BIZ KEÇA KIM EDIK – ERKSIZ BIR MILLAT
PAXTA YaKKAHOKIMLIGI AZOBLARI
Paxta – milliy boyligimiz, iftixorimiz. Azal-azaldan ota-bobolarimiz paxtaçilikni turmuş farovonligini taʼminlaşning birdan-bir asosi – möl-köl daromad manbai deb bilganlar, şu soha rivoji uçun bor kuç va bilimlarini sarflaganlar. Xalqimizning öz paxtaçilik sohasi böyiça milliy hamda nazariy-amaliy, yanada aniqroq qilib aytganda, asrlar davomida şakllanib, takomillaşgan özbek paxtaçiligi tajriba maktabi bor edi-ki, bu haqda biz özbek xalqi tölib-toşib gapira olmasdik. Biz bir narsani bilardik – sobiq ittifoqning paxta xomaşyo bazasiga aylantirilgan Özbekistonning bepoyon paxta dalalarida erta bahordan to qişning qirovli kunlarigaça paxta terimiga safarbar ekanligimizni!
Paxta dalalari. Bu poyonsiz dalalar qişloqlarimizda hovlilarimizning oldidan boşlanardi. Maktab, bolalar boğçalarining atroflaridagi yerlarga ham paxta ekilardi. To 1970-yillardan 1985-90-yillargaça rayqöm rahbaridan tortib bolalar boğçasi tarbiyalanuvçilarigaça Sovetlarning bir şiorini yoddan bilişi şart edi. Bu - sobiq ittifoqning dohiylaridan biri L.I.Brejnev ilgari surgan va özbek millatini misoli bir qulday işlaşga majbur qilgan qizil şior – "Oq oltinni oltin qöllar yaratadi!” degan paxta siyosati edi.
Endi öylab qarasam, ana şu qizil şior xalqimizni zamonaviy qullar darajasida xor qilgan ekan. "Oq oltin”dan oppoq oltin toğlarni – 6 million tonnalik Özbekiston paxta xirmonini yaratgunça onalarimizni paxta jöyaklarida dard tutib, nimjon gödaklarni dunyoga keltirişgani, ayollik nazokatini eslaridan çiqarib, qöllari kosov, soçlari supurgi bölgani ayni haqiqat, azizlar. Sentyabr oyida boşlangan paxta terimi to dekabr oyigaça, baʼzan 6 million tonnalik xirmon uçun kuraş ğözapoyalari yiğib olingan şudgorlarda ham davom etardi. Odamlar töng bosgan kesaklar orasidan çigitlab paxta terişardi. Bu – Moskvaning buyruği edi. 6 000 000 tonnalik Özbekiston paxtasi tayyor bölmagunça barça öquv yurtlari, örta umumtaʼlim maktablari, idora va taşkilotlar vaqtinça yopilardi. Heç kim:
- Hey, baraka topgur, bu insonlarning oila taşvişini, farzandi tarbiyasini, tomorqa ekinini kim qiladi? – deya olmasdi.
Çunki özbek xalqining turmuş tarzi ana şu yagona paxta taşvişlari bilan qurşab olingan ramka asosiga qurilgan ediki, "7 yoşdan yetmiş yoşgaça barçaning örni paxtazorda” bölişi şart edi. Közimiz yetgan joy – paxtazor bölardi. Paxta taşvişlaridan ortib hovli-joyga qaraş, xususiy boğ yaratiş haqida öylaşning özi bir jinoyatga olib borardi. Paxta dalasining çetiga tol-terak, mevali daraxt ekkan dehqon davlat yerini özlaştirganlikda ayblanardi.
E-ha, nimalarni körmadik. 30-35-yillab hayotimni paxtaçilikni rivojlantiriş sohasiga bağişlab, hatto Sovetning manfur "Paxta işi” töriga tuşib qolganman. Xalqimiz ikkinçi jahon uruşi janglarda faşizmga qarşi uruşga kirganida ham bunçalik adolatsizlikni körmagan bölsa kerak. Moskvaning xazinasini paxtadan keladigan boylik bilan töldiraman, deb umr böyi dala-tuz kezib, çang va butifos zahrini yutib, manfur "paxta işi” qurboni bölgan millatimiz fidoyilari haqida öylasam, örtanib ketaman. Menman degan paxtaçilik allomalari, fidoyi dehqonlar "paxta işi” tamğasi ostida xörlandilar, azob-uqubatlar zahrini totdilar. Hatto ayrim yurtdoşlarimiz bu xörliklarga bardoş berolmay, temir panjaralar ortida jon berdilar.
Ming-ming şukronalar bölsin, bugun Vatan ozod, xalqimiz hur va erkin. Eng muhimi, millatimiz öz yeriga, öz mulki-davlatiga bek. Har bir özbekning endi öz çorboği, öz yeri, öz mulki bor. Oilalar farovon, totuv, obod. Farzandlarimiz zukko, bilimdon, jahon yoşlari bilan bellaşişga qodir. Özbek paxtaçiligini, paxtaçilik sanoatini jahon tan olgan. Fermerlik harakati esa taraqqiyotning jahon andozalari darajasida taraqqiy etgan. Bugungi fermer ham paxtakor, ham çorvador, sanoatçi va eksportçi. Sobiq ittifoq davrida tekislanib, paxta dalasiga aylantirilib yuborilgan irrigatsiya va melioratsiya tarmoqlari qaytadan tiklanib, rekonstruktsiya qilingani agrar sohani gullatib yubordi. Boğ-roğlar, fermerlar ixtiyoridagi parrandaçilik, uzumçilik, pillaçilik, asalariçilik, ğallaçilik xöjaliklari erişayotgan yutuqlar negizida buyuk Istiqlol nafasi bor. Obod ovullar kelajagi bor bu yutuqlarda. Şularni körib, közim quvonadi, hayotga zavqim ortadi mening .
- Keça kim edik? – deyman-u, sobiq sovetning bir quli bölib yaşaganimizdan ezilib ketaman va baralla aytaman:
- Yetkazganingga şukur, dorilomon, obod va farovon, tinç-osoyişta hayot hukmron Vatanda yaşayotganimga şukur!
Yöldoş FAYZULLAYeV,
mehnat faxriysi.
(Foto - http://fikr.uz)

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶