan band boʻlish salomatlikka ham ijobiy taʼsir qiladi. Aholi, ayniqsa ayollar salomatligi haqida gap ketganida shuni aytish lozimki, hududda sogʻlom turmush tarzini targʻib qilish, homilador ayollar va yosh onalarga eʼtiborni kuchaytirish borasidagi targʻibot ishlari oʻz samarasini bermoqda. Joriy yilning 1-yarmi davomida mahallada 65 ta tugʻilish qayd etildi va patronaj hamshiralarning muntazam nazorati natijasida onalar va bolalar oʻlimiga umuman yoʻl qoʻyilmadi. Tibbiy xizmat qamrovini kengaytirish maqsadida tugʻish yoshidagi 880 nafar ayollar chuqurlashtirilgan tibbiy koʻrikdan oʻtkazildi.

Qishloq sharoitida tomorqa aholining eng muhim daromad manbalaridan biri sanaladi. Mahallada yashovchi yana bir nuroniy onaxon Pardagul Gaipova ham yoshi ulugʻligiga qaramasdan, oʻz xonadonidagi tomorqadan unumli foydalanib, barchaga mehnatsevarlik namunasini koʻrsatib kelmoqda.

Jamiyatda xotin-qizlarning oʻrnini mustahkamlashda oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish gʻoyat katta ahamiyat kasb etadi. Ish bilan taʼminlangan va doimiy daromad manbaiga ega boʻlgan ayol jamiyatning eng faol aʼzosiga aylanadi. Qum yop mahallasida yashovchi Toʻlgʻanoy Bozorbayeva oʻz tikuvchilik tsexini tashkil qilib, aholiga sifatli xizmat koʻrsatish bilan birga, yoshlarga oʻz hunarini oʻrgatib, koʻplab shogirdlar tayyorlamoqda. Xuddi shunday, mahalladagi yana bir namunali oila Shadiyor Shermanov va Sayora Qurbaniyazovalarning qizi ham tikuvchilik sohasiga mehr qoʻyib, bugungi kunda oʻz biznesini muvaffaqiyatli yoʻlga qoʻygan holda yoshlarga hunar oʻrgatmoqda.

Xulosa qilib aytganda, Qum yop mahallasida olib borilayotgan bunday keng qamrovli ishlar oilalar mustahkamligini taʼminlash, yosh avlodni sogʻlom va barkamol etib voyaga yetkazish hamda xotin-qizlarning jamiyatdagi mavqeini yanada yuksaltirishga ulkan hissa qoʻshmoqda. Tashkil etilgan har bir tadbir va koʻrsatilayotgan eʼtibor, avvalo, inson qadrini ulugʻlashdek ezgu maqsadga xizmat qilmoqda.