20.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
20.11.2026, 22:04
Фан ва таълим 👁 395

Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди

Мактабгача ёш — боланинг атрофдаги оламга муносабати шаклланадиган энг сезгир давр бўлиб, айни шу йилларда сингдирилган одатлар кейинчалик инсоннинг табиатга қарашини белгилаб беради. Шу сабабли экологик тарбияни боғча ёшидан бошлаш масаласи сўнгги йилларда таълим тизимида алоҳида йўналиш сифатида қаралмоқда. Давлат сиёсатида ҳам бу вазифа аниқ ҳужжатлар орқали мустаҳкамланган.

«Жажжи экологлар» лойиҳаси ана шу мақсадда — Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси ҳамда Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг қўшма қарори асосида ташкил этилмоқда. Лойиҳа мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланувчилар билан тизимли экологик иш олиб боришни кўзда тутади.

Амударё тумани 7-сонли мактабгача таълим ташкилотида ҳам «Жажжи экологлар – табиатни асраймиз!» шиори остида «Кичик қадамлар — катта ўзгаришлар: болаларда экологик маданиятни шакллантириш» мавзусидаги семинар-воркшоп ўтказилди. Тадбир амалий машғулотлар ва методик тақдимотлар шаклида олиб борилди.

Семинарда туман Мактабгача ва мактаб таълими бўлимининг масъул ходимлари, шаҳар зонасидаги мактабгача таълим ташкилотларининг директор ўринбосарлари ҳамда ҳар бир муассасадан бир нафар тарбиячи, шунингдек 7-сонли МТТнинг педагог ходимлари ва тарбияланувчилари иштирок этди.

Қайд этиш жоизки, мазкур қўшма қарор Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 25 мартдаги “Эко-маданият” умуммиллий лойиҳаси доирасида экологик таълим, илм-фан ва тарғиботни жадаллаштиришга оид комплекс чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори ижросини таъминлашга қаратилган.

Ҳужжатда мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланувчилар учун «Жажжи экологлар» лойиҳасини ташкил этиш белгилаб берилган бўлиб, лойиҳанинг асосий мақсади — мактабгача ёшдаги болаларда экологик билим ва кўникмаларни ривожлантириш, табиатга меҳр-муҳаббат, экологик маданият ҳамда масъулиятли муносабатни шакллантиришдан иборат.

Семинарда 7-сонли МТТ директор ўринбосари Рахия Юлдашова слайдлар ёрдамида методик тушунтириш ва тақдимот билан чиқиш қилди. Тақдимотда экологик тарбияни ташкил этишнинг учта методикаси — «Эко-қаҳрамонлар саргузашти», «Сторителлинг», яъни ҳикоя қилиш методикаси ҳамда «Менинг табиатдаги изим» методикаси билан танишиш имкони яратилди.

Алоҳида кўрсатиб ўтилганидек, ҳар бир методика болаларда табиатга меҳр, тежамкорлик, масъулият ва экологик маданиятни ривожлантиришга хизмат қилади. Шу сабабли тадбир давомида методикалар назарий баён билан чекланмай, бевосита амалий машғулотлар орқали, тарбияланувчиларнинг иштирокида кўриб чиқилди. Бу эса иштирокчиларга ҳар бир усулнинг амалдаги натижасини ўз кўзи билан баҳолаш имконини берди.

Биринчи методика — «Эко-қаҳрамонлар саргузашти» бўйича берилган изоҳга кўра, ушбу усул орқали болажонлар табиат ҳимоячиларига айланиб, турли экологик вазиятларни ўрганади, муаммоларга ечим топади ва табиатни асрашнинг аҳамиятини англаб боради. Машғулот ўйин шаклида ташкил этилиши боланинг диққатини жалб қилиб, мавзуни зўриқишсиз ўзлаштиришига ёрдам беради.

Амалий машғулотни намойиш этиш учун тарбиячи Нилуфар Атажанова таклиф этилди. У болажонлар билан «Эко-қаҳрамонлар саргузашти» мавзусида машғулот ташкил қилиб, тарбияланувчилар сувни тежаш, дарахтларни асраш, чиқиндиларни тўғри жойлаштириш ва ҳайвонларга ғамхўрлик қилиш бўйича топшириқларни бажарди. Топшириқларнинг ҳар бири кундалик турмушда учрайдиган оддий ҳолатларга асосланди.

Навбатдаги методика — «Сторителлинг», яъни ҳикоя қилиш усули бўлди. Ушбу методика болаларнинг тасаввурини, нутқини ва ижодий фикрлашини ривожлантириш билан бирга, уларда шаклланган экологик билимларни мустаҳкамлашга хизмат қилади. Шу жиҳати билан у боғча шароитида қўллаш учун қулай ҳисобланади, зеро боланинг сўз бойлиги ва экологик тушунчалари бир вақтда ортиб боради.

Тарбиячи Қурбоной Халимбетова методика ҳақида тушунчалар берди ва болалар билан ҳикоя асосида амалий машғулот ташкил этди. Машғулот учун керакли материал сифатида турли расмлар туширилган кубиклардан фойдаланилди. Ўйин тартибига кўра, бола кубикни ташлаб, ҳикояни «Бир куни...» деб бошлайди, кейинги иштирокчи эса унга янги тафсилот қўшиб, воқеани давом эттиради.

Машғулот давомида болалар ҳикояни тинглади, берилган саволларга жавоб қайтарди, воқеалар ривожини ўзларича давом эттирди ва табиатни асраш бўйича ўз фикрларини билдирди. Бунда ҳар бир тарбияланувчига ўз нуқтаи назарини эркин баён этиш имкони берилди. Шунингдек, ҳикоя давомида болаларнинг бир-бирини тинглаш кўникмаси ҳам синовдан ўтди.

Учинчи методика — «Менинг табиатдаги изим» бўйича тушунтириш ва амалий машғулотни директор ўринбосари Рахия Юлдашова ташкил этди. Усулнинг моҳияти ҳар бир инсоннинг табиатга муносабати ва кундалик одатлари атроф-муҳитга қандай таъсир кўрсатишини болаларга амалий мисоллар орқали тушунтиришдан иборат. Машғулот слайдлар ва кўргазмали воситалар ёрдамида олиб борилди.

Машғулотда «Яхши из» ва «Ёмон из» акс этган расмлар кўрсатилиб, қайси ҳаракатлар табиатга фойда, қайсилари зарар келтириши муҳокама қилинди. Болаларга расмларни мос гуруҳларга ажратиш ҳамда ранг билан белгилаш топшириғи таклиф этилди. Шу билан бирга, сувни тежаш, чиқиндини тўғри ташлаш ва ўсимликларни асраш каби одатлар алоҳида таҳлил этилди.

Семинарнинг амалий қисми якунлангач, 7-сонли мактабгача таълим ташкилоти ходимлари томонидан тайёрланган «Табиатни асраймиз!» номли саҳна кўриниши намойиш этилди. Кичик саҳна асарида табиатга эътиборсиз муносабатнинг оқибатлари ва уни асрашнинг зарурати содда тилда ифодаланди. Қайд этиш керакки, бундай усул болаларга мавзуни кўргазмали тарзда етказишда самарали ҳисобланади.

Тадбирнинг сўнгги қисмида болажонлар тайёрлаган рақслар ижро этилди. Қувноқ куй-қўшиқлар меҳмонларнинг кайфиятини кўтариб, семинарни байрам оҳангида якунлашга хизмат қилди. Шунингдек, тарбияланувчиларнинг саҳнада эркин ҳаракат қилиши, уларда жамоа бўлиб ишлаш ва ўз қобилиятини намоён этиш кўникмаси шаклланиб бораётганини кўрсатди. Иштирокчилар болаларнинг тайёргарлигини юқори баҳолади.

Воркшоп натижасида шаҳар зонасидаги мактабгача таълим ташкилотлари вакиллари экологик тарбияни ташкил этишнинг учта амалий методикаси билан яқиндан танишиб, уларни ўз муассасаларида қўллаш бўйича тасаввур ҳосил қилди. Бу эса лойиҳа ғоясининг бир боғча доирасидан чиқиб, бутун ҳудудга ёйилишига замин яратади.

«Жажжи экологлар» лойиҳасининг давомли ташкил этилиши болада табиатга нисбатан онгли муносабат шакллантиришнинг энг табиий йўли бўлиб қолмоқда: бугун сувни беҳуда оқизмасликни ўрганган бола эртага атроф-муҳитга масъулият билан қарайдиган фуқарога айланади. Семинарда намойиш этилган методикалар эса шу йўлдаги амалий воситалар сифатида педагоглар учун ниҳоятда фойдали бўлди.

🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026