21.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
21.11.2026, 19:33
Jamiyat 👁 456

KONSTITUTsIYaNI YaRATIŞ YÖLIDAGI TARIXIY QADAMLAR

KONSTITUTsIYaNI YaRATIŞ YÖLIDAGI TARIXIY QADAMLAR

Konstitutsiya davlat tuzilişini, hokimiyat va boşqaruv organlari tizimini, ularning vakolati hamda şakllantiriliş tartibi, saylov tizimi, fuqarolarning huquq va erkinliklari, jamiyat va şaxsning özaro munosabatlari, şuningdek, sud tizimini hamda davlat va jamiyatning özaro munosabatlarini belgilab beradi.

Konstitutsiyani yaratiş yölidagi birinçi huquqiy qadam – özbek tiliga davlat tili maqomi berilişidir.

Mustaqil Özbekistonning birinçi Prezidenti I.A.Karimovning“Özbekiston mustaqillikka erişiş ostonasida”, “Yuksak maʼnaviyat – yengilmas kuç” asarlarida mustaqillik arafasida özbek tiliga davlat tili maqomini beriş masalasida qanday qizğin, baʼzida keskin va murosasiz bahslar bölib ötganinixalqimiz aslo unutmaydi.

Öşanday qaltis va murakkab vaziyatda, Islom Karimov haqli ravişda qayd etganidek: “oğir-vazminlik bilan iş tutib, har tomonlama öylab, mulohaza qilib, barça siyosiy va ijtimoiy guruhlarning talablarini qondiradigan, eng muhimi, xalqimiz va Vatanimiz manfaatlariga javob beradigan yagona töğri yölni topişga erişdik”.

Şunday qilib dastavval, “Davlat tili töğrisida”gi qonunda mustahkamlangan muhim huquqiy qoidalarendilikda Asosiy Qonunimizning 4-moddasida quyidagiça muhrlab qöyildi:

“Özbekiston Respublikasining davlat tili özbek tilidir. Özbekiston Respublikasi öz hududida istiqomat qiluvçi barça millat va elatlarning tillari, urf-odatlari va anʼanalari hurmat qilinişini taʼminlaydi, ularning rivojlanişi uçun şaroit yaratadi”.

Konstitutsiyani yaratiş yölidagi yana bir huquqiy qadam – Prezidentlik instituti taʼsis etilişi va yangi davlat ramzlarini tayyorlaş böyiça komissiya tuzilişi bilan boğliq.

Yurtimiz hayotidagi bu ğoyat muhim va hayajonli voqealar 1990-yilning mart oyida bölib ötganini eslaş joiz. Öşanda, yaʼni Mustaqilligimiz eʼlon qilinişidan bir munça vaqt oldin, ön ikkinçi çaqiriq Oliy Kengaşning birinçi sessiyasida sobiq ittifoq tarkibidagi respublikamizda Prezidentlik lavozimi joriyetildi, davlat ramzlari haqidagi masala muhokama qilinib, bu borada maxsus komissiyatuzildi. Mustaqil Özbekistonning birinçi Konstitutsiyasini yaratiş ğoyasi ilk bor ana şu sessiyada ilgari surildi.

Konstitutsiyani yaratiş yölidagi uçinçi huquqiy qadam –“Mustaqillik deklaratsiyasi”ning eʼlon qilinişidir.

Özbekiston Oliy Kengaşi tomonidan 1990-yil 20-iyunda eʼlon qilingan “Mustaqillik deklaratsiyasi”ning 8-bandida Özbekiston “özining taraqqiyot yölini, öz nomini belgilaydi va davlat belgilarini (gerb, bayroq, madhiya) özi taʼsis etadi”degan qoida mustahkamlangan.

Asosiy Qonunimizga nisbatan bunday yuksak va xolis baholar berilişi bejiz emas. Buni, jumladan quyidagi sabablar bilan izohlaş mumkin.

Birinçidan, bizning Konstitutsiya haqiqatan ham demokratik Konstitutsiyadir. Tarixda sinalgan umumin soniy, umum başariy qadriyatlarni, xalqaro andozalarni özida mujassam etgan hujjatdir.

Ikkinçidan,bizning Konstitutsiya engrivojlangan, taraqqiy topgan davlatlarning tarixiy tajribasiga tayangan holda yaratilgan. Bunda qaysidir davlatning tayyor Konstitutsiyasini kör-körona köçirib oliş yölidan bormay, balki eng ilğor xorijiy konstitutsiyaviy tajribalarni örgandik va eʼtiborga oldik. Natijada endilikda Boş Qomusimiz dunyo miqyosida ham har qanday taraqqiy topgan davlat Konstitutsiyasi bilan bemalol kuç sinaşmoqda.

Uçinçidan, Konstitutsiyaning ğoya va normalari özbek xalqining teran tarixiy ildizlariga asoslangan bölib, u köp asrlik tajriba va maʼnaviy qadriyatlarni, uluğ ajdodlarimizning huquqiy merosini öz içiga olgan.

Xulosa qilib aytganda, Konstitutsiyani işlab çiqiş, muhokama etiş va qabul qiliş jarayoni Mustaqil Özbekistonning birinçi Prezidentimiz Islom Karimovning “Konstitutsiya davlatni davlat, millatni millat sifatida dunyoga tanitadigan Qomusnoma” bölganligi,  u “xalqimizning irodasini, ruhiyatini, ijtimoiy ongi va madaniyatini” aks ettirişi, uning “xalqimiz tafakkuri va ijodining mahsuli” ekani haqidagi hikmatli xulosalari töğri va asoslangan ekanini yaqqol tasdiqlaydi.

Haytboy QUTLIMURATOV,
12-sonli  maktab  öqituvçisi.

🎬 Videogalereya Barçasi →
«INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» axborot-kutubxona haftaligiga start berildi ▶ «INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» axborot-kutubxona haftaligiga start berildi 20.11.2026 Eskirgan boğlar örnida intensiv boğlar barpo etiladi ▶ Eskirgan boğlar örnida intensiv boğlar barpo etiladi 20.11.2026 Suv tarmoqlariga noqonuniy ulanişlar böyiça nazorat tadbirlari ötkazilmoqda ▶ Suv tarmoqlariga noqonuniy ulanişlar böyiça nazorat tadbirlari ötkazilmoqda 18.11.2026 BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026