Mehr qahat bölmasin!
Yaqindagina guvoh bölganim bir voqea uşbu maqolani yozişga turtki böldi. Bir davrada ön çoğli 40-45 yoş atrofidagi ayollar ötirişardi. Barçasining nigohi xona törida ötirgan, yoşiga nisbatan ortiqça pardoz-andoz qilgan, soçlari yelkasiga tuşib turgan töladan kelgan ayolda edi. Gap-sözlaridan ayol xorijda işlab qaytgandi.
– Kelganimdan beri hali uyda tura olmayapman ham. Har kuni bir boradigan joy çiqadi. Hali buyoqqa otlanayotsam, kiçkina qizim yiğlaguday böldi, ikki yilda endi keldingiz-ku uyda turmaysiz, deb. Böy yetay deb qoldi-ku, biroq hali qiliği gödakday. Emib qol, dedim.
Ayol şu kabi gaplar bilan hammani öziga qaratib tinmay gapirardi. Mening köz öngimda esa ikki yil eşik “tiq” etsa, “onam emasmikan?” degan umid bilan közlari nigoron bölib intiq kutgan, uyiga kelgaç ham özi aytganiday, har kuni boradigan joyi çiqayotgan onasi mehriga taşnaligini arazi bilan ifodalayotgan qizaloq jonlandi. Xayolan u bilan suhbatlaşaman: Eh... norasida! Sening gunohing nima ediki, onang davradoşlariga seni aytib, ustingdan kulsa?! Aybing onangni soğinganingmi? Bağrida bölişingni istaganingmi?..
Ikki yillab farzandlarini mehridan, tarbiyasidan mosuvo qilib bemalol xorijda yurgan ayol bularni idrok etolmasa, uyda ötiring, deya zorlanişini bolasining injiqligiga yöysa, senda ne ayb, qizaloq? Aslida sen izlagan, taşna bölgan onalik mehri onangda bölmasa (agar şunday bölmaganida şunça vaqt oilasidan uzoqda yura olarmidi, farzand diydori qiynamasmidi?), hatto kelgaç ham sen bilan bamaylixotir ötirişga bordi-keldilardan orttirib vaqt topolmasa, naçora, qizaloq!..
Afsuski, farzandlarini gödakligidanoq qaynona-qaynotasiga, biror yaqiniga, hatto yetti yot begona-enagalarga taşlab, xorijda pul topgani ketgan ayollar ançagina. Bağridan ungan bolasining nahot pulçalik qadri bölmasa ularga?
Şu mavzuda gap ketsa, köpçilik rözğori ehtiyojlari uçun yurganini aytib, özini oqlaydi. Töğri, rözğor – ğor, deganlariday, tirikçilikning özi bölmaydi. Biroq buning uçun nahot ayol – avvalo farzand tarbiyasiga, rözğor işlariga masʼul, xonadonini mehr nuri ila obod etib, oila aʼzolarining özaro ahilligini, hamjihatligini taʼminlaşi lozim bölgan nozik xilqat, mukarram zot xorijga borişi lozim bölsa? Taşvişlanarlisi, ularning mehriga zor bölib ösgan, vaqtida tarbiya berib, nazorat qilinmagan farzandlarning kelajagi nima böladi?
Qolaversa, xorijda işlab yurgan ayrim ayollar xulq-atvorida özimizning milliy mentalitetimizga xos bölmagan körinişlar ham joy olayotgani barçaga ayon. Şularni öylagan odamning köngliga bir haqli savol keladi: oila ustuni sanalmiş erkaklar-çi? Nega ular ayoli xorijdan yuborgan pullarini yeb, bola boqib ötirişdan uyalmaydigan bölib ketişayapti?
Xalqimizda ayollar qadim-qadimdan asrab-avaylangan, eʼzozlangan. Buni miloddan avvalgi birinçi ming yillikda yaratilgan “Avesto” dagi “Ayollarni mukarram tutinglar”, “Bahor oyining bir kuni ayollar iydi – bayrami qilib belgilab qöyilsin”, degan jumlalardan ham anglaş mumkin.
Ayni kunda ham yurtimizda ayollarning oilalar tinç-totuvligini taʼminlaşda, farzand tarbiyasida örni juda muhim. Şu boisdan ham ularni ijtimoiy himoya qilişga, qöllab-quvvatlaşga eʼtibor tobora kuçaytirilmoqda. Ilm olişi, işlaşi, ijtimoiy faolligini oşirişga qaratilgan qator hujjatlar qabul qilinmoqda.
Bularning zamirida har bir ota-ona öz oilasida farzandlarini globallaşuv jarayoni keçayotgan bugungi tezkor davrda yot ğoyalarga berilmaydigan, odobli, yuksak maʼrifatli qilib voyaga yetkazişlariga, har bir oilaning obod, farovon bölişiga erişişdek ezgu maqsadlar mujassam. Çunki farzand tarbiyasiga eng avvalo, ota-ona javobgardir. Ota-ona mehri farzandga heç qaçon qahat bölmasin.
Oygul RAJABOVA.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶