AHOLINI RÖYXATGA OLIŞ — KELAJAK SARI YaNGI QADAM
Mamlakat fuqarolari töğrisidagi maʼlumotlar har qanday davlat milliy statistikasining muhim qismi sanaladi. Bunday maʼlumotlar maʼlum vaqt oraliğida aholini röyxatga oliş tadbirlari orqali töplanadi. Ular nafaqat respublika, balki Yer yuzi aholisining soni, ijtimoiy holati, daromadlari kabi bir qança muhim axborotlarni hisoblab borişga xizmat qiladi.
BMT dunyo mamlakatlariga fuqarolar bilan yuzaga ke- ladigan bir qator ijtimoiy muammolarning yeçimi hamda iqtisodiy körsatkiçlarning demografik körsatkiçlar bilan mutanosib ravişda ösib borişini taʼminlaş uçun har ön yilda kamida bir marotaba aholini röyxatga oliş tadbirini ötkazişni tavsiya etadi. Afsuski, yurtimizda mustaqillikdan söng keng kölamda aholini röyxatga oliş tadbiri ötkazilmagan. Şu bois, mamlakatimizda ilk bor 2023-yilda ötkazilişi közda tutilgan aholini röyxatga oliş tadbiriga ayni paytda qizğin tayyorgarlik körilmoqda.
Aholini röyxatga oliş, avvalo, davlat yoki hukumat emas, balki jamiyat uçun zarur bölib, vaqti-vaqti bilan özini közguda köriş orqali rivojlaniş natijalarini baholaş imkoniyatidir. Röyxatga olişda qatnaşayotgan har bir fuqaro özi haqidagi maʼlumotlarni taqdim eta turib, özlari mansub bölgan kişilar guruhiga tegişli ijtimoiy dasturlarni işlab çiqişda iştirok etadi.
Misol uçun, işsizlarning sörovnomadagi javoblari mehnat bozorini örganiş va aynan kerakli joyda yangi iş örinlari yaratiş imkonini bersa, bolalar soni töğrisidagi maʼlumotlar maktab, maktabgaça taʼlim muassasalari va şu kabi muassasalar qurilişi rejalarini tuzişda qöl keladi. Yoş haqidagi maʼlumotlar pensiyaga çiqadiganlar soni, ularning pensiya tölovlari uçun zarur böladigan mablağlarni jamğarib boriş imkonini beradi. Har yili maktabgaça taʼlim, umumtaʼlim maktablari yoki oliy taʼlimga qabul qilinadigan yoşlar töğrisidagi maʼlumotlar ham xuddi şunday şakllanadi. Yaşaş joyi töğrisidagi maʼlumotlar esa har birimizning uyimizgaça keladigan yöllar qurilişi, kommunikatsiyalar bilan taʼminlaşni rejalaştiriş uçun zarur.
Mamlakatimizda sinov tariqasida joriy yildan boşlangan aholini röyxatga oliş tadbirlari 2023-yilda ötkaziladigan röyxatga oliş tadbiriga tayyorgarlik körişning muhim bosqiçi hisoblanadi. Mazkur amaliyot uslubiy, texnik va taşkiliy masalalarni qayta körib çiqiş imkonini bergani bois, unda qança köp respondentlar (aholi) qatnaşsa, şunça köp kamçiliklarni aniqlaş va tuzatişga şaroit tuğiladi va respublika darajasida böladigan aholini röyxatga oliş tadbirining sifatli va samarali ötkazilişi taʼminlanadi.
Mazkur işlarni sifatli taşkil etiş maqsadida joylarda maxsus guruhlar taşkil etilgan bölib, jarayonlar aniq va tizimli yölga qöyiladi. Röyxatga oluvçilar işini muvofiqlaştiriş uçun har bir instruktorlik uçastkasida 1 nafar instruktor va 1 nafar statsionar röyxatga oluvçi faoliyat yuritadi. Ularning işini röyxatga oliş uçastkasi xodimlari nazorat qiladi.
Uşbu tadbirlarning ahamiyatli jihati şundaki, ular orqali nafaqat özimiz, balki kelajak avlod uçun muhim maʼlumotlarni töplaşga erişamiz. Aholini röyxatga oliş natijalari mamlakatning keyingi demografik va ijtimoiy siyosatini belgilaş bilan birga, respublika va hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantiriş prognozlari hamda dasturlarini tuzişda keng qöllaniladi. Keyingi ön yillikka möljallangan oilalarni qöllab-qövvatlaşga qaratilgan ijtimoiy dasturlarni şakllantiriş, şifoxonalar, bolalar boğçalari, maktablar va uy-joy qurilişini rejalaştirişda foydalaniladi.
Röyxatga oliş natijasida şakllantiriladigan mamlakatdagi iş beruvçilar haqidagi maʼlumotlar xususiy tadbirkorlikni rivojlantiriş va rağbatlantirişga yöl oçadi. Biznes vakillari röyxatga oliş maʼlumotlari orqali mehnat hamda isteʼmol bozorining holatini baholaş, talab va takliflar ehtiyojini aniqlaş imkoniga ega böladi. Bir söz bilan aytganda, aholi töğrisida töplanadigan maʼlumotlar barça sohalarni rivojlantirib, mamlakatni yanada taraqqiy ettirişga, jahon maydonida Yangi Özbekistonning yangiça qiyofasini aks ettiruvçi omil bölib xizmat qiladi.
Hamza Haytimbetov, tuman statistika bölimi boşliği

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶