Firibgarlarning jinoyati foş böldi
El orasida şunday insonlar borki, ular halol mehnati bilan rözğor tebratadi. Ammo yengil-yelpi hayot tarzini tanlab, oson yöl bilan katta mablağ topiş uçun özgalarni çuv tuşirişni kasbga aylantirganlar sönggi paytlarda köpayib ketdi. Bunday kimsalar qilmişining oqibatini öylamasdan firibgarlik qilib, birovning mehnati evaziga kelgan mulkni qölga kiritiş yölini izlaşadi.
Firibgarlik – oğir jinoyatlardan biri hisoblanadi. U iqtisodiyot sohasidagi jinoyatlar jumlasiga kiradi. Özbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 168-moddasida firibgarlik, aldaş yoki işonçni suiisteʼmol qiliş yöli bilan özganing mulkini yoki özganing mulkiga bölgan huquqini qölga kiritişdir, deb körsatilgan. Demak, özganing mulkini yoki mulkka bölgan huquqini yuqorida körsatilgan ikki usulni qöllab, tekin qölga kiritgan 16 yoşdan ötgan aqli raso har qanday şaxs firibgarlik jinoyatini sodir etgan şaxs sifatida huquqni muhofaza qiluvçi idoralar tomonidan jinoiy javobgarlikka tortiladi.
Nukus şahrida yaşovçi fuqaro T.P. (ismlar özgartirilgan) oliy öquv yurti talabasi bölsa-da, muqaddam bir neça marta aynan firibgarlik jinoyatini sodir qilib, sudlanganiga qaramasdan yana şunday jinoyatga qöl urdi. Qilmişiga yaraşa jazo olgan bölsa ham tegişli xulosa çiqarmasdan, yana firibgarlik qilib, oson yöl bilan pul topiş uçun sodda odamlarni izlay boşladi. Şunday paytda oliy öquv yurtiga imtihon topşirib, talaba bölişga erişolmagan, ammo hali umidini uzmagan tanişi A.B.ni uçratib qoldi. U bu haqda A.B.ning özidan eşitib, mömay pul öz oyoği bilan kelganidan nihoyatda xursand böldi. Oliy öquv yurtiga qöşimça kontrakt asosida kirtib qöyişga şunday işontirdiki, A.B. tanişi T.P. ga söragan 500 AQŞ dollarini ota-onasidan olib kelib, qanday berganini özi ham bilmay qoldi. Pulni qölga kiritgan T.P. esa bu haqda unutib, öz ehtiyojlari uçun sarflab yubordi. Birovning işonçiga kirib, aldaş yöli bilan pulini olgan va özlaştirib yuborgan bu firibgar ÖzR JKdagi 168-, 211-moddalarga köra jinoiy javobgarlikka tortildi.
Nufuzli oliy taʼlim maskanlaridan birida tahsil olayotgan yana bir talaba T.K. ham birpasda mömay pulga ega böliş uçun şu yöldan borişni maʼqul kördi. Özining tanişi bölgan F.M.ning işonçiga kirib, Nukus şahridan arzonlaştirilgan narxdagi bir xonali uydan olib berişni vaʼda qildi. Uyga ehtiyoj sezayotgan, ammo hujjatlari töğri kelmaganligi sababli undan umidini uzgan F.M.ga bu najotdek bölib körindi. Uy olib beriş uçun T.K.ga uç oy davomida jami 28 mln. söm pul berdi. Ammo uyni körsatişga kelganida har xil sabablarni bahona qilib, undan uzoqlaşa boşladi. Bundan şubhalangan F.M. huquqni muhofaza qiluvçi organlarga murojaat qilişga majbur böldi va şu böyiça T.K.ga nisbatan öz aybiga töla iqror bölganligi sababli jinoyat işi qözğatildi.
Aholi örtasida ötkaziladigan profilaktik tadbirlarda, ommaviy axborot vositalarida pul va mol-mulkni firibgarlik yöli bilan qölga kiritişga urinuvçi şaxslarning aldovidan saqlaniş, ular tomonidan rejalaştirilgan jinoiy qilmişlarning jabrlanuvçisi bölib qolişning oldini oliş böyiça muntazam ogohlantirilib borilmoqda. Lekin afsuski, şunga qaramasdan bunday jinoyatlardan jabr körayotganlar sira kamaymayapti. Firibgarlarning tuzoğiga tuşib qolmaslik uçun har bir fuqaro öz haq-huquqini, qonun-qoidalarni örganib borişi, moddiy oldi-berdi, qarz oldi-berdisini qanday miqdorda va kim bilan amalga oşirilayotganidan qatʼiy nazar dalil bilan qayd etişni aslo unutmasligi kerak.
Umida Orazboyeva, Nukus şahar IIO FMB 1-son IIB huzuridagi
Tergov bölinmasi suriştiruvçisi, mayor.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶