22.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
22.11.2026, 01:46
Мақолалар 👁 861

104 ЁШЛИ ОНАХОН ҲУЗУРИДА

104 ЁШЛИ ОНАХОН ҲУЗУРИДА

Умр – оқар дарё. Гоҳ шиддатли, тошқин, асов, гоҳида сокин. Инсон умр дарёсида шундай яшаб ўтаверади. Умрининг сокин дамлари – нуронийликка етганида яшаб ўтган йўлларига назар ташлаб, кимнидир армон, кимнидир пушаймон эзади. Яна бир тоифа инсонлар қалби хотиржам тортади. Ҳаётидан, ўзи босиб ўтган умр йўлларидан кўнгли тўлиб, Яратганга минг-минг шукроналар айтади, ўтаётган ҳар бир кунини ана шу шукроналик туйғуси билан шодон қаршилайди.

Чойкўл овулининг Қорақипчоқ мавзесида Хадича момо Беканова исмли кекса онахон яшайдилар. Момони ҳамқишлоқлари фахр билан:

– Аcрни қаритган матонатли энамиз, – дейишади.

Қорақипчоқликларнинг бундай фахрли эътирофида жон бор. Хадича момо яқинда 103 ёшга тўлиб, умрининг 104-баҳорига қадам қўйдилар. Ўтган асрнинг 1917 йили бошида таваллуд топган онахоннинг бутун умри туманимизнинг қишлоқ хўжалиги соҳасида меҳнат қилишдек фидойилик онларида кечди. Болалиги тузум ўзгарган, одамлар онгида турли сиёсий қарашлар, фикрлар хилма-хиллиги ҳукм сураётган оғир дамларга тўғри келди. Момо колхозлаштириш йилларида оддий халқ бошидан кечирган оғир дамларни доим хотирасида жонлантириб туради.

Хадича Беканова. Ўз даврида бу исм-шариф анчайин таниқли, жарангдор бўлганини ҳамқишлоқлари мамнуният билан эътироф этишади. 14-15 ёшидан янги тузилган колхозга аъзо бўлган Хадичахон Беканова катталар билан баб-баравар норма бажарди. Елкасидан кетмони тушмаган бу меҳнаткаш қиз ўзига яраша шаддод, ўта қатъиятли, ҳар қандай муаммони ижобий ҳал этишда ўз шахсий фикрига эга эди.

Аёл-қизлар колхоз ишини амал-тақал бажариб юрганида Хадича Беканова, ҳатто айрим эркаклардан ҳам кўпроқ, самаралироқ ишлади. 1930-1935 йиллардаги янги тузилган колхозларнинг далаларига чигит қўлда экилар, ерлар ҳўкиз, от ва эшак ёрдамида ҳайдаларди. Эшак қўшилган омочнинг олдини тутиб юришни ҳамма ҳам уддалаши мумкин, лекин от ва ҳўкиз қўшилган қўш олдини тутиш бирмунча оғир бўлиб, буни фақат кучли эркакларгина бажарарди. Лекин шаддод ва уддабурон Хадича Беканова бу борада эркак қўшчилардан қолишмас, от ва ҳўкиз қўшилган омоч билан ер ҳайдашда нормани бир ярим, икки баравар ошириб бажарарди.

Иккинчи жаҳон уруши бошланган кезлар. Ишга яроқли эркакларнинг барчаси урушга кетган, яқиндагина турмуш қурган Хадичахоннинг ҳам умр йўлдоши Йўлдошбой Беканов фашизмга қарши жангларда жон олиб жон берарди. Халқ тушкун – ҳар куни бир дилхиралик юз беради. Кимнингдир боласи урушга кетса, хамқишлоқларидан қай бирининг фарзанди бедарак кетганлиги ҳақида хабар келади ё кимнингдир хонадонида аза очилади. Боз устига камдан-кам оилаларнинггина қора қозони қайнайди. Оналар оч-юпун, юраги забун болаларини эргаштириб далада ишлар, колхознинг барча оғир-у енгил иши аёллар, кексалар ва болалар зиммасида эди.

Ҳеч эсидан чиқмайди: Шундай оғир кунларнинг бирида ўша пайтдаги Қипчоқ туманининг бир гуруҳ фаоллари Қорақипчоқ овулида йиғин ўтказди. Йиғинда қандай бўлмасин, экин-тикин палласигача Босу каналидан Қорақипчоқ овулига янги ёп – кичик канал қазиб келтириш ҳақида қарор қабул қилинди. Ҳеч ким “канални кимлар қазийди?” демади. “Қандай қазиймиз, ишчи кучи етишмайди?” деган гап ҳам бўлмади. Лекин эртасига ишга яроқли одам борки, кичик ёп қазиш ишларига бошчи қилиб тайинланган қишлоқ катхудоси Кенжабой отага эргашишди. Улар орасида Хадича Беканова ҳам бор эди. Тунни-тонгга улаб ишлашган ўшанда. Қарийб икки чақиримча узунликдаги ёпни қорақипчоқликлар қўлда қазиб, овул ерларига сув олиб келишди. Тупроқ ва лойни елкалаб ташишган овул аҳли.

Эҳ-ҳе, ўшандан бери қанча сувлар оқиб ўтди. Қазув ишларига бош бўлган Кенжабой ота номини олган “Кенжа ёп” туфайли овул-эл, хонадонлар обод бўлди. Пахта ва бошқа деҳқончилик маҳсулотлари етиштириш кўпайди. Оилалар рўшноликка етишди. Хадича момолар замонида қўлда, битта-битталаб чигит қадалган ерларда бугун иш тизими тамоман ўзгача. Одам иш кучи ўрнини техника эгаллаган. Ҳаёт гуркираб ривожланаётир. Ҳар куни бир ўзгариш, янгиланиш. Бу янгиланишлар ичида Хадича момонинг ўзи ҳам борлигидан қувончи ичига сиғмайди.

Умри меҳнатга эгиз ўтган онахон фарзанд тарбиясида ҳам кўпларга ибрат бўлди. Умр йўлдоши, Аллоҳ раҳмат қилсин, Йўлдошбой ота билан уч ўғил бир қизни меҳнаткаш, касб-ҳунарли қилиб тарбиялади. Ўғилларига эргашиб худди ўзи каби шаддод ва уддабурон бўлган қизи Бибиҳожар Йўлдошева тракторда чигит экканида, машинада пахта териб бутун Ўзбекистонга танилганида Хадича Беканова худди онадан қайта туғилгандай севинди. Ўғли Ўрозимбат олий ўқув юртини тугатиб, ўқитувчилик қилиб юрганини кўрган онахон фахр-у ифтихордан тўлиб-тошди. Ҳар бир фарзандининг ютуғидан бир яшнаб-яшарди гўё.

Олис ёшлик йилларида гоҳ темир йўл қурилишида ишлаган, гоҳ кўкрагини кериб, ҳўкиз қўшилган омоч билан колхоз ерини ҳайдаб, қўлда чигит эккан, тонналаб пахта терган кунлари ортда қолганидан, дориломон кунларга етганидан Аллоҳга шукри беадад кўп бугун онахоннинг.

Хадича момо 104 ёшга қадам қўйдилар. Умрининг шу нуроний палласида ҳам кўнгли тошиб турадиган онахон ҳар куни боғ-у роғини бирров айланишни, неваралари билан ҳовлида сайр қилишни хуш кўрадилар. Чамандек очилиб ётган гулзорга ҳар боққанида кўнгли гулдай яшнаб кетади момонинг.

Бугун Хадичахон момо Беканованинг атрофида невара келинлар, чевара-ю эваралари парвона. 50 нафардан зиёд невара-чеваралари момони бир зум ёлғиз қолдиришмайди. Бири шеър айтиб берса, бошқалари ҳар хил ўйинлар ўйнаб, энажонини хурсанд қилиш пайида бўлишади.

Биз ижодий гуруҳимиз билан момони зиёрат қилган кунимиз онахонни неваралари, келинлари қуршовида кўрдик. Ҳазилкаш, суҳбатлашишни хуш кўрадиган онахон кетар чоғимизда оддийгина хайр-хўш, деб қолишни ўзига эп кўрмадилар.

– Худога шукур, куч-қувватим бор, – дея бизни ўзлари ҳовлигача қузатиб чиқдилар ва узундан-узоқ дуо қилдилар.

Президентимизга омонлик, халқимизга тинчлик, хонадонларга, ҳар бир инсонга рўшнолик ва бахт-саодат, эл-юртга тинчлик тиладилар. Момо билан хайрлашарканмиз, менинг кўнглимда ажиб бер шеър туғилди.

Оналар дуоси асрагай бизни,

Асрагай Ватанни, ҳар ўғил-қизни.

Оппоқ тонглар отар рўйи заминда

Ҳаёт ҳадя этар ёруғ кундузни.

Робия ЙЎЛДОШЕВА,

Чойкўл овули.

🎬 Видеогалерея Барчаси →
«INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» ахборот-кутубхона ҳафталигига старт берилди ▶ «INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» ахборот-кутубхона ҳафталигига старт берилди 20.11.2026 Эскирган боғлар ўрнида интенсив боғлар барпо этилади ▶ Эскирган боғлар ўрнида интенсив боғлар барпо этилади 20.11.2026 Сув тармоқларига ноқонуний уланишлар бўйича назорат тадбирлари ўтказилмоқда ▶ Сув тармоқларига ноқонуний уланишлар бўйича назорат тадбирлари ўтказилмоқда 18.11.2026 БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026