QON-QAPDOŞ, QAPINDOŞ ELIM
Mamlakatimiz köp millatli xalqlar diyori. 130 dan ortiq millatlar yaşaydigan qadimiy va hamişa navqiron Özbekistonimizning taraqqiyot omillaridan biri ham ana şu millatlarning özaro ahil-inoqligi, totuvligidir. 10 mingdan ortiq mahallalarda bir oila farzandlariday totuv yaşayotgan xalqimizni ana şu totuvlik, millatlararo döstlik va tinçlikka asoslangan farovon turmuş tarzi birlaştirib turadi.
Tumanimizning qaysi göşasiga bormang, ana şunday totuvlikdan rang olgan obod manzillarda biri-biriga izzat körsatib yaşayotgan turkman, qozoq, qoraqalpoq, tatar va boşqa millat vakillarini uçratasiz.
– Mening özim qozoq millatidanman. Oilamiz aʼzolarining yarmi özbek, – deydi çoyköllik Qurol Qurbonboyev. – Töğrisini aytsam, kelinlarim, kuyovlarim özbek millatiga mansub. Töy-maʼrakalarimiz ham ikki millat urf-odatlari, maʼnaviy qadriyatlari asosida ötadi. Şundayin totuv, mehr-oqibatli oilamiz bilan faxrlanaman.
“Çoyköl” ovulida bunday oilalar talaygina. Paziya ane bilan Alloh rahmat qilsin Kamol otalar oilasi tatar bilan özbek, Abdulla oğa bilan Pezida onalar oilasi özbek va boşqird, Örinboy ota va Alloh rahmat qilsin Lida onamizning oilasi özbek va ukrain millatlari hosilalari.
Bu kabi millatlararo birdamlikning gultojiga aylangan osoyişta va totuv oilalar tumanimizda ançagina.
Xolimbeg ovulida Daryoboy ota Töyliyev va Durdigul eje Geldiyevalarning oilasini azim Qiliçboyda tanimaydiganlar juda kam. Serfarzand bu oilada voyaga yetgan farzandlarning barçasi elim, yurtim, degan fidoyilar.
– Ota-bobolarim şu zaminda tuğilib, şu elni – elim, xalqim, şu yurtni – ota makonim, deb yaşaganlar, – iftixor bilan sözlaydi Daryoboy ota Töyliyev. – Töğrisini aytsam, qöşnimning oyoğiga tikan kirsa, jonim oğriydi. Mening yelkamga oğir yuk tuşsa, qöşnim qarab turmaydi, oğirimga öz yelkasini tutadi. Et bilan tirnoqmiz axir. Yoşim bir joyga borganida yolğon sözlaymi, bu bağri keng yurtda biron kişi: “sen turkmansan”, degan emas. Özbegim – oğam, joni-jonimga, eti-etimga, tomiri-tomirimga tutaş jigarim.
Tumanimizning Amir Temur ovulida “Mehnatkaş”, “Musofir”, “Çorvoq” nomi bilan tanilgan mahallalar bor. Men har gal bu ovulga borganimda Tirkaş oğa Omonov, Aday oğa Tlepov, Xolboy oğa Guvajanov, Sattorbergan oğa Pahmonov, Ejegul eje, Bibizuhra eje, Öğilgul ejelarning biri-biridan mehnatsevar, el-yurtga qayişgan farzandlari bilan suhbatlaşganimda, ayniqsa, Bibizuhra eje bilan Ejegul ejening hunarmand kelinlari töqigan, mehr ila tikkan liboslarini körganimda yuz yillardan beri biri-biriga el bölib yaşayotgan bu insonlarning fidoyiliklaridan zavqlanaman. Ayniqsa, umrining 35-yilini yoş avlod taʼlim-tarbiyasiga bağişlagan Bibizuhra eje Annasanovaning ovuldagi qiz çiqariş töylarida ham özbekça, ham turkmança yor-yorlar, laparlarni qiyib aytişlari, dasturxonlarga zeb bergan göştli turkman çalpaklar tayyorlaşlarini, Navröz – umumxalq bayramlarida özi tayyorlagan kunjutli iyjon töla patnislarni yoruğ yuz, mehr-muhabbat bilan bayram dasturxonlariga tortiq qilganlarini köp bora körganman. Ejejonning bundayin mehr-muhabbat ila evrilib turişlarida hamişa xalqimizgagina xos bölgan boqiy maʼnaviyat – totuvlikning ming bir hikmatini yurak-yuragimdan his etganman.
Özbegim aylanib-örgilganida, qozoq onajonlarim bovurim, deb bağrini oçib turganlarida, qoraqalpoğim aynanayin çiroğim, deya uyining töridan joy berib, qönoq qilib siylaganlarida hamişa millatlararo mehr-muhabbatning, totuvlikning qudratidan köngillar yaşnab ketadi. Bu tökislik, bu kengfeʼllik bizning Özbekistonga xos, bizning bağri keng, qalbi obod xalqimizga xos. Xalqimizga xos bu buyuk maʼnaviy qadriyat Boş Qomusimizda mustahkamlab qöyilgani – millatlararo tenglik va inson huquq va erkinliklarining daxlsizligi esa xalqimizning çinakam BAXTIDIP. Bu BAXT quyoşi mangu porlayversin, aziz va jonajon, qon-qardoş, qarindoş elim!
Garçi men özbekman, öz turkmanim bor,
Qoraqalpoq otli yurt – çamanim bor.
“Bovurim!” deb turgan qozoqlarimday,
Borsam, jonliq söyib suyunganim bor.
Biri aziz oğam, birlari ejem,
Uyi keng, bağri keng, köngli keng anem –
Tatarmi yo boşqird – barçasi aziz,
Qalblarni yoritgan şams-u mohinam!
Pobiya YÖLDOŞEVA.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶