20.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
20.11.2026, 23:10
Сиёсат 👁 3,779

ЖАМОАТЧИЛИК НАЗОРАТИ – фуқаролик жамиятини шакллантиришнинг муҳим омили

Юртбошимиз 2012 йил 17 март куни Халқ депутатлари Тошкент шаҳар Кенгашининг навбатдан ташқари сессиясидаги нутқида жамоатчилик назоратини амалга оширишда маҳалланинг ўрни беқиёс эканига алоҳида эътибор қаратиб, "... биз хуқуқий-демократик давлат қурмоқдамиз. Хуқуқий давлатнинг қуроли ҳам, ҳимояси ҳам, кўзи ҳам, сўзи ҳам, қонундир. Албатта, тегишли қонунларни қабул қилиш мумкин, лекин бу қонунлар бажарилмаса, одамлар, аввало, раҳбарлар, қонун химоячилари бўлган хуқуқ-тартибот идораларининг ходимлари қонунга итоат қилмаса, бундай шароитда адолатга, ҳокимиятга ишонч қоладими ўзи?  ... Бу масалада жамоатчилик назорати, маҳалланинг роли ва таъсири жуда кучли эканини хаммамиз яхши биламиз”, дея таъкидладилар.

Фуқароларнинг ўзини-ўзи бошқариш органлари самарали жамоатчилик назоратини амалга оширишдаги аҳамиятини сўнгги йилларда қабул қилинаётган қонун хужжатлари ҳам исботлаб турибди.

Айни пайтда Ўзбекистон "Маҳалла” хайрия жамоат фонди томонидан тегишли ҳамкор ташкилотлар билан биргаликда фуқароларнинг ўзини-ўзи бошқариш органлари ҳузуридаги жамоатчилик назорати ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш комиссиясининг намунавий Низоми ишлаб чиқилди ва амалиётга татбиқ этилмоқда.

Жамоатчилик назорати ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш комиссияси ўз фаолиятини жамоатчилик асосида фуқаролар йиғини (вакиллар йиғилиши) қарорига асосан амалга оширади ҳамда тегишли давлат органлари, бошқа жамоат бирлашмалари билан ҳамкорликда ташкил этади. Комиссия Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси, қонунлари ва бошқа норматив-ҳуқуқий хужжатларга, фуқаролар йиғини қарорлари ҳамда ушбу Низом асосида фуқаролар йиғини томонидан ишлаб чиқилган ҳамда тасдиқланган  Низомга мувофиқ иш юритади.

Комиссия ўз фаолиятида мустақил бўлиб, фақат фуқаролар йиғини олдида ҳисобдордир.

Низомда комиссия фаолияти натижалари бўйича фуқаролар йиғинига йилнинг ҳар чорагида ҳисобот бериши белгиланган.

Жамоатчилик назорати ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш комиссиясининг мақсади фуқаролар йиғини худудида қонун хужжатларининг, йиғин ва унинг Кенгаши қарорларининг ижро этилиши, шунингдек, истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш устидан жамоатчилик назоратининг амалга оширилишини таъминлашдан иборат. Комиссия жамоатчилик назоратини амалга оширар экан, фуқаролар йиғини худудидаги тадбиркорлик  субъектларининг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ҳимоялаш, йилнинг ҳар чорагида туман, шаҳар ва вилоят раҳбарларининг фуқаролар ўзини-ўзи бошқариш органлари фаолияти соҳасига кирувчи масалалар юзасидан ҳисоботларини эшитиш ҳамда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва ободонлаштириш масалалари юзасидан ўз ваколати доирасида тегишли худудда жойлашган корхоналар, муассасалар, ташкилотлар раҳбарларининг ҳисоботлари бўйича фуқаролар йиғини кенгашига асосли таклифлар киритиш каби ваколатларга эга.

Комиссия ўз фаолиятида истеъмолчиларнинг ҳуқуқлари бузилиши холатларининг олдини олиш хамда бартараф этиш бўйича тегишли давлат органлари билан ҳамкорликда жамоатчилик назоратини олиб боради.

Ўз ваколатларини амалга оширишда фуқаролар йиғинининг асосий йўналишлари бўйича бошқа комиссиялар билан ҳамкорлик қиладиган Жамоатчилик назорати ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш комиссияси  фуқаролар йиғини томонидан йиғин раиси (оқсоқоли) ва унинг маслаҳатчилари сайловидан сўнг бир ой ичида раис, раис ўринбосари, масъул котиб ва комиссиянинг 5-10 нафар аъзосидан иборат таркибда икки ярим йил муддатга тузилади. Комиссия аъзолари сони фуқаролар йиғинидаги аҳоли сонига ҳамда иш ҳажмига қараб белгиланади.

Фуқаролар йиғини раиси (оқсоқоли) айни пайтда комиссия раиси ҳисобланади. Комиссия таркибига туман (шаҳар) истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жамияти томонидан фуқаролар йиғини худудида ташкил этилган таянч гуруҳи раҳбари, фуқаролар йиғини раиси (оқсоқоли) тавсияси билан йиғин аъзолари орасидан олий маълумотли, муқаддам раҳбарлик лавозимида ишлаган ёки юқори иш тажрибасига эга, маҳаллада ўзининг намунали хулқи билан обрў-эътибор қозонган хамда комиссия фаолиятида иштирок этишга хоҳиши бўлган фаоллар киритилиши мумкин.

Шуни ҳам эслатиб ўтиш жоизки, комиссия аъзолари бир вақтнинг ўзида фуқаролар йиғини ҳузуридаги бошқа комиссиялар аъзоси бўлиши мумкин эмас. Айни пайтда, фуқаролар йиғини раисининг маслаҳатчилари, масъул котиб, "маҳалла посбони” жамоатчилик тузилмасининг раҳбари, йиғин хузуридаги асосий фаолият йўналишлари бўйича бошқа комиссияларнинг аъзолари комиссия таркибига кириш ҳуқуқига эга эмаслар.

Хулоса қилиб айтганда, жамоатчилик назорати ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш комиссияси фаолиятини тартибга солиш мақсадида ишлаб чиқилган ва амалиётга татбиқ этилаётган Низом фуқаролар йиғинлари ишини янада жонлантиришда, аҳоли манфаатларини ҳимоялашда муҳим меъёрий ҳужжат бўлиб хизмат қилади. 

 

Р.Рўзметов,

Халқ депутатлари туман Кенгаши депутати, "Маҳалла” хайрия жамоат фонди туман бўлинмаси раиси

🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026