20.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
20.11.2026, 23:55
Жамият 👁 398

​ЁШЛАР ВА СУНЪИЙ ИНТЕЛЛЕКТ: ИМКОНИЯТЛАР ВА ХАВФЛАР

​ЁШЛАР ВА СУНЪИЙ ИНТЕЛЛЕКТ: ИМКОНИЯТЛАР ВА ХАВФЛАР

Сунъий интеллект (СИ) — бу компьютер ёки тизимларнинг худди одам каби фикрлаши, таҳлил қилиши, ўрганиши ва қарор қабул қила олиш қобилиятидир. Оддий қилиб айтганда, одатда фақат инсон онги бажара оладиган вазифаларни компьютер дастурларига ўргатишдир.

Бугун яшаётган дунёмизни ушбу технологиясиз тасаввур қилиш қийин. Телефонда расм таҳрирлаш, интернетдан маълумот қидириш ёки ижтимоий тармоқлардан фойдаланиш — буларнинг барчаси ортида сунъий интеллект турибди. Табиийки, бу янгиликларни энг биринчи ва тез ўзлаштираётган қатлам ёшлардир. Хўш, сунъий интеллект ёшлар ҳаётига нима олиб кирмоқда, у шунчаки фойдали ёрдамчими ёки яширин хавф?

Бир томондан, сунъий интеллект ёшларга ўз иқтидорларини намойиш этиш ва билим олиш учун мисли кўрилмаган имкониятлар эшигини очмоқда. Энди мураккаб математик масалани тушуниш ёки хорижий тилни ўрганиш учун ҳар доим ҳам қиммат курсларга бориш шарт эмас, чунки сунъий интеллект дастурлари мавзуни худди шахсий ўқитувчидек, оддий мисоллар билан тушунтириб бера олади.

Шунингдек, ёш дизайнерлар, ёзувчилар ёки созандалар СИ ёрдамида ўз ғояларини тезда визуаллаштириши, матнлар учун режа тузиши ёки янги оҳанглар яратиши мумкин, бу эса вақтни тежайди ва тасаввурни бойитади.

Бундан ташқари, технология ривожлангани сари "СИ таҳлилчиси" ёки "промпт муҳандиси" каби янги ва даромадли касблар пайдо бўлмоқда ва ёшлар буни қанчалик эрта ўрганса, келажак меҳнат бозорида шунчалик рақобатбардош бўлади.

Иккинчи томондан эса, сунъий интеллектга ҳаддан ташқари суяниб қолишнинг жиддий хавфлари бор. Агар талаба ёки ўқувчи ҳар бир иншони, ижодий ишни СИдан тайёрлаб олишга одатланса, унда мустақил фикрлаш ва таҳлил қилиш қобилияти йўқолиб боради, мия тайёр нарсага ўрганиб, "дангаса" бўлиб қолади.

Яна бир хавф шундаки, СИ баъзан жуда ишончли оҳангда мутлақо ёлғон маълумотларни ҳам тўқиб чиқариши мумкин ва ёшлар ҳар доим ҳам маълумотнинг тўғрилигини текшириб кўришмайди, бу эса чалғишларга олиб келади.

Қолаверса, СИ билан мулоқот қилиш шунчалик қизиқарли ва осонки, у реал ҳаётдаги дўстлар, оила ва жонли мулоқот ўрнини эгаллаб қўйиши мумкин, натижада ёшларда ижтимоий кўникмалар заифлашади.

Хулоса қилиб айтганда, сунъий интеллект худди ўткир пичоққа ўхшайди — тажрибали ошпаз ундан ажойиб таом тайёрлашда фойдаланади, эҳтиётсиз одам эса қўлини кесиб олиши мумкин. Ёшлар учун сунъий интеллект уларнинг ўрнига ўйлайдиган "сеҳрли таёқча" эмас, балки уларнинг билим ва кўникмаларини ўстиришга хизмат қиладиган кучли қурол бўлиши керак. Технологиядан тўғри мақсадда, меъёрида ва танқидий фикрлашни йўқотмаган ҳолда фойдаланишгина ёшларни келажакнинг ҳақиқий етакчиларига айлантиради.

Фазилат Ражабова, Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университети талабаси

🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026