Odam savdosi — inson erkinligiga tahdiddir
Odam savdosi insoniyat taraqqiyotiga xavf solayotgan transmilliy jinoyat turlaridan biri hisoblanadi. Bu illatga qarşi kuraşiş maqsadida davlatlararo hamkorlikni kuçaytirgan holda qarşi kuraş olib borilayotganiga qaramasdan ötgan davr mobaynida millionlab odamlar uning qurboni böldi.
Xalqaro huquq normalari asosida 2008-yil 17-aprelda “Odam savdosiga qarşi kuraşiş töğrisida”gi Özbekiston Pespublikasining Qonuni qabul qilindi. Odam savdosiga qarşi kuraşiş faoliyatini takomillaştiriş maqsadida 2008-yil 8-iyulda “Odam savdosiga qarşi kuraşiş samaradorligini oşiriş çora-tadbirlari töğrisida”gi Özbekiston Pespublikasi Prezidentining 911-sonli Qarori qabul qilindi.
Şunga köra odam savdosi jabrdiydalariga yordam körsatiş va himoya qiliş böyiça ixtisoslaştirilgan muassasalar tuzildi. Odam savdosi jabrdiydalarini qulay yaşaş va şaxsiy gigiyena şart-şaroitlari, şuningdek, oziq-ovqat, dorivor vositalar va tibbiyot buyumlari bilan taʼminlaş, odam savdosi jabrdiydalariga keçiktirib bölmaydigan tibbiy, psixologik, ijtimoiy, yuridik va boşqa yordam körsatiş ham yölga qöyildi.
Vazirlar Mahkamasining 2008-yil 2-iyundagi 117-sonli «Özbekiston Pespublikasi hukumatining ayrim qarorlariga özgartişlar kiritiş töğrisida »gi Qarori asosida odam savdosi jabrdiydasi hisoblangan Özbekiston Pespublikasi fuqarolari şaxsini aniqlaş bilan boğliq bölgan va Özbekiston Pespublikasiga qaytiş huquqini beruvçi hujjatlarni rasmiylaştirişda konsullik tölovlari va boşqa tölovlardan ozod etildi.
Bundan taşqari, odam savdosi masalasi böyiça fuqarolarning noqonuniy yöllar bilan çet mamlakatlarga işlaş uçun ketişini oldini oliş maqsadida Özbekiston Pespublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qiliş vazirligiga qaraşli Taşqi mehnat migratsiyasi taşkil etildi. Agentlik Özbekiston Pespublikasi fuqarolarining çet ellarda mehnat faoliyatini amalga oşiriş hukuqini röyobga çiqarişda kömaklaşadi. Xorijiy iş beruvçilar bilan mehnat şartnomalari tuzişning xuquqiy jixatlari töğrisida xabardor qilişiga, ularning malaka oşirişiga va çet ellarda mehnat faoliyatini amalga oşirayotgan fuqarolarning ijtimoiy muhofazasini belgilangan tartibda taʼminlaşga alohida eʼtibor qaratadi.
2008-yil 16-sentyabrda “Özbekiston Pespublikasining ayrim qonun hujjatlariga özgartiş va qöşimçalar kiritiş töğrisida”gi qonuni bilan Jinoyat kodeksining 135-moddasi yangi tahrirda bayon qilindi. Unda ham odam savdosi, odamni oliş-sotiş yoxud odamni undan foydalaniş maqsadida yollaş, topşiriş, yaşiriş yoki qabul qiliş kabi jinoyatlarni amalga oşirganlik böyiça qatʼiy çoralar belgilandi. Xalqaro qonunçilik va Özbekiston Pespublikasi milliy qonunçiligida odam savdosi jabrdiydalari huquqlarini himoya qiliş, ularning ijtimoiy reabilitatsiyasi va himoyasini taʼminlaş belgilab qöyilgan.
Asrimizning jiddiy muammosiga aylangan uşbu illat xalqaro, mintaqaviy, köp va ikki tomonlama munosabatlarni talab etadi. Odam savdosiga qarşi kuraşiş xalqaro va mintaqaviy darajada jiddiy yondaşilib, özaro hamkorlikda olib borilsagina yaxşi samara beradi.
Jamşid Bekimbetov, tuman Adliya bölimi
boş maslahatçisi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶