21.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
21.11.2026, 04:26
Jamiyat 👁 3,172

Jazirama issiqda qanday harakat qiliş kerak?

Jazirama issiqda qanday harakat qiliş kerak?

Jazirama issiq – havo haroratining  bir neça kun davomida 10 va undan ortiq darajaga keskin kötarilişi bilan tavsiflanadi.

Taʼsiri – inson tanasining harorati issiq olişi natijasida 37,1 darajadan 38,8 darajaga qarab kötarilişidir. Issiqlik olişning kritik holati jazirama issiqda uzoq muddat böliş natijasida oftob urişi yoki yurak faoliyatining buzilişi oqibatida yuzaga keladi. Tananing qizarib ketişi, kuçli çanqaş - issiqlik urişi simptomidir. Keyinçalik yurak faoliyatining töxtab qolişi, xuşdan ketiş holatlari ham kuzatiladi.

Jazirama issiq paytida soğlik bilan muammo bölmasligi uçun çekmaslik, spirtli içimlik içmaslik, kuçli ovqat va jismoniy harakatni kamaytiriş tavsiya etiladi.

Jazirma kunlarda zarurat uçun zaxira idişlarga suv oling. Tanani issiqdan saqlaş uçun kiyim-keçak, maişiy elektr uskunalari (ventilyatorlar, konditsionerlar) tayyorlaş, imkon darajasida  maişiy elektr uskunalarini işlatişda muqobil elektr energiya manbaidan foydalaniş lozim.

Jazirama issiq paytida quyidagilarni yodda tuting!

1. Harorat kötarilganda issiqdan panaga öting. Havo ötadigan oç rangdagi kiyim (paxta matosidan tayyorlangan) kiying. Boş kiyimni ham kiyişni unutmang. Şoşilmasdan harakat qilib, tez-tez panada bölişga urining.

2. Köp suv içiş – töğri suv isteʼmol qiliş organizmning hayot faoliyatini yaxşilaydi. Issiq paytida suyuqlik isteʼmol qilişni köpaytiriş kerak. Oddiy içimlik suv isteʼmol qiliş maqsadga muvofiqdir. Pivo va boşqa alkogol içimliklar organizmning yomonlaşişiga olib keladi. Jazirama issiq paytida soat 12:00 dan 16:00 ga qadar köçaga çiqmaslik va oçiq quyoşda yurmaslik tavsiya etiladi. Kunni şunday rejalaştiriş kerakki, jazirama paytida vaqtni uyda yoki işxonada ötkaziş darkor.

3. Tez-tez duş qabul qiling. Bu tananing nafas oliş tizimini yaxşilaydi. Suv xona haroratida bölişi kerak. Suvni sovutiş oqibatida haroratning keskin özgarişi pnevmaniya kasalligiga yöl oçib beradi.

4. Jazirama issiq urganda zudlik bilan soya, şamol bor joyga öting yoki duş qabul qiling. Tanani sovutişga harakat qiling.

5. Ovqatlaniş tartibini özgartirişga harakat qiling. Jazirama issiq paytida sovuq ovqatlar hamda  köproq meva va sabzavotlar isteʼmol qiliş tavsiya etiladi. Ovqat albatta tuzli bölişi darkor. Havo harorati yuqoriligida odam organizmidan köp miqdorda natriy çiqib ketadi.

6. Sintetik materialdan kiyim kiyişdan saqlaning. Tabiiy paxta mahsulotlaridan tayyorlangan kiyimlar issiq havoda qulaydir. Şapka kiyişdan uyalmang. Issiq urişi asosan boşning isib ketişidan böladi.

7. Konditsioner bor xonada bölganingizda uning röparasiga ötirmang. Konditsionerning işlaşi jarayonida qançadan qança bakteriyalar sovuq havo bilan birga xonada haydalib, surunkali bronxit va pnevmaniyani qözğatadi.

8. Tana haroratining sovuşi qöl va oyoq muşaklari tortilişiga olib keladi.  Issiq urişi alomatlaridan (umumiy çarçaş, boş oğriği, xuşni yöqotiş, yuz terisining qizarib yoki oqarib ketişi, puls meʼyori buzilişi) terlaş natijasida inson organizmida suvga ehtiyoj köpayadi. Şu sababli 80-100 ml. miqdorida suv içiş va oğiz böşliğida bir oz uşlab turiş, badanni sovutib, soyaga ötib, töla badanga suv quyiş zarur.

Quyoş yoki issiq urişining belgilari:

böşaşişlik, köngil aynişi, boş aylanişi;

qayt qiliş, qaltiroq bosiş yoki xuşidan ketiş.

Quyoş urişiga asosan kiçik va ösmir bolalar, qariyalar hamda mast xoldagi insonlar moyil böladi. Ularda turli sabablarga köra organizmdagi termoboşqaruv tizimi sust işlaydi. (Termoboşqaruv – bu insonlarning organizmidagi haroratning barqarorligini taʼminlaydi).

Quyoş urişining oldini oliş maqsadida quyidagilarga amal qilişingizni tavsiya etamiz:

kunning qizigan vaqtida quyoş tobida jismoniy maşğulot bajarmaslik;

kunning qizigan vaqtida ust kiyim yupqa va havo ötkazadigan bölişi;

sovutilgan çoy, kvas va mineral suv içiş inson organizmidagi termoboşqaruv barqarorligini taʼminlaydi;

issiq vaqtda spirtli içimliklar isteʼmol qilinişi organizmdagi termoboşqaruv tizimining buzilişiga olib keladi, şu sababli spirtli içimliklarni isteʼmol qilmang.

Quyoş urganda birinçi yordam usuli:

jabrlangan şaxsni soya yoki salqinga olib boring;

unga sovutilgan çoy yoki tuzli suv içiring;

badanni qisib kiyilgan ust kiyimlarni böşaştiring;

uni sinçiklab kuzating, soğligining yanada yomonlaşuviga yöl qöymang;

terga singigan ust kiyimlarini yeçib taşlang;

sovuq suvga şimdirilgan matoda badanini artib çiqing, tomoq, böyin va gavda qismlariga, boş tomir ötgan joylarga asosiy eʼtibor beriş zarur;

agar muolaja yordam bermasa, tibbiy yordam xizmatini çaqiring.

Quyoş urganda jabrlangan insonning nafas olişi töxtaşi, miokard infarkti bölişi mumkin, şu tufayli jonlantiriş işlariga (sunʼiy havo yuboriş va yurakni massaj qilişga) ham tayyor böliş kerak.

DIQQAT! Badanga aslo spirt surtmang, çunki spirt badanning mayda teşiklarining yopilişiga olib keladi va issiqlikning çiqişini tösib qöyadi. Jabrlanganni sovutilgan suvli vannaga joylaştirmang, çunki vanna kökrak qafasining qisilişiga va nafas oliş yöllarining ötkazuvçanligiga taʼsir qiladi.

Çömiliş joylaridagi qoidalar:

Çömiliş maskanlarida dam olayotgan bölsangiz, yodda tuting: uşbu joylarda havo harorati +50 daraja S va undan ortiq bölişi mumkin. Çömiliş havzasidagi suvning harorati esa +22 daraja S +26  daraja S bölişi mumkin, şunda haroratning keskin özgarişi +25 daraja S, +30 daraja S ni taşkil etadi.

Agar çömiliş maskanining sohilida uzoq muddat turib, birdaniga suvga özingizni taşlasangiz, organizmingizdagi harorat keskin tarzda tuşib ketişi natijasida nafas oliş yoki yurakning töxtab qolişiga olib kelişi mumkin.

Suvga tuşişdan oldin qöl, oyoq, gavda va boşqa qismlarni suv bilan artib çiqişni unutmang.

Yozni maroqli ötkazing, özingizni asrang!

fvv.uz sayti materiallari asosida tayyorlandi.

(Foto - http://soglom.uz)

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026