20.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
20.11.2026, 23:00
Саломатлик 👁 5,388

ОИВ инфекцияси ва келажак авлод

ОИВ инфекцияси ва келажак авлод

Одам иммунитет танқислик вируси (ОИВ) касаллиги бутун дунёни қора булут сингари эгалламоқда. Жаҳон соғликни сақлаш ташкилотининг маълумотига кўра бугунги кунда жаҳонда 34 млн. дан зиёд инсон ОИВ инфекцияси билан зарарланган. Илк бор бу хасталик 1981 йилда АҚШдаги касалликларни назорат қилиш маркази томонидан қайд қилинган. Бизнинг Республикамизда маҳаллий аҳолида мазкур касаллик билан касалланиш 1989 йилда бошланган. Бу даҳшатли офатдан ҳар йили дунёда 3 млн.га яқин киши вафот этяпти, шундан болалар 600-700 мингни ташкил этади

Ўзбекистонда ОИВ инфекцияси билан яшаётганларнинг сони 16 мингдан зиёд. Уларнинг 70 фоизини эркаклар, 30 фоизини аёллар ташкил қилади. Беморларнинг аксарияти 20-30 ёшдагилар. Ҳар йили ўртача 2000-2500 нафар янги касалланганлар рўйхатга олинмоқда. Касаллик наркотик моддаларни инъекция қилувчи шахслар орасида тез тарқалиши кузатилмоқда.

Одам ОИВ билан зарарлангандан кейин касалликнинг яширин даври 3 ойдан 10 йилгача ва ундан ортиқ вақт давом этади. ОИВ инфекцияси инсон организмида мавжудлиги, вируснинг борлиги, аммо касаллик аломатлари ҳали намоён бўлмаган даврда бундай инсон вирус ташувчи ҳисобланади. ОИТС - касалликнинг сўнгги босқичи бўлиб, бу даврда инсон организми ҳар қандай касалликка бардош бериш хусусиятини йўқотади. Бу давр юқиш йўлларига қараб турлича бўлиши мумкин. Яширин даври ўтгач, касалликнинг айрим белгилари аста-секин ривожланади: жисмоний меҳнат қилганда тез чарчаш, бўйин, қулоқ ости, тирсак ва чов лимфа безларининг катталашиши, иштаҳа ва уйқунинг бузилиши орттирилган иммунитет танқислиги синдроми (ОИТС)нинг дастлабки белгилари ҳисобланади. Вақт ўтиши билан киши озади, меъда-ичак фаолияти бузилиб, ич кетиши кузатилади. Кейинчалик беморда зотилжам ривожланиб, лаб, бурун, оғиз бўшлиғи ва жинсий аъзолар шиллиқ қавати атрофига тошмалар тошади. Булар бир-бири билан қўшилиб, йирингли ярага айланади, улар узоқ вақтгача тузалмай, беморнинг аҳволини янада ёмонлаштиради. Бу орада бемордаги ҳимоя воситаси бўлган иммунитет тобора кучсизлана боради. Натижада ОИТС ўлим билан тугайди.

Касалликнинг вируси одамга қондан, эркакларнинг шаҳватидан, аёллар жинсий ажралмаларидан, касалланган онадан болага ўтиш йўли билан юқади.

Касаллик асосан қуйидаги ҳолатларда юқади:

- вирус билан зарарланган қон ва қон таркибий қисмлари қуйилганда;

- гиёҳванд моддани қон томирларга юбораётганда умумий шприц ва игнадан фойдаланилганда;

- касалланган шахс билан жинсий алоқада бўлганда;

- касалланган онадан ҳомиладорлик даврида ҳомилага, туғруқ жараёнида ҳамда кўкрак сути билан эмизганда гўдакка юқиб қолиши мумкин.

Вирус қуйидаги ҳолатларда юқмайди:

- қўл бериб сўрашганда, ўпишганда, қучоқлашиб кўришганда;

- ҳаво томчи йўли билан - йўталганда, аксирганда;

- касалхонага беморни кўргани борганда;

- қон сўрувчи ҳашаротлар чаққанда;

- умумий ҳожатхонадан фойдаланганда;

- сув ҳавзаси, ҳаммом, ванналардан биргаликда фойдаланилганда;

-ички ва устки кийим орқали.

Мабодо, ўзингизга ОИВ юқиб қолди, деб ўйласангиз нима қилиш керак?

Бундай ҳолларда энг аввало тушкунликка тушмасдан, туман кўп тармоқли поликлиникасининг юқумли касалликлар хонаси, тери-таносил касалликлари ва ишонч хонаси шифокорларига мурожаат қилинг, ОИВ инфекцияси бўйича ўзингизни қизиқтирган барча саволларга жавоб топасиз. Бу ерда бемор шахсини сир сақлаган холда хизмат кўрсатилади. Истасангиз, тегишли лаборатория текширувидан ўтишингиз мумкин ва барча хизматлар бепул.

Ж.ЯВҚАШЕВ.

туман "Саломатлик маркази” директори.

(Фото: http://soglom.uz)

🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026