22.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
22.11.2026, 02:18
Maqolalar 👁 928

DURUNKIDA DURKUNLIKLAR AVLODLARI YaŞAYDILAR

DURUNKIDA  DURKUNLIKLAR AVLODLARI YaŞAYDILAR

Bismillahir rohmanir rohiym!

Manğit şahrining şarqiy tomonida, Manğit arnaning çap qirğoği böylab şaharga tutaşgan qadimgi Durunki ovuli bor. 1991-yil 31-avgustda Özbekiston Respublikasi mustaqillikka erişgaç, bu yerda ham mahalla fuqarolar yiğini taşkil etilib, rais saylangan.

Turkiy qabilalarning ulkan böğinlaridan bölgan Manğit qabilasining “keskiç” uruğidan bölgan Durunki ovuli fuqarolarining istak va iltimoslari inobatga olinib, ularning qadimiy ajdodlari xotirasini abadiylaştiriş maqsadida uşbu mahallaga va uning markaziy köçalaridan biriga 1993-yil 11-avgustda Manğit şahar Kengaşi ijroiya qömitasining 161-3-sonli qaroriga muvofiq Durunki nomi berilgan. Şundan keyin “Amudaryo haqiqati” gazetasida jamoatçi muxbir bölgan X.Yoqubjonovning (Alloh rahmat qilsin) bu nomga nisbatan tanqidiy köz qaraşi ham eʼlon qilindi. Ammo qadimiy Durunki nomi hamon saqlanib kelmoqda.

Çunki Durunki nomining kelib çiqişi va maʼnosi masalasida tarixiy manbalarda va özbek tilining izohli luğatlarida aynan biz izlagan biron-bir yaxlit maʼno anglatuvçi sözni topa olmadik. Ayrim manbalarda, masalan Özbek sovet entsiklopediyasi (red, Toşkent-1988, “Özbekça-rusça luğat” 50.000 söz)ning 128-sahifasida Durkun- rosliy, krupniy, debeliy, bola – krupniy rebyonok – deb izohlangan. Şuningdek, “Özbek tilining izohli luğati” (ikki tomlik, 60 000 söz. Moskva, “Rus tili”- 1981 y) qöllanmasining 240-sahifasida Durkun – böliq, töla, gavdali, deb izohlanadi.

Tarixçi va tilşunos olimlar hamda şu hududda yaşab ötgan, hozir ham yaşayotgan qariyalarning bildirgan fikr-mulohazalari hamda ayrim tarixiy manbalarga köra, hozirgi Durunki mahallasi hududiga köçmançi Manğit qabilasining “keskiç” uruği oilalari XVIII asrning örtalarida Xorazm xoni Anuşaxon davrlarida (Abul Ğoziyxon öğli) Daşti Qipçoq tarafdan, ğarbiy-şimoldan köçib kelganlar va çorvaçilik hamda dehqonçilikka mos, unumdor bu yerlarda ötroqlaşib qolgan, degan fikrlar ham mavjud.

Durunki atamasi asrlar oşa dastlab durkun sözining özagidan kelib çiqib, durkunliklar, keyinçalik vaqtning ötişi bilan yuz yillar içida asta-sekin “Durunki” söziga aylanib qolgan bölsa kerak, degan faraz yuzaga kelmoqda.

Durunkiliklar azaldan özlarining töğrisözligi va mardligi, ahilligi, turmuşning barça jabhalarida ilğorligi va taşabbuskorligi, dehqonçilik, boğdorçilik va polizçilik sohalaridagi işbilarmonligi, tadbirkorligi bilan el nazariga tuşib kelganlar. Ular hayotning barça sohalarida tajriba va ilm orttirib, öz davrida dovruği ellarga taralgan. Karim rais Ollanazarov, Xöjamurod garang Gulmonov, Sobir Şomurodov, Madat eşon Ötamurodov, Jumamurod ferma Ollohberganov, Eşim xarrat Matqurbonov, Xudoybergan oşpaz Hasanov, Qöçqor şirapaz, Qozoqboy şirapaz Matyoqubov, Mavlon xonqali Pirniyozov, Xudoybergan Dösonov, Jumamurod militsiya Ollanazarov, Rahimboy garang Xöjamurodov, Rahimboy Hasan Xudoyberganov va Şerimmat usta Adhamovlarning nomlarini hanuzgaça el ardoqlab tilga olişadi. Bu insonlar kolxozlar tuzilişi davrlaridan keyin 1935-40-yillarda tumanimiz hududiga eng hosildor olma, anor, uzum, anjir, şaftoli nihollarini keltirib, körkam boğlar yaratgan va kartoşka, pomidor, karam, bodring, koreys karami (çimçi), turli xil oşköklarni, poliz ekinlarini mahalliylaştirgan va elimiz dasturxonining yanada tökin-soçin bölişiga özlarining munosib hissalarini qöşganlar. 1960-yillarga kelib issiqxona şaroitida ekin ekişni hayotga tatbiq qilgan insonlar ham aynan yuqorida tilga olgan insonlarning farzandlari böladilar.

Hozirgi kunda Durunki mahallasi hududida 658 ta oila mavjud bölib, jami 3122 nafardan ziyod fuqarolar yaşaydilar. Mahalla hududida 56-sonli umumtaʼlim maktabi, 8-sonli maktabgaça taʼlim muassasasi va “Amudaryo tutunuv” AJga qaraşli 52-sonli kundalik ehtiyoj mollari dökoni va tuman Veterinariya bölimi, 2 ta avtomaşinalarga texnik xizmat körsatiş şoxobçasi va “Dinora” xususiy kafesi mavjud. Durunki mahallasi şimoli-ğarbiy tomonidan Boy ovul mahallasi bilan, ğarbiy tomonidan Beşgujum va Çordara mahallalari bilan, janub tomonidan esa Turkmaniston Respublikasining 842 metrlik davlat çegaralari bilan qöşni joylaşgan. Şarqiy tomonidan esa “Örta qalʼa” ovuli bilan çegaradoş.

Mahalla – jamoa bölib yaşaşning tarixiy şakllangan, zamonaviylaşgan atamasi. Maʼnaviy qadriyatlarimizning uzoq tarixiy ildiziga eʼtibor beradigan bölsak, ajdodlarimiz bundan ming yillar avval ham qabila, uruğ, oila, ovul, kent, rabotlarga birlaşib, ahillikda yaşab ötganlar, orzu-umidlari, taraqqiyot uçun xizmat qilişga yönaltirilgan ezgu iş va rejalarini özaro maslahatlaşib, kengaşib hal etib kelganlar. Şu jihatdan olib qaraydigan bölsak, mahalla tuşunçasi bizning maʼnaviy qadriyatlarimizning umumiy qiyofasidir. Çunki aynan şu qiyofada xalqimizning anʼanalari, urf-odatlari, madaniy-maʼrifiy intilişlari öz aksini topgan.

Men Durunki mahallasi hududida yaşovçi fuqaro sifatida özim istiqomat qilayotgan bu makonning har bir qariç yerini juda yaxşi bilaman. Albatta, Vatanimiz içra kiçik Vatan hisoblanmiş mahallamizni har jihatdan obod, körkam, odamlarining esa ahillikda baxtiyor yaşaşlarini istayman. Bu borada mahalla faollarining, ayniqsa, keksa faxriylarimizning örni muhim. Biz otalar buni har lahzada his etib turamiz.

Muqaddas hadislarda zikr etilişiça: “Har jihatdan köngli keng, muhtojlarga yelkadoş, miskinlar qalbiga çiroq yoquvçi, özini minbaʼd jamoadan ayro qöymagan saxiy qalb odam – oqil, iymoni but insonlar sirasiga kiradi”.

Neça yuz yillardan beri özlarining maʼnan boy ildiziga tayanib, özaro mehr-oqibat riştalarini mustahkam tutib, aql-idrokda, tadbirkorlikda, oilaviy hayotda durkun (töliq va böliq, yaxşi rivoj topgan Q.J) yaşaşga intilayotgan durunkiliklar har bir sohada peşqadam. Ilmiy-nazariy fikrda ham, diniy-axloqiy masalalarda ham haqiqiy va mustahkam bilimlari bilan sobitdirlar. Şu bois, durunkiliklarning oilalaridan maʼrifatli va maʼnaviyatli insonlar yetişib çiqqanlar. Vallohu aʼlam bissavob.

Qodirbergan hoji.

🎬 Videogalereya Barçasi →
«INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» axborot-kutubxona haftaligiga start berildi ▶ «INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» axborot-kutubxona haftaligiga start berildi 20.11.2026 Eskirgan boğlar örnida intensiv boğlar barpo etiladi ▶ Eskirgan boğlar örnida intensiv boğlar barpo etiladi 20.11.2026 Suv tarmoqlariga noqonuniy ulanişlar böyiça nazorat tadbirlari ötkazilmoqda ▶ Suv tarmoqlariga noqonuniy ulanişlar böyiça nazorat tadbirlari ötkazilmoqda 18.11.2026 BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026