PISA tadqiqotlari dasturi asosida xalqaro tajribalarni örganişga bağişlangan seminar-trening ötkazildi
“Taʼlim sifatini baholaş PISA tadqiqotlari dasturi asosida xalqaro tajribalar” mavzusida seminar-trening bölib ötdi. Uşbu seminar-treningda taʼlim sifatini baholaş PISA tadqiqotlari dasturi asosida xalqaro tajribalarni öqiş savodxonligi böyiça metodik tavsiyalar berildi.
10-mart kuni tumandagi 40-sonli maktabda ötkazilgan mazkur seminar-treningda tumanimiz umumtaʼlim maktablarining ona tili va adabiyoti fani öqituvçilari iştirok qildilar. Ularga PISA tadqiqotlari dasturi asosida xalqaro tajribalarda öqiş savodxonligi böyiça topşiriqlar ustida işlaşda öqituvçilarda qanday könikma va malakalar şakllanişi zarurligi haqida tavsiyalar berildi. Berilgan metodik tavsiyalar orqali öquvçilarda uşbu könikma va malakalar şakllanişi yuzasidan fikr almaşildi.
Bu böyiça öqituvçilar bilan iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot taşkiloti (Organisation for economic cooperation and development - OECD) tomonidan ötkaziladigan PISA (Program for international student assessment) tadqiqoti doirasida foydalanilgan materiallar asosida nazariy va amaliy maşğulotlar taşkil qilindi.
Öqituvçilar amaliy maşğulotlarda PISA tadqiqotlari dasturi asosida xalqaro tajribalarda öqiş savodxonligi böyiça “Siz tişingizni qanday tozalaysiz?” va “Qon topşiriş” mavzularida topşiriqlarni bajardilar. Topşiriqlarni bajariş jarayonida PISA xalqaro tadqiqotining mazmun-mohiyati, uning öqiş savodxonligini baholaş yönalişiga oid asosiy tuşunçalarning taʼrifi, topşiriqlar, ularning tavsifi va yeçiş böyiça metodik tavsiyalar oldilar.
Seminar-treningda tajribali öqituvçilar matnda berilgan kiçik maʼnoni ham ilğaşga harakat qildilar. Ular matn şakl va mazmuni xususida mulohaza yurita oldilar va maʼlumot aniqligi, uning sifatini tanqidiy baholadilar. Tajribali öqituvçilar matndagi maʼlumotning işonçliligi va sifatini, yaʼni maʼlumot yaroqli, yangi, töğri va bir yoqlama emasligini aniqlay oldilar. Baholaş jarayoni baʼzan öqituvçidan maʼlumot manbasini aniqlaş va baholaşni talab etadi, jumladan, muallif tajribalimi, yaxşi maʼlumotga ega yoki obʼektivmi va hokazo.
Amaliy maşğulot davomida şakl va mazmun borasida esa tajribali öqituvçilar matn yozilişining uslubi va sifatiga eʼtibor qaratişni örganişdi. Bu böyiça ötkazilgan amaliy maşğulotlarda muallifning fikri va maqsadini qanday ifodalaganini, matn yozilişining şakli va mazmun örtasidagi aloqadorlikni baholay oldi.
Mulohaza yuritiş öqituvçining matndan taşqari fikri, munosabati va bilimi bilan matnda keltirilgan maʼlumot va kişining şaxsiy tajribasi, fikrlaş doirasidan kelib çiqib berilgan maʼlumotni boğlab örganişini ifodalaydi. Mulohaza yuritişda öqituvçidan özining tajriba yoki bilimini va turli farazlarini taqqoslab, qiyoslaşi talab etiladi. Öqituvçilar maşğulotlar davomida buning uddasidan çiqişdi.
Baholaş va mulohazakorlik, şubhasiz, öqiş savodxonligining bir qismi, ammo ularning salmoği bugungi kunda öquvçi duç keladigan maʼlumotlar xilma-xilligi va ularning miqdori bilan ösib bormoqda.
Şu sababli öquvçilar köp qismli va qarama-qarşi fikrli matnlarga duç kelganda ulardagi tafovutlarni aniqlaş usullaridan xabardor bölişlari lozim. Odatda, tafovutlar bilan işlaş öquvçidan özining işonçli manbalariga asoslanib, qarama-qarşi fikrlarni aniqlaşi va ularning işonçliligini baholaşini talab etadi. Uşbu könikmalar zamonaviy öqişning köp qismini öz içiga olgani sababli, 15 yoşli bolalar xilma-xil matnlarni umumlaştiriş, taqqoslaş, tuşuniş kabi qiyinçiliklarga neçoğliq tayyor ekanliklarini aniqlaş muhim masala hisoblanadi.
Seminar-trening davomidagi amaliy maşğulotlarda umumtaʼlim maktabi ona tili va adabiyoti fani öqituvçilari öz dars jarayonida PISA xalqaro tadqiqotining mazmun-mohiyati, uning öqiş savodxonligini baholaş yönalişiga oid asosiy tuşunçalarni öquvçilarimizda şakllantirişga qaratilgan metodlar, usullarni örgandilar.
Ravşan XOLMURODOV , tuman XTB taʼlim sifati monitoringi Boş inspektor-metodisti.
Nodira RAJABOVA, 40-sonli tayanç maktabi ona tili va adabiyot fani trener-öqituvçisi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶