22.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
22.11.2026, 01:27
Maqolalar 👁 860

104 YoŞLI ONAXON HUZURIDA

104 YoŞLI ONAXON HUZURIDA

Umr – oqar daryo. Goh şiddatli, toşqin, asov, gohida sokin. Inson umr daryosida şunday yaşab ötaveradi. Umrining sokin damlari – nuroniylikka yetganida yaşab ötgan yöllariga nazar taşlab, kimnidir armon, kimnidir puşaymon ezadi. Yana bir toifa insonlar qalbi xotirjam tortadi. Hayotidan, özi bosib ötgan umr yöllaridan köngli tölib, Yaratganga ming-ming şukronalar aytadi, ötayotgan har bir kunini ana şu şukronalik tuyğusi bilan şodon qarşilaydi.

Çoyköl ovulining Qoraqipçoq mavzesida Xadiça momo Bekanova ismli keksa onaxon yaşaydilar. Momoni hamqişloqlari faxr bilan:

– Acrni qaritgan matonatli enamiz, – deyişadi.

Qoraqipçoqliklarning bunday faxrli eʼtirofida jon bor. Xadiça momo yaqinda 103 yoşga tölib, umrining 104-bahoriga qadam qöydilar. Ötgan asrning 1917-yili boşida tavallud topgan onaxonning butun umri tumanimizning qişloq xöjaligi sohasida mehnat qilişdek fidoyilik onlarida keçdi. Bolaligi tuzum özgargan, odamlar ongida turli siyosiy qaraşlar, fikrlar xilma-xilligi hukm surayotgan oğir damlarga töğri keldi. Momo kolxozlaştiriş yillarida oddiy xalq boşidan keçirgan oğir damlarni doim xotirasida jonlantirib turadi.

Xadiça Bekanova. Öz davrida bu ism-şarif ançayin taniqli, jarangdor bölganini hamqişloqlari mamnuniyat bilan eʼtirof etişadi. 14-15 yoşidan yangi tuzilgan kolxozga aʼzo bölgan Xadiçaxon Bekanova kattalar bilan bab-baravar norma bajardi. Yelkasidan ketmoni tuşmagan bu mehnatkaş qiz öziga yaraşa şaddod, öta qatʼiyatli, har qanday muammoni ijobiy hal etişda öz şaxsiy fikriga ega edi.

Ayol-qizlar kolxoz işini amal-taqal bajarib yurganida Xadiça Bekanova, hatto ayrim erkaklardan ham köproq, samaraliroq işladi. 1930-1935-yillardagi yangi tuzilgan kolxozlarning dalalariga çigit qölda ekilar, yerlar hökiz, ot va eşak yordamida haydalardi. Eşak qöşilgan omoçning oldini tutib yurişni hamma ham uddalaşi mumkin, lekin ot va hökiz qöşilgan qöş oldini tutiş birmunça oğir bölib, buni faqat kuçli erkaklargina bajarardi. Lekin şaddod va uddaburon Xadiça Bekanova bu borada erkak qöşçilardan qolişmas, ot va hökiz qöşilgan omoç bilan yer haydaşda normani bir yarim, ikki baravar oşirib bajarardi.

Ikkinçi jahon uruşi boşlangan kezlar. Işga yaroqli erkaklarning barçasi uruşga ketgan, yaqindagina turmuş qurgan Xadiçaxonning ham umr yöldoşi Yöldoşboy Bekanov faşizmga qarşi janglarda jon olib jon berardi. Xalq tuşkun – har kuni bir dilxiralik yuz beradi. Kimningdir bolasi uruşga ketsa, xamqişloqlaridan qay birining farzandi bedarak ketganligi haqida xabar keladi yo kimningdir xonadonida aza oçiladi. Boz ustiga kamdan-kam oilalarninggina qora qozoni qaynaydi. Onalar oç-yupun, yuragi zabun bolalarini ergaştirib dalada işlar, kolxozning barça oğir-u yengil işi ayollar, keksalar va bolalar zimmasida edi.

Heç esidan çiqmaydi: Şunday oğir kunlarning birida öşa paytdagi Qipçoq tumanining bir guruh faollari Qoraqipçoq ovulida yiğin ötkazdi. Yiğinda qanday bölmasin, ekin-tikin pallasigaça Bosu kanalidan Qoraqipçoq ovuliga yangi yop – kiçik kanal qazib keltiriş haqida qaror qabul qilindi. Heç kim “kanalni kimlar qaziydi?” demadi. “Qanday qaziymiz, işçi kuçi yetişmaydi?” degan gap ham bölmadi. Lekin ertasiga işga yaroqli odam borki, kiçik yop qaziş işlariga boşçi qilib tayinlangan qişloq katxudosi Kenjaboy otaga ergaşişdi. Ular orasida Xadiça Bekanova ham bor edi. Tunni-tongga ulab işlaşgan öşanda. Qariyb ikki çaqirimça uzunlikdagi yopni qoraqipçoqliklar qölda qazib, ovul yerlariga suv olib kelişdi. Tuproq va loyni yelkalab taşişgan ovul ahli.

Eh-he, öşandan beri qança suvlar oqib ötdi. Qazuv işlariga boş bölgan Kenjaboy ota nomini olgan “Kenja yop” tufayli ovul-el, xonadonlar obod böldi. Paxta va boşqa dehqonçilik mahsulotlari yetiştiriş köpaydi. Oilalar röşnolikka yetişdi. Xadiça momolar zamonida qölda, bitta-bittalab çigit qadalgan yerlarda bugun iş tizimi tamoman özgaça. Odam iş kuçi örnini texnika egallagan. Hayot gurkirab rivojlanayotir. Har kuni bir özgariş, yangilaniş. Bu yangilanişlar içida Xadiça momoning özi ham borligidan quvonçi içiga siğmaydi.

Umri mehnatga egiz ötgan onaxon farzand tarbiyasida ham köplarga ibrat böldi. Umr yöldoşi, Alloh rahmat qilsin, Yöldoşboy ota bilan uç öğil bir qizni mehnatkaş, kasb-hunarli qilib tarbiyaladi. Öğillariga ergaşib xuddi özi kabi şaddod va uddaburon bölgan qizi Bibihojar Yöldoşeva traktorda çigit ekkanida, maşinada paxta terib butun Özbekistonga tanilganida Xadiça Bekanova xuddi onadan qayta tuğilganday sevindi. Öğli Örozimbat oliy öquv yurtini tugatib, öqituvçilik qilib yurganini körgan onaxon faxr-u iftixordan tölib-toşdi. Har bir farzandining yutuğidan bir yaşnab-yaşardi göyo.

Olis yoşlik yillarida goh temir yöl qurilişida işlagan, goh kökragini kerib, hökiz qöşilgan omoç bilan kolxoz yerini haydab, qölda çigit ekkan, tonnalab paxta tergan kunlari ortda qolganidan, dorilomon kunlarga yetganidan Allohga şukri beadad köp bugun onaxonning.

Xadiça momo 104 yoşga qadam qöydilar. Umrining şu nuroniy pallasida ham köngli toşib turadigan onaxon har kuni boğ-u roğini birrov aylanişni, nevaralari bilan hovlida sayr qilişni xuş köradilar. Çamandek oçilib yotgan gulzorga har boqqanida köngli gulday yaşnab ketadi momoning.

Bugun Xadiçaxon momo Bekanovaning atrofida nevara kelinlar, çevara-yu evaralari parvona. 50 nafardan ziyod nevara-çevaralari momoni bir zum yolğiz qoldirişmaydi. Biri şeʼr aytib bersa, boşqalari har xil öyinlar öynab, enajonini xursand qiliş payida bölişadi.

Biz ijodiy guruhimiz bilan momoni ziyorat qilgan kunimiz onaxonni nevaralari, kelinlari qurşovida kördik. Hazilkaş, suhbatlaşişni xuş köradigan onaxon ketar çoğimizda oddiygina xayr-xöş, deb qolişni öziga ep körmadilar.

– Xudoga şukur, kuç-quvvatim bor, – deya bizni özlari hovligaça quzatib çiqdilar va uzundan-uzoq duo qildilar.

Prezidentimizga omonlik, xalqimizga tinçlik, xonadonlarga, har bir insonga röşnolik va baxt-saodat, el-yurtga tinçlik tiladilar. Momo bilan xayrlaşarkanmiz, mening könglimda ajib ber şeʼr tuğildi.

Onalar duosi asragay bizni,

Asragay Vatanni, har öğil-qizni.

Oppoq tonglar otar röyi zaminda

Hayot hadya etar yoruğ kunduzni.

Robiya YÖLDOŞEVA,

Çoyköl ovuli.

🎬 Videogalereya Barçasi →
«INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» axborot-kutubxona haftaligiga start berildi ▶ «INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» axborot-kutubxona haftaligiga start berildi 20.11.2026 Eskirgan boğlar örnida intensiv boğlar barpo etiladi ▶ Eskirgan boğlar örnida intensiv boğlar barpo etiladi 20.11.2026 Suv tarmoqlariga noqonuniy ulanişlar böyiça nazorat tadbirlari ötkazilmoqda ▶ Suv tarmoqlariga noqonuniy ulanişlar böyiça nazorat tadbirlari ötkazilmoqda 18.11.2026 BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026