“BOBURNOMA” – JAHON ADABIYoTINING DURDONA ASARLARIDAN BIRI
Har gal adib nomini jahonga maşhur etgan “Boburnoma” asarini, ayriliq dardi ufurib turgan dilbar ğazallarini, adibning hayoti töğrisida yozilgan Pirimqul Qodirovning “Yulduzli tunlar” asarini öqir ekanmiz, Zahiriddin Muhammad Boburning naqadar buyuk şaxs ekanligiga yana bir bor iqror bölamiz.
Bobur dunyoni hayratga sola olgan yirik davlat va madaniyat arbobi, mohir sarkarda, donişmand tarixçi, zakovatli olim va tarjimon hamdir. Murakkab va ziddiyatli hayoti öspirinlikdan to umrining oxirigaça davom etib, jang-u jadallar, sarson-sargaştalik, zafar va mağlubiyat, ijod-u bunyodkorlik oğuşida keçdi.
Ajdodlaridan meros jang sirlari, yillar davomida töplagan tajribasi hamda taqdirning bergan aççiq saboqlari yordamida Bobur hind diyorida Yevropada keyinçalik “Buyuk möğul imperiyasi” deb atalgan ulkan saltanatga asos soldi. Bobur va boburiylarning hukmdorligi Hindiston tarixida juda katta ijobiy ahamiyat kasb etdi. Bobur Hindistondagi din-mazhab janjallarining oldini olişga, mamlakatda osoyiştalik qaror toptirişga urindi.
Bobur xalqimizning har jihatdan yetuk, ğoyat isteʼdodli farzandi edi. U öta notinç, sargardonlikda keçgan umrini zör salohiyati tufayli jozibali qila olgan buyuk şaxs. Uning hayoti faqat janglar bilangina emas, ilhomiy onlar bilan ham töla edi. Umr böyi ajoyib şeʼrlar yozdi, devon tartib qildi. Z.M.Boburning “Boburnoma” asari nafaqat özbek adabiyoti, balki jahon adabiyotining eʼtirofiga sazovor asar sanaladi. Bu memuar asarida Bobur ön ikki yoşida taxtga çiqişidan boşlab, umrining oxirigaça boşidan ötkazganlarini, körgan-keçirganlari, guvohi bölgan voqealarni siyosatçi, davlat arbobi, olim, sayyoh va şoir nigohi bilan tahlil etadi. Şuning uçun bu asar tarix, etnografiya, geografiya, tilşunoslik, adabiyotşunoslik va boşqa fanlar uçun birday manba böla oladi.
Farida YeNDIRBOYeVA,
3-sonli umumtaʼlim maktabi öqituvçisi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶