BOLAM QANDLI DIABETGA ChALINMASIN, DESANGIZ...

Qandli diabet keng tarqalib borayotgan kasallik boʻlib, u butun umr davom etishi va ogʻir asoratlarni yuzaga keltirishi bilan xavflidir.

Kasallik ikki xil holatda kuzatiladi. Yaʼni, kasallikning birinchi turi insulinga bogʻliq boʻlib, bolalar va oʻsmirlarda tepki, qizamiq, gepatit kabi virusli infektsiyalarni boshdan oʻtkazgandan soʻng boshlanadi. Bunda oshqozon osti bezining insulin ishlab chiqarish mexanizmi ishdan chiqadi. Bu turdagi diabetga uchragan bemorlar qonida insulin miqdori juda kam boʻladi yoki umuman boʻlmaydi. Shuning uchun ular insulin inʼektsiyasiga muhtoj boʻladi. Bu turdagi diabetning yuzaga kelishi va rivojlanishida nasliy omil yetakchi rol oʻynaydi. Ota-ona, buvi va buvalardan bolalarga meros boʻlib oʻtadi.

Qandli diabetning insulinga bogʻliq boʻlmagan ikkinchi turi kelib chiqishiga nosogʻlom turmush tarzi, jumladan, yogʻli taom va shirinliklarni koʻp isteʼmol qilish va kamharakatlilik, doimiy asabiylashishlar sabab boʻladi. Koʻz, miya, yurak, buyrak va oyoqdagi mayda qon tomirlarning yalligʻlanishi, insult, infarkt, koʻrish qobiliyatining yoʻqolishi, buyrak yetishmovchiligi, oyoqda tuzalmas yaralarning paydo boʻlishi, gangrena kabi ogʻir asoratlar yuzaga kelishi mumkin.

Kasallikning har ikkala turida ham bemorning, ayniqsa, shirinlikka oʻch bolalarning muntazam ravishda parhez saqlashiga, doimiy harakatda boʻlishiga ahamiyat berish kerak. Tez-tez bolaning qonidagi qand miqdorini tekshirtirib turish, iloji boʻlsa, biron bir sport turi bilan doimiy shugʻullanishiga sharoit yaratish kerak.

Tuman tibbiyot birlashmasi huzuridagi endokrinologiya xonasida qandli diabetning ikkinchi turi boʻyicha “D” nazoratida 22 nafar bola qandli diabet tashhisi boʻyicha hisobda turadi. Bemor bolalar doimiy endokrinolog-shifokor nazoratida boʻlib, ular bepul dori-darmon va muolaja anjomlari bilan taʼminlanmoqda.

Bolaning sogʻlom voyaga yetishi, albatta, u yashayotgan muhitga, isteʼmol qilayotgan oziq-ovqat mahsulotlariga bogʻliq. Ayniqsa, qandli diabet kasalligiga chalingan bemor bolalarning asabiylashishi, biron masalada qattiq siqilishi aslo mumkin emas. Shu bois, biz kattalar oilamizda sogʻlom maʼnaviy muhitni qaror toptirishimiz, farzandimizning sogʻligi uchun masʼul ekanligimizni unutmasligimiz zarur.

Muborak NURIMBETOVA, bolalar endokrinolog shifokori.