SINOV
(Bölgan voqea)
Yangi yilni birga kutiş maqsadida Zamiraxon şaharda yaşovçi akasinikiga bordi.
– Hali bir-ikki soat vaqt bor ekan, bir aylanib kelmaymizmi? – dedi akasi Zamiraning kelganidan xursand bölib.
Kelinoyisi, akasi va Zamiraxon şahar aylangani çiqişdi. Atrofni tomoşa qilib borayotib Zamira yölak çetida yotgan pullarga közi tuşdi. Beixtiyor egilib, pullarni qöliga oldi va onasining gaplarini esladi:
– Egasi yöq narsa bölmaydi, nimaiki topib olsang, ommaga uç martagaça eʼlon qil, egasi çiqsa, topşir, egasi çiqmasa, ehson qil, aslo özingga olib qolma!
Zamira qölidagi bir siqim pulni sanadi, pul ançagina edi. U uç martagaça onasi örgatganiday, ommaga murojaat qildi:
– Odamlar, kim pul yöqotdi? Kim pul yöqotdi!..
Heç kim: “pul meniki”, deya daʼvo qilmadi. Aksinça, birov ajablanib, yana birov kulib yonidan ötib ketişdi. Zamira pullarni sumkasiga joylarkan, negadir köngli xijil böldi. “Qaysi omadsiz xaridorniki ekan-a, – öyladi u. – Balki menga öxşagan talabadir, balki...”
Xuddi sumkasidagi pullar uni taʼqib qilayoganday, bezovtalik bilan yangi yil oqşomi quvonçlari ham unga tatimadi. Ertasiga kundalik xarajatlar uçun bozorga boradigan böldi. Yotoqxona atrofini örab turgan panjara ortidan bozor tomonga oşiqib borayotgan odamlar yaqqol körinib turardi. Zamira yotoqxona derazasidan odamlarni kuzatarkan, keçagi topib olgan pullarni esladi: “Nima qilsam ekan-a, – öyladi u köngli yanada xijil tortib, – biron bir muhtoj odamga berib yuborsammikan?”
Şu xayollar bilan bozor tomon borarkan, yölak çetida yiğlab turgan bolaga közi tuşdi:
– Nima böldi, bolakay, adaşib qoldingmi? – deya 7-8 yaşar bolaning qöllaridan tutdi u.
– Yöq, ajaopa, adaşmadim, uyimiz huv anavi “dom”da, – dedi u yölning narigi betidagi bozor röparasida joylaşgan köp qavatli uyga işora qilib. – Ukam kasal bölib qoldi, “kola” söragandi, onam menga pul berib, olib kel, deb edi, pulimni yöqotib qöydim, menga “kola” olib bering, ajaopajon!
Zamira negadir quvonib ketdi:
– Yur, men senga aytganingni olib beraman!
Bolaning közlari quvonçdan porladi va Zamiraning qöllaridan mahkam tutgança unga ergaşdi. Zamira bolaga onasi yozib bergan qoğozda körsatilgan “aspirin” tabletkalari, spirt, coca coladan taşqari şirinliklar, hatto bir paçka şar ham olib berdi va barçasini yelim xaltaga joylab, bolaning qöliga tutqazarkan, vujudida yengillik his etdi. U sumkasida zil bosib turgan, yangi yil keçasida topib olgan pullarning barçasini bolaning xaridi uçun sarflab bölgan va bundan mamnun edi.
Bolakay uni mahkam quçoqlab oldi. Aftidan u pulini yöqotib qöyib, uyiga qanday borişni bilmay qiynalib, hatto sovqotib ketgandi.
– Endi uyga borsam böladi, onam urişmaydigan böldi, – deya bolakay quvonçdan irğişlagança yerosti yölagi tomon çopqillab ketdi.
– Töxta, töxtab tursang-çi! – bolaning ortidan çopdi Zamira. – Mana bularniyam olib ket, ukajon!
U öz puliga sovğa sifatida bolakayga bir neçta arça öyinçoqlarini ham xarid qilgandi. Bolakay yer osti yölagi devoriga suyangança taqqa töxtadi:
– Ajaopa, men bunça narsani uyga olib borsam, onam urişadi-da, qanday aytaman? – dedi u bir Zamiraga, bir arça öyinçoqlariga tikilgança.
– Urişmaydi, olaver, bir ajaopa sovğa qildi, de. Kel, ikkimiz döst bölamiz, döstlar bir-birini aldamaydi, men-çi, huv ana, panjarali darvozani köryapsanmi, öşa yerda öqiyman, agar onang senga işonmasa, mana bu mening telefon raqamim.
Bolakay Zamiraning qöllaridagi arça öyinçoqlarini va telefon raqami yozilgan qoğozni quvonib oldi-da irğişlagança közdan ğoyib böldi.
Zamiraning yelkasidan xuddi toğ qulaganday yengil tortdi.
U bu haqda onasiga gapirib berdi.
– Allohning sinovidan ötibsan-da, bolam, – deya quvondi onasi. – Nafs balosi har qadamda odamga tahdid solib turadi, şukur, bolam, özganing omonatini Allohning dargohiga qaytaribsan...
Robiya YÖLDOŞEVA.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶