AHIL VA HAMJIHAT OILA
Baxtli va gözal oila, farovon hayot yaratiş heç bir insonga oson keçmaydi. Oilaviy hayot gözal bölişi uçun turmuşdagi hamrohlarning bir-birini tuşunişi, maqsad sari hamjihatlikda intilişi ham muhim örin tutadi va bunday munosabatlar oila ahilligini, osoyiştaligini, mustahkamligini taʼminlaydi.
Har bir oilani alohida olam deb qarasak, undagi insonlarning har birining öz dunyosi bor. Har bir oila öz tartibi, qonuniyatlari bilan boşqalaridan farq qiladi. Ahillikda hayot keçirayotgan Tölqin ovulidagi Qodirboy aka Eşmurodov va Momojon opa Nurimbetovalar ham heç kimnikiga öxşamagan ulkan oila saltanatini bunyod etişdi.
Inson heç qaçon yolğizlikda baxt ham, huzur-halovat ham topa olmaydi. Buni ota-onadan erta judo bölgan Qodirboy aka barvaqt anglab yetdi. Singlisi bilan yetaklaşib, Qipçoqda yaşaydigan yolğizgina ammasining uyiga kelganida u maktabni tamomlagan, Nukusdagi Yöl qurilişi texnikumida tahsil olayotgan edi. Akasidan qolgan yodgorlarni közida yoş bilan qarşi olgan amma ularni öz qaramoğiga oldi. Birin-ketin voyaga yetayotgan jigarlarining öz hayot yöllarini, baxtini topib ketişlarini astoydil istadi va imkoni boriça ularga suyanç bölişga harakat qildi.
Bu paytda qöşni qiz Momojon ham Nukusdagi tibbiyot bilim yurtida hamşiralikka öqiyotgan edi. Ammasining mazasi qoçganida uylariga kelib ukol qiladigan, tez-tez xabar olib turadigan çaqqon va epligina qiz Qodirboyning nazaridan çetda qolmadi. Baxti mana şu qiz bilan boğliqligini his qilib, uning köngliga yöl topişga urindi. Orada öqişini tugatib, Qipçoq kasalxonasining tuğruq bölimida iş boşlagan Momojonning yoşi ötgan buvisiga ham, ota-onasiga ham bu bamaʼni yigit juda maʼqul keldi. Ikki tomonning roziligi bilan 1975-yilda töy ham bölib ötdi va yoş oila ammaning xonadonida yaşay boşladi. Zimmasidagi masʼuliyati ikki hissa ortgan Qodirboy tumandagi Nasos stantsiyalari boşqarmasiga maşinist bölib işga joylaşdi. Momojon esa Qipçoq kasalxonasining tuğruq bölimida işini davom ettirdi.
Qodirboy özi tuğilib ösgan eliga qaytiş istagida Tölqin ovuliga oilasi uçun imorat tiklaşni lozim topdi. Buni ammasi ham, umr yöldoşi Momojon ham maʼqullaşdi va ovulning çekka hududidan berilgan yerga uy qura boşlaşdi. Bu davrlar Qodirboy aka va Momojon opa uçun turmuşlaridagi taşvişli, maşaqqatli davrlar böldi. Çunki uy qurilişiga köproq mablağ topiş, buning uçun esa köproq işlaş kerak edi. Ketma-ket tuğilgan bolalar hali kiçkina, ularga qarayotgan Momojon opa kasalxonadagi işi bilan birga dala yumuşlariga ham ulgurişga harakat qilardi. U el oğzidagi “qaynonali kelin qarqara kelin...” degan iboraning maʼnosini öşanda tuşunib yetdi. Qaynonasi hayot bölganlarida turmuşi boşqaça bölişini öylab, doim armon qildi. Qodirboy aka ham umri qisqa bölgan otasining ögit-nasihatiga muhtoj bölgan paytlarida dunyolarga siğmay ketar edi. Biri-biriga suyanib, hayot yöllarida davom etgan bu insonlar muammolarni birgalikda yengib ötişdi. Qurib bitkazişgan yangi uylarida şukrona aytib, qöşaloq – ham sunnat, ham imorat töy qilişganida esa barça taşvişlarini unutişdi.
Yangi uyda yangi hayot boşlagan bu mehnatkaş insonlar atrofdagi öz-laştirilmagan yerlarda boğu-roğlar yaratişni istaşdi. Aslo mehnatdan qoçişmadi. Ota-onalaridan bu xislatlarni örganib, öziga singdirib ulğayayotgan farzandlar ham ularga ergaşişdi. Yaxşi niyat bilan turli köçatlar keltirib ötqazişdi va birgalikda parvarişlay boşlaşdi. Qisqa fursat içida tinimsiz mehnat evaziga çiroyli boğ yaratildi. Undan qöşimça daromad olib, tobora kattalaşayotgan oilasining kam-köstiga işlatişdi. Mehnatining unumini köra boşlagan Qodirboy aka Momojon opa bilan maslahatlaşib, uylarining atrofidagi har joyida axlat, çiqindi tökilib yotgan, taşlandiq yerlarni ham özlaştirişni, obod va fayzli göşaga aylantirişni niyat qildi. Bu ezgu niyatini amalga oşiriş uçun tegişli joylardan ruxsat ham oldi va 1999-yilda “Tinmas dehqon” fermer xöjaligini taşkil etib, işni boşlab yubordi. Xöjalikda asosan paxta yetiştirib, bu böyiça rejani birinçi yildayoq ortiği bilan uddalaşdi. Dala atrofiga ekib çiqişgan terak va turli mevali daraxtlar ham böy çözib, körgan közni quvnata boşladi. Bundan atrof yanada körkamlaşdi.
Mehnatkaşligi bilan elda obrö topgan bu xonadonda töylar boşlandi. Öğillarini uylantirib, kelinlar tuşirişdi, oilalari avvalgidan ham kattalaşdi. Dunyoga keltirgan 4 öğillari tanlagan kelinlarni öz qizlariday qabul qilişdi. Kelinlar ham ota-onasidan yaxşi tarbiya olgan, turmuşini mustahkamlaş uçun har qanday mehnatga tayyor, oila ahilligi, hamjihatligi uçun intiladigan bölganligidan oz fursat içida oilada öz örnini topib olişdi. Özining qaynonasiz qiynalgan paytlarini unutmagan Momojon opa kelinlariga har işda hamdam bölişga intildi. Qodirboy aka esa öğillarining har qanday taşabbusini qöllab-quvvatladi. Unga katta öğil Mansur ukalari bilan köl qazib, baliqçilikni yölga qöymoqçi bölganini aytganida farzandlarining intiluvçanligini körib, quvonçi kökka yetdi.
Bu işda öğillariga kömak berişga harakat qildi va tegişli joylardan ruxsat olişgaç, zarur texnikalarni topişga yordamlaşdi. Ularning bunyodkorlik işlaridan va yangi taşabbuslaridan xabar topgan öşa paytdagi tuman hokimi Rajabboy Yöldoşev (oxiratlari obod bölsin!) ham imkon boriça şaroit yaratib berdi. Qodirboy akaning oilasi uçun tuman hokimining eʼtibori, ğamxörligi juda katta rağbat böldi. Bundan ruhlanib, 1 gektarga yaqin maydonda “Amu köli” baliqçilik xöjaligini taşkil etişdi. “Tinmas dehqon” fermer xöjaligining yerlarida boğ yaratiş va sabzavot yetiştirişni möljallab, alohida “Guljamila”, “Hakimboy”, “Xurşida” nomli dehqon xöjaliklarini taşkil etişdi.
Bunday oilaga har qança havas qilsa arziydi. Ularning bosib ötgan umr yöllariga qarab turib, farovon va baxtlarga töla, şunday gözal oilaviy hayotga mehnat, sabr va bardoş bilan erişiş mumkinligiga amin bölasiz. Demak, umr yöllari bir-biriga boğlangan turmuşdagi hamrohlar örtasida muhabbat bilan birga bir-birini tuşuniş, maqsad sari hamjihatlikda intiliş ham bölsa, albatta, saodatli kunlarga yetadi.
Ozoda Xudoyberganova,
jurnalist.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶