Konstitutsiya va qonun ustuvorligi
Boş qomusimiz-Özbekiston Pespublikasining Konstitutsiyasi ön ikkinçi çaqiriq Özbekiston Pespublikasi Oliy Kengaşining ön birinçi sessiyasida 1992-yil 8-dekabrda qabul qilingan. Bu Konstitutsiya Özbekiston Pespublikasining birinçi Konstitutsiyasidir va hozirgi kunga qadar amalda. Bizning Konstitutsiya haqiqatan ham demokratik Konstitutsiyadir. Tarixda sinalgan umuminsoniy, umumbaşariy qadriyatlarni, xalqaro andozalarni özida mujassam etgan hujjat bölişi bilan birga Konstitusiyamiz eng rivojlangan, taraqqiy topgan davlatlarning tarixiy tajribasiga tayangan halda yaratilgan. Konstitutsiyada eng avvalo, özbek millatining tarixiy anʼanalari öz aksini topgan. Asosiy Qonunimiz yaratilişining murakkab va muhim, ayni çoğda şarafli solnomasiga nazar solar ekanmiz, heç şubhasiz, Özbekiston Konstitutsiyasi xalqimizning mustaqillik sari uzoq yöldagi izlanişlari natijasi ekaniga komil işonç hosil qilamiz.
Demokratik davlatning muhim va ajralmas belgisi-bu qonun ustuvorligi sanaladi.
Konstitutsiyamizda ilgari surilgan qonun ustuvorligi xalq hokimiyati va inson huquqlari tuşunçalari bilan bevosita boğliq prinspdir. Çunki xalq hokimiyati deganda fuqarolarning qarorlar qabul qiliş jarayonida bevosita yoki bilvosita iştirok etiş huquqi tuşuniladi. Boş qomusimizda bularga alohida urğu berilgan. Mamlakatimizda Olib borilayotgan islohotlarga nazar solar ekanmiz közlangan maqsadlarimiz zamirida eng avvali ibson va xal mafaatlari yotganiga guvoh bölamiz. Özbekiston Pespublikasi Konstitutsiyasining III bobi ”Konstitutsiya va qonunning ustuvorligi “ deb nomlanib, mazkur bob Konstitutsiyamizning Asosiy prinsplar bölimida joylaşgan. Konstitutsiyaning mazkur bobidagi hamda boşqa normalarda mustahkamlangan qoidalarni tahlil qiliş quyidagi fikrlarni keltirib çiqaradi: birinçidan Özbekiston Pespublikasida Özbekiston Pespublikasining Konstitutsiyasi va qonunlarining ustunligi sözsiz tan olinadi. Ikkinçidan, davlat, uning organlari, mansabdor şaxslar, jamoat birlaşmalari, fuqarolar Konstitutsiya va qonunlarga muvofiq iş köradilar. Uçinçidan, birorta ham qonun yoki boşqa normative-huquqiy hujjat Konstitutsiya normalari va qoidalariga zid kelişi mumkin emas. Qonun ustuvorligi şaxsga öz huquq va erkinliklarini moneliksiz amalga oşiriş, öz hayoti, erkinligi, şaʼni , qadr-qimmati va boşqa daxlsiz huquqlari qonunan kafolatlanganligi tufayli tinç, osoyişta, xotirjam, heç qanday taşqi taʼsirlardan, zöravonlik va özboşimçalikdan qörqmay yaşaş imkoniyatini beradi.
Farovon turmuşimiz rivojida, Vatanimiz va xalqimiz taqdirida Konstitutsiyaning ahamiyati tobora ortib bormoqda. Konstitutsiyamizni nafaqat taʼriflaganda, balki qoidalarni moddama-modda röyobga çiqariş asosida uni hayotimiz qomusi deb bilişimiz va qadrlaşimiz katta ahamiyat kasb etadi. Özbekiston Pespublikasining Prezidenti Şavkat Mirziyoyev Miromonoviçning taʼbiri bilan aytganda: ”Boş qonunimizni çuqur örganiş, anglaş, hayotga joriy etiş va unga sözsiz amal qiliş-barçamizning şarafli burçimizdir. ”
Özbekiston Pespublikasining Konstitutsiyasi xalqimiz manfaati yölida xizmat qiladi. Asosiy qomusimiz hatto insoniyatni qamrab olgan ona tabiat, yer osti va yer usti tabiiy boyliklarigaça qonun himoyasida, çunki u ham inson uçun xizmat qiladi.
Xulosa qilib aytganda, qonun ustuvorligi jamiyatda erkinlik, adolat, tenglik kafolatlanişi, inson huquqlari himoyalanişini, mamlakat iqtisodi barqaror ösişining mustahkam garovidir.
Şaxnoza Iskandarova, 15-sonli maktabning
tarix-hukuk fani öqituvçisi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶