Amudaryo tumani tarixiy-ölkaşunoslik muzeyiga XVIII-XIX asrlarga oid buyumlar va jihozlar sovğa qilindi
Har qanday davlat taraqqiyot sari intilar ekan, doimo tarixga nazar taşlab, mavjud urf-odatlar, anʼanalar va qadimiy yodgorliklarni örganişga va saqlaşga intilişi tabiiy. Ayniqsa, bu borada muzeylarning örni beqiyosdir. Çunki muzeylar ötmişdan kelgan tarixiy madaniyat, maʼrifat, tabiat yodgorliklarining yaxlit tizimiga solingan yiğindisi bölib, amaldagi qonun-qoidaga muvofiq ravişda saqlanadi va namoyiş qilinadi.
Tumanimizda uzoq va boy tarixga ega bölgan ötmişimiz haqida xabar beruvçi, ajdodlarimizning turmuş tarzi, madaniyati, maʼnaviyati, urf-odat, anʼanalarini kelajak avlodga yetkaziş maqsadida taşkil qilingan tarixiy-ölkaşunoslik muzeyiga qiziquvçilarning, unga taşrif beruvçilarning soni tobora ortib bormoqda.
Mazkur muzeydan tarixiy bebaho yodgorliklar, ajdodlarimiz tomonidan foydalanilgan uy-rözğor buyumlari, ötmişda qöllanilgan iş qurollari, dehqonçilik hamda hunarmandçilik buyumlari, yerlarni suğorişda işlatilgan asbob-uskunalar, noyob qölyozmalar, qadimiy çolğu asboblari, öşa davrlarda kiyilgan turfa liboslar örin olgan bölib, muzey fondini yanada boyitişga tumanimiz aholisi ham özlarining hissasini qöşib kelmoqda.
Jumladan, amudaryolik Davlatboy Eşmonov 22-iyun sanasida muzey zaxirasini töldirişga öz uluşini qöşiş maqsadida XVIII-XIX asrlarda yaşagan ajdodlarimiz tomonidan foydalanilgan un tegirmoni, sopoldan yasalgan katta xum, şuningdek, ikki tabaqali naqşdor eşik hamda öymakorlik bilan işlangan ikki tabaqali arab yozuvi yozilgan qadimiy darvozalarni sovğa qildi.

Yurtdoşimiz Davlatboy Eşmonov tumanimizning tarixida öçmas iz qoldirgan, naqqoşlik sanʼati ustalaridan biri Eşmuhammad Naqqoşning beşinçi avlodi bölib, muzeyga Eşmuhammad Naqqoş hamda uning öğli Saʼdulla Naqqoşning rasmlari portretini ham sovğa qildi.
2009-yilda naşrdan çiqqan “Amudaryo” kitobida yozilişiça, Manğit qalʼasining qurilganligiga 300-yildan ortiq vaqt ötgan bölib, XIX asrda Eşmuhammad Naqqoş qalʼaning qurilişi loyihasi ustida işlagan. Uşbu loyihada qalʼa markazida katta va gözal minora qurilişi hamda markazdagi toş köçaning eni 16 metr bölişi, Manğit xonlikdagi eng çiroyli qalʼalardan biri bölişi rejalaştirilgan bölib, ayrim sabablarga köra loyiha öz nihoyasiga yetkazilmagan.
Şuningdek, kitobda keltirilişiça, Eşmuhammad Naqqoş Xiva xoni maslahatçisi bölgan, xonlik davrida yetiştirilgan paxtaning “Amerika” navi uruğini olib kelib yetiştirgan.
Davlatboy Eşmonov kabi tuman muzeyini boyitişga hissa qöşgan yurtdoşlarimizdan Abdulla Ortiqov muzeyga XVIII-XIX asrlarga tegişli, uy-rözğorda foydalanilgan, misdan yasalgan, qadimiy közani sovğa qildi. Şuningdek, Çoyköl ovulidagi Rajabboy Yeşjonovlar oilasi şu davrga tegişli, ötmişda ajdodlarimiz kiygan liboslardan biri bölgan "Sang-sang" pöstin hadya qildi.
Muzey maʼmuriyati bundan bağoyat xursand böldilar hamda muzey zaxiralarini töldirişga yordam bergan eksponatlar egalariga çuqur minnatdorçilik bildirdilar.
Aytiş kerakki, tuman muzeyi zaxirasini doimo boyitib boriş, töplangan muzey aşyo va kollektsiyalarini kelajak avlodlarga bus-butun holatda yetkaziş, asrab-avaylaş har birimizning burçimiz bölib, alohida masʼuliyat talab etadi. Muzeydagi har bir ekspozitsiya özining maftunkorligi, tarixiy ahamiyati va judayam boy tarixiy maʼlumotlarni öz içiga qamrab olgani bilan ahamiyatli hisoblanadi.
Çaros Arslonova, tuman hokimligining Axborot xizmati rahbari.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶