Meningit xavfli, yuqumli kasallik, undan saqlaning!
Kunlar soviy boşlagani sari yuqumli kasalliklar avj oladi. Ana şunday dardlardan biri - meningit. Xöş, meningit qanday kasallik? Kelib çiqiş sabablari, yuqiş yöllari va davolaniş usullari nimalardan iborat? Uşbu kasallikka çalinmaslik uçun qanday jihatlarga eʼtibor beriş kerak?
Meningit – miya pardalarining ötkir yalliğlanişi bilan keçadigan yuqumli kasallik. Meningitning oğir turlari bolalik davrida köp kuzatiladi. Katta yoşdagilarda meningit kam uçraydi va biroz yengil keçadi. Kasallik havo haroratining özgarişlari, ovqat ratsionidagi çeklaşlar, vitamin yetişmasligi, sovuq havo hamda kişilarning kam şamollatiladigan xonalarda yiğilişi yuz beradi.
Meningit qanday belgilarga ega?
Tösatdan bolaning tana harorati 40°S gaça oşadi, kuçli boş oğriği paydo böladi, ketma-ket qayt qiladi, boşi orqaga qayrilib, yotib qoladi. Biroz vaqt ötmay bola huşini yöqotib, komaga tuşişi yoki tutqanoq xurujlari kuzatilişi mumkin. Meningitning baʼzi turlarida tanaga toşmalar toşib ketadi. Kasallikning erta bosqiçlarida meningit yaşin tezligida rivojlanadi va ong çalkaşişi, haddan taşqari holsizlik yoki qözğaliş, gallyutsinator hodisalar namoyon bölişi ham mumkin.
Meningit kasalligi kuzatilsa nima qiliş kerak?
Zudlik bilan “tez yordam” çaqiriladi va bola şifoxonaga olib boriladi. Bemorni uyda qoldiriş mutlaqo mumkin emas. Bemor yotgan uy dezinfektsiya qilinişi va oila aʼzolari mutaxassis şifokor tekşiruvidan ötib, nazoratga olinişi lozim.
Davolaş usullari
Meningit taşxisi bilan bemor öz vaqtida şifoxonaga olib borilsa, u 10 kun içida tuzalib ketadi. Bemor komaga tuşgan holatlarda davolaş muddati çözilib ketişi va asoratlar qolişi mumkin. Şu yerda bitta muammoni aytib ötiş kerak. Baʼzi ota-onalar boladan orqa miyani funktsiya qilib miya suyuqligini tekşirişga tösqinlik qilişadi. Uşbu muhim tekşiruvga tösqinlik qiliş aslo mumkin emas. Bu tekşiruvni bolaning ota-onasi ruxsatisiz, tibbiy körsatmalarga binoan mutaxassis-şifokor bemalol ötkazişi lozim. Çunki miya suyuqligini olib tekşirib turiş, miyaning içki bosimi oşib ketişining oldini oladi va bemor komaga tuşmaydi. Hatto komada yotgan bemor huşiga keladi, miya ortiqça yiringli suyuqlikdan xalos böladi va uning örniga toza miya suyuqligi işlab çiqariladi.
Kasallik asoratlari
Aksariyat hollarda heç qanday asorat qolmaydi. Biroq davolaş keç boşlangan holatlar yoki meningitning oğir turlarida turli asoratlar qolişi mumkin. Bunday bolalarda surunkali boş oğriqlar, öta injiqlik va jizzakilik, miya içki bosimining surunkali tarzda oşib borişi, xotira buzilişlari, parişonxotirlik kabi asoratlar vujudga keliş havfi bor. Juda kam holatlarda eşitiş pasayişi, tutqanoq xurujlari va aqliy rivojlanişdan orqada qolişi kuzatiladi. Bunday bolalar doimiy ravişda nevropatolog nazoratida davolanib yurişlari lozim.
Davron Gulmirzayev, tuman DSENM epidemiolog-şifokori.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶