OMONATGA XIYoNAT QILMANG! yoxudSizga nima yetmayapti, zamondoş?
Hayot insonga Yaratgan ato etgan eng bebaho neʼmatdir. Uni qadrlamoq, har lahzasini mazmunli va gözal ötkazmoq uçun unga aql-zakovat, mehr-muhabbat ham bergan. Bas, şunday ekan, jamiki jonzotlar sarvari odamizod bu neʼmatlar şukrini ado etib yaşamoği ham lozimdir.
Yurtimizning qay göşasiga bormang – obodlik, farovonlik, hamma xonadonlarda dasturxon tökin, yaşaş şohona, bösağasida turli rusumdagi avtomobillar. Hozir ulovi yöqlar ham çaqirimlab yöl bosib piyoda yurmaydi: uzoğini yaqin qiladigan taksilar xizmatga şay.
Çor-atrofga nazar taşlasangiz – birov-birovdan çiroyli kiyingan. Hayot xuddi risoladagiday tuyuladi. Biroq... çuqurroq nazar solsak-çi?
... Aniq eslayman, bolalik paytlarimizda çor-atrofimizda keksa odam vafot etsada, kattalar-u bolalar ham ğamga botar, bir insonning tuproqqa qöyilişidan juda taʼsirlanar edi. Neça kunlab şu öy heç kimning xayolidan ketmay yurardi. Şularni öylasam, öşa vaqtlarda mehr-oqibat kuçli, inson qadri baland bölganmikan, deb öylayman. Hozirgi kunda-çi?
Ijtimoiy tarmoqlarda yaqindagina bir ayolning uyiga kelib, birga aroq içib kayf-safo qilgan “tanişi”ni piçoqlab qöygani haqidagi xabar tarqaldi. Farğonada M.ismli ayol ikki nafar tanişlariga oşxona piçoği bilan tan jarohati yetkazgan. Bir-birining soçidan sudrab döpposlagan qizlar, öqituvçisini urib-tepib jarohat yetkazgan öquvçi, yigit talaşib öz opasining joniga qasd qilgan qiz, buvisini böğib öldirgan ösmir haqidagi, qaynonasini bolta bilan çopib öldirgan kelin, öz farzandlarini böğib öldirgan, kanalga taşlagan ayollar haqidagi xabarlarni öqiganimda ançagaça özimga kelolmay yuraman. Xayolga tolaman, bu xabarlarni öqiganlarning barçasi ham “astağfurulloh, biz qayerga qarab ketayapmiz özi", deb öylaşarmikan? “Özimdan yiroq” deguvçilar ham köp, adaşmasam. Axir buningdek köngilsizliklar – mehmonini şişa idiş bilan urib öldirgan mezbon, yölovçi talaşib bir-birini piçoqlagan kirakaşlar, mast holda tanişini piçoqlagan erkak, ovqatdagi göştni talaşib hamxonasini piçoqlagan talaba, turmuş örtoği, beş oylik beşikdagi bolasini öldirib, söng özini osgan, öynaşini oçiq dalaga olib çiqib, özaro janjal natijasida şafqatsizlarça öldirgan, jazmanini ayovsiz kaltaklab, söng uyiga yalanğoç holda taşlab ketgan erkaklar voqealari kabi bir inson hayotiga suiqasd qiliş holatlari nega köpayib ketayapti? Vahşiylik hayvonlarga xos emasmi? Nahot, inson zoti tabiatidan hayvoniy xislatlar joy olayotgan bölsa?!
Yöl harakati qoidalarini mensimay, baʼzilarning öziça "zörman" deb tezlikni oşkora oşirib, maşinasini boşqarolmay qolişi, yo mast holda transport boşqarişi oqibatida yöllarda vafot etayotgan begunoh insonlar, norasidalar taqdiri nega heç kimni bezovta qilmaydi? Axir ular birovning hayotiga, Allohning ularga bergan omonatiga xiyonat qilayotgani yöqmi? Nega öğil otani, onani, ota-ona farzandini öz qöllari bilan öldirayapti. Tuğişganlar mol-mulk talaşib jigariga piçoq sançayapti? Inson zotiga xos işmi, bular? Aslo yöq!
Aziz zamondoşim! Nigohingizni siyqa, sayoz seriallardan, ijtimoiy tarmoqlardan uzib, oilangizga – kelajagingiz bölgan öğil-qizingizga qaratsangiz, buzğunçilik, ur-yiqit tarğib etilgan multfilmlar tomoşa qilişiga, bemaqsad köçalarda sanğib yurişiga çek qöyib, bağringizga bosib, mehr bilan hayotiy hikmatlardan sözlasangiz, qalbiga ilm, insof-iymonni singdirsangiz, ehtimol, buningdek xunrezliklar kamayarmidi? Yillab farzandlarini körmay, pul ilinjida xorijda yurganlar moddiyatdan ham mehr, diydor, öz vaqtida berilişi lozim bölgan eʼtibor, tarbiya muhim ekanligini tuşunib yetişarmikan, heç? Axir xorijdan jönatilgan mömay pullar evaziga şohona yaşab, turli nomaqbulliklarni qilayotgan “tirik murda”lar tobora köpayayotgani haqiqat-ku!
Biz – hazrati inson deya atalguvçi aqlli mavjudotning ikki eşik – tuğiliş va oxirat oraliğidagi har damimiz sinovli ekanligi, har bir yaxşi-yomon işimiz uçun javob beradigan vaqtimiz borligi xayolimizdan faromuş böldimi?
Uluğ maʼrifatparvar bobomiz Abdulla Avloniyning “Bugungi öğri, firibgar va xulqi yomon kimsalar keça tarbiyasiga eʼtibor berilmagan bolalardir”, degan dono sözlarini unutdikmi?
Bilmadim, bilolmadim... Doim meni bezovta qiladigan buningdek fikrlarimni kim öqiydi, kim kerakli xulosa oladi?! Biroq Fuzuliy hazratlari aytganlariday, “Sözlasam – taʼsiri yöq, sukut saqlay desam – köngil rozi emas...”
Oygul RAJABOVA.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶