INSON HAYoTIDA KASBNING ÖRNI MUHIM
Dunyoda minglab kasblar bor. Mana şu rang-barang kasblar olamida qanday qilib möljal oliş kerak? Hayot yölingiz, mehnat faoliyatingizni töğri boşlaş uçun qaysi kasbni tanlagan maʼqul? Bu işda kasblar klassifikatsiyasi sizga yaxşi yordam berişi mumkin. Köp hollarda kasbning nomi, uning qanday atalişi kasb tanlayotgan kişiga maʼlum bölmaydi. Masalan, aytaylik, siz yaxşi rasm çizasiz, bu maşğulot sizga juda yoqadi va siz bundan keyin ham özingizdagi mana şu rasm çiziş qobiliyati kerak böladigan joyda işlaşni xohlaysiz. Xöp, ayting-çi, siz gazmol işlab çiqarişda rasmlardan nusxa köçiruvçi degan kasb borligini, poligrafiyada - dizayner, kolorist, retuşyor kasbi borligini bilasizmi? Bu röyxatni yana davom ettiriş mumkin.
Öquvçilarni kasbga yönaltiriş böyiça maktab va oila hamkorligi köp jihatdan bu işga ota-onalarning qay darajada tayyorgarlik bilan qatnaşayotganligiga boğliq. Yaʼni, kasb tanlaş böyiça ötkaziladigan tadbirlarga ota-onalarni faol jalb qiliş, kasbga yönaltiriş böyiça ötkaziladigan tadbirlarda ota-onalar bilan individual maslahatlaşişi, öquvçilarni kasbga yönaltiriş böyiça suhbat ötkaziş eng köp tarqalgan şakl hisoblanadi. Suhbat jarayonida bolalarning qiziqişlari, moyilliklari, qobiliyatlari haqida maʼlumotlarni özaro almaşadilar. Maktabda öqituvçilar ota-onalarga kasb tanlaş böyiça ötkaziladigan anketa savollariga olingan javoblar, mazkur mavzuga bağişlangan inşolarni tahlil qiliş asosida töplangan materiallarni aytib beradilar. Ayniqsa, bunda mehnat taʼlimi darsining ahamiyati katta. Mehnat taʼlimida öquvçi nafaqat mehnat tayyorgarligini, balki u özining axloqiy sifatlarini ham şakllantiradi, boşqa kişilarga munosabati tarkib topadi, jismoniy va ruhiy, maʼnaviy tomondan rivojlanadi. Oilada töğri mehnat tarbiyasini olgan bolalar kelajakda özining maxsus mehnat tayyorgarligini muvaffaqiyatli ötkazadi. Oilada bolalarning mehnat tarbiyasi juda erta boşlanişi kerak.
U odatda öyinçoqlarni batartib saqlaş, ularning butunligiga javobgarligini oşirişdan boşlanadi. Bolalarning yoşi katta bölgan sari beriladigan mehnat topşiriği murakkablaşib borişi, biroq uning miqdorini oşirmaslik kerak. Özbek oilasi köp farzandli hisoblanadi. Şu bois, bolalar örtasida mehnat taqsimoti bölişi şart. Agar ota-ona öz bolalarining baxtli bölişini xohlar ekan, albatta, bolani mehnatsevar qilib tarbiyalaşi kerak. Şu bois bunda maktabning rahbarlik roli juda muhim. Maktab ota-onalarning ayrim kasblarga bölgan salbiy munosabatini bolalariga ötkazişiga harakat qilişlariga yöl qöymasligi zarur.
Xulosa qilib aytganda, inson hayotida kasb alohida ahamiyatga ega hisoblanadi. Maktab öquvçilarining töğri kasb tanlaşida ota-ona va maktab birgalikda iş olib borsa, taʼlim-tarbiya sohasida, albatta, közlangan maqsadga erişiladi.
Şahnoza QURBONBOYeVA,
55-sonli umumtaʼlim maktabining texnologiya fani öqituvçisi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶