XONADONLARGA ZAMONAVIY VA QULAY, “AQLLI” GAZ HISOBLAGIÇLAR ÖRNATILADI
Prezidentimizning 2017-yil 13-noyabrdagi “Elektr energiyasi va tabiiy gaz nazorati va hisobining avtomatlaştirilgan tizimini jadal joriy etiş çora-tadbirlari töğrisida”gi hamda 2019-yil 9-iyulda qabul qilingan “Iqtisodiyot va aholini energiya manbalari bilan barqaror taʼminlaş, neft va gaz sanoatini boşqari tizimini moliyaviy soğlomlaştiriş va takomillaştiriş çora-tadbirlari töğrisida”gi Qarorlarida aholi va iqtisodiyot tarmoqlariga tabiiy gaz yetkazib beriş barqarorligini taʼminlaş va özaro tölovlarni tartibga soliş, unga ilğor innovatsion texnologiyalarni joriy etiş vazifalari belgilangan.
“Hududgaztaʼminot” korxonasi tomonidan uşbu Qaror va “Tabiiy gaz nazorati va hisobining avtomatlaştirilgan tizimini joriy etiş” loyihasini amalga oşirişga doir qöşimça çora-tadbirlar töğrisidagi qarori ijrosi taʼminlaş maqsadida “Texnopark” MÇJ bilan elektron tabiiy gaz hisobini yuritiş uskunalarini yetkazib beriş va örnatiş böyiça şartnoma tuzildi.
Qarorda tabiiy gaz nazorati va hisobining avtomatlaştirilgan tizimini “işlab çiqariş – gaz taqsimlaş stantsiyasi – tuman, şahar çegarasi – yirik uçastkalar kiriş qismi – isteʼmolçi” printsipi asosida butun tarmoq böyiça joriy qiliş közda tutilmoqda. Endilikda har bir hududda hisoblagiç va boşqa uskunalarni taʼminlaş, ularga servis xizmatini körsatiş şoxobçalari taşkil qilinadi.
Şuningdek, mazkur qarorlarda barça toifadagi isteʼmolçilar uçun zamonaviy – “aqlli” gaz hisoblagiçlarining örnatilişi majburiyligi belgilangan. Uşbu tizim gaz isteʼmoli va hisobga olişni nazorat qiliş, maʼlumotlarni yiğiş uçun yagona boşqaruv tizimini yölga qöyiş, gaz taʼminotçisi va energiya kompleksining bir qator tuzilmalaridagi moliyaviy yöqotişlarining oldini oliş, aholi orasida isteʼmol qilingan tabiiy gaz uçun debitor qarzdorlikni kamaytiriş imkonini yaratadi.
Tabiiy gazni hisobga olişni nazorat qilişning avtomatlaştirilgan tizimini tatbiq etiş orqali qarzdorlik bilan boğliq muammo va uzilişlarning oldi olinişi bilan birga yöqotişlar hamda tabiiy gazdan noqonuniy foydalaniş holatlari töğrisida taʼminotçi vaqtida ogohlantirilişiga erişiladi. “Aqlli” hisoblagiçlar isteʼmolçining yoqilği sarfini yuqori aniqlik bilan ölçab, real vaqt rejimida maʼlumotlarni uzatadi.
“Aqlli” hisoblagiçlarning isteʼmolçilar uçun qulayligi esa gaz quvuridagi tabiiy gaz haroratining özgarişini ölçaş natijasida tabiiy gaz sarfi hisobidagi mavhum holatlarning oldini olişga xizmat qiladi. Ularni örnatiş bilan boğliq barça işlar “Hududgaztaʼminot” AJ va uning hududiy bölimlari tomonidan amalga oşiriladi. Mazkur jarayon öz içiga gaz hisoblagiçlarini örnatiş, maʼlumotlarni yiğiş, qayta işlaş va uzatiş, aloqa liniyalarini yotqizişi hamda zarur telekommunikatsiya moslamalarini örnatiş kabilarni qamrab oladi. Bir söz bilan aytganda, zamonaviy uskunalar aholi isteʼmolçilariga bepul örnatiladi. Hisoblagiçni quvvatlantiriş uçun faqat işlab çiqaruvçi tomonidan belgilangan talablarga javob beruvçi maxsus batareyalardan foydalaniş talab etiladi.
Hisoblagiçlar birinçi navbatda aholining tabiiy gaz isteʼmoli va qarzdorlik darajasi yuqori bölgan hududlarga örnatiladi. Şuningdek, aholi yaşaş punktlarida barça isteʼmolçilarning hamda yirik uçastkalar kiriş qismidagi hisoblagiçlarni bir vaqtning özida örnatiş, tizimga ulaş hamda tarmoqdagi yöqotişlarni bartaraf etiş böyiça işlar taşkillaştiriladi.
Hisoblagiçni örnatiş, yeçiş hamda profilaktik tekşirişga faqat gaz tarmoqlari operatorlari yoki ixtisoslaştirilgan taşkilotlarning bunday işlarni amalga oşiriş uçun tegişli ruxsatnomaga ega bölgan xodimlariga ijozat beriladi. Bu kabi tadbirlar hisoblagiç örnatilgan gaz quvurida gaz bosimi bölmaganda amalga oşiriladi. Meʼyoriy hujjatlarda hisoblagiçlarni tegişli taşkilot xodimining töğridan-töğri nazorat tadbirlarini olib borişi uçun xonadonlarning kiriş qismlariga belgilangan balandlikda örnatilişi kerakligi aytilgan.
Uşbu loyihani tadbiq etiş asosida Amudaryo tumanida jami 13210 xonadonga OSTEN G-2,5, G-4, G-6, G-10 markali zamonaviy elektron gaz hisoblagiç örnatilişi rejalaştirilgan. Şundan köp qavatli uylarga 564 dona, hovli uylarga 12646 dona örnatiladi. Uşbu zamonaviy elektron gaz hisoblagiçlar 2 bosqiçli va 3 bosqiçli tizim asosida örnatilişi rejalaştirilgan bölib, 2 bosqiçli tizim asosida hovli uylarga OSTEN G-4 markali zamonaviy elektron gaz hisoblagiçdan 4188 dona, OSTEN G-6 markali zamonaviy elektron gaz hisoblagiçdan 1434 dona, OSTEN G-10 markali zamonaviy elektron gaz hisoblagiçdan 6 dona örnatilişi kerak. Şuningdek, 3 bosqiçli tizim asosida köp qavatli uylarga OSTEN G-2,5 markali zamonaviy elektron gaz hisoblagiç 564 dona, hovli uylarga OSTEN G-4 markali zamonaviy elektron gaz hisoblagiç 4951 dona, OSTEN G-6 markali zamonaviy elektron gaz hisoblagiç 2063 dona, OSTEN G-10 markali zamonaviy elektron gaz hisoblagiç 4 dona örnatiladi.
Tuman hududidagi ovul va mahalla fuqarolar yiğinilari kesimida jami 2020-2021-yillarda 13167 dona, şundan 2 bosqiçli tizimga 5628 dona gaz hisoblagiç örnatiş, 3 bosqiçli tizimga 7582 dona gaz hisoblagiç örnatiş, yillar kesimida 2020-yilda 2 bosqiçli tizimga 2345 dona, 3 bosqiçli tizimga 4896 dona örnatilişi belgilangan.
Bugungi kunda tuman böyiça jami 13210 xonadonga elektron gaz hisoblagiç örnatilişi rejalaştirilgan bölib, şu paytgaça 582 xonadonga yangi zamonaviy elektron gaz hisoblagiç örnatildi.
J.YeRMETOV, “Amudaryotumangaz” gaz taʼminoti bölimi boşliği.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶