Qişloq xöjaligiga möljallanmagan yer uçastkalarini xususiylaştiriş mumkinmi?
Özbekiston Respublikasining 2019-yil 13-avgustdan “Qişloq xöjaligiga möljallanmagan yer uçastkalarini xususiylaştiriş töğrisida”gi qonuniga muvofiq yer uçastkalari xususiylaştirilişi mumkin.
Yer uçastkalarini xususiylaştiriş obʼektlari yuridik şaxslarga mulk huquqi asosida tegişli bölgan yoki ular tomonidan xususiylaştirilayotgan binolar va inşootlar, işlab çiqariş infratuzilmasi obʼektlari joylaşgan yer uçastkalari, şuningdek, ularga tutaş bölgan, işlab çiqariş faoliyatini amalga oşiriş uçun zarur ölçamlardagi yer uçastkalarida amalga oşiriladi.
Özbekiston Respublikasi fuqarolariga yakka tartibda uy-joy quriş va uy-joyni obodonlaştiriş uçun berilgan yer uçastkalari, böş turgan yer uçastkalarini xususiylaştirişga ruxsat etiladi.
Kimlar yer uçastkasini xususiylaştirişi mumkin? Özbekiston Respublikasi fuqarolari bölgan jismoniy şaxslar va Özbekiston Respublikasi rezidentlari bölgan yuridik şaxslar yer uçastkalarini xususiylaştiriş subʼektlaridir. Çet ellik fuqarolar va Özbekiston Respublikasining norezidentlari bölgan yuridik şaxslar, şuningdek fuqaroligi bölmagan şaxslar yer uçastkalarini xususiylaştiriş subʼektlari bölmaydi.
Xususiylaştiriş köçmas mulk obʼektlari joylaşgan yer uçastkalarini xususiylaştiriş töğrisidagi ariza beriş orqali amalga oşiriladi. Köçmas mulk obʼektlari joylaşgan yer uçastkalarini xususiylaştiriş töğrisidagi arizalar Özbekiston Respublikasi rezidenti bölgan yuridik şaxs tomonidan öziga mulk huquqi asosida tegişli bölgan yoki uşbu şaxs tomonidan xususiylaştirilayotgan binolar va inşootlar, işlab çiqariş infratuzilmasi obʼektlari joylaşgan yer uçastkalariga, şuningdek, ularga tutaş bölgan, işlab çiqariş faoliyatini amalga oşiriş uçun zarur ölçamlardagi yer uçastkalariga nisbatan beriladi. Özbekiston Respublikasi fuqarosi bölgan jismoniy şaxs tomonidan esa öziga yakka tartibda uy-joy quriş va uy-joyni obodonlaştiriş uçun berilgan yer uçastkalariga nisbatan beriladi.
Yer uçastkasiga meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qiliş huquqi jismoniy şaxsga ötganda mazkur yer uçastkasini xususiylaştirişga bölgan huquq ham ötadi.
Agar xususiylaştiriladigan yer uçastkasida joylaşgan köçmas mulk obʼekti uluşli yoki birgalikdagi mulk bölsa yoxud köp kvartirali turar joy bölsa, ariza barça iştirokçilarning, yaʼni mulkdorlarning fuqarolik qonun hujjatlariga muvofiq tuziladigan kelişuviga binoan, bunday kelişuvga erişilmagan taqdirda esa sud tomonidan belgilangan tartibda beriladi.
Yer uçastkalarini xususiylaştiriş töğrisidagi ariza beriş va körib çiqiş tartibiga köra ariza yer uçastkasi joylaşgan yerdagi tuman hokimining nomiga davlat xizmatlari markazlari yoki Özbekiston Respublikasining Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali beriladi.
Ariza yer uçastkalarini xususiylaştiriş masalasini Yer uçastkalarini beriş masalalarini körib çiqiş böyiça komissiya tomonidan körib çiqiş uçun asos böladi. Xususiylaştiriladigan yer uçastkasi uçun tölov Yer uçastkalarini beriş masalalarini körib çiqiş böyiça komissiyaning ijobiy xulosasi töğrisida yozma yoki elektron bildirişnoma olinganidan keyin ön iş kuni içida jismoniy va yuridik şaxs tomonidan amalga oşiriladi.
Böş turgan yer uçastkalari aholi punktlarining va hududlarning boş rejalariga muvofiq mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan aniqlanadi. Bunday yer uçastkalari Özbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va sanoat vazirligi huzuridagi Urbanizatsiya agentligi bilan kelişilgan holda elektron onlayn-auktsion orqali yuridik va jismoniy şaxslarga mulk qilib sotiladi. Böş turgan yer uçastkalari elektron onlayn-auktsion orqali investitsiya majburiyatlari bilan sotilişi mumkin.
Böş turgan yer uçastkalarini xususiylaştiriş böyiça elektron onlayn-auktsionda iştirok etiş uçun buyurtma tadbirkorlik va şaharsozlik faoliyatini amalga oşiriş uçun Özbekiston Respublikasi rezidenti bölgan yuridik şaxs tomonidan hamda yakka tartibda uy-joy quriş va uy-joyni obodonlaştiriş, şuningdek, tadbirkorlik va şaharsozlik faoliyatini amalga oşiriş uçun Özbekiston Respublikasi fuqarosi bölgan jismoniy şaxs tomonidan beriladi. Xususiylaştiriladigan böş turgan yer uçastkasining qiymati ötkazilgan elektron onlayn-auktsion natijalariga köra belgilanadi.
Xususiylaştirilgan yer uçastkasiga yuridik va jismoniy şaxslarning, davlatning huquqlarini hamda qonun bilan qöriqlanadigan manfaatlarini buzmagan holda, öz xohişiga köra va öz manfaatlari yölida erkin egalik qiliş, undan foydalaniş va uni tasarruf etiş, şu jumladan undan garov predmeti sifatida foydalaniş, yuridik şaxsning ustav kapitaliga hissa sifatida kiritiş, ijaraga beriş kabi huquqlarga ega böladi.
Xususiylaştirilgan yer uçastkasiga bölgan mulk huquqining har qanday buzilişi bartaraf etilişini talab qiliş, xususiylaştirilgan yer uçastkasida mustaqil ravişda xöjalik yuritiş, uy-joy, işlab çiqariş, madaniy-maişiy va boşqa imoratlar hamda inşootlarni quriş, ularni qayta quriş va buziş ham ularning huquqi hisoblanadi.
Xususiylaştirilgan yer uçastkasini mulkdordan olib qöyiş faqat mulkdorning roziligi bilan amalga oşiriladi. Undan taşqari, rekvizitsiya, yaʼni falokatlar, epidemiyalar va hokazolar paytida ham yer uçastkasi mulkdordan olib qöyilişi mumkin. Belgilangan tartibga köra jinoyat-protsessual qonunçiligida belgilangan tartibda sud qarori bilan ham xususiylaştirilgan yer uçastkasi mulkdordan musodara qilinadi.
J.Bekimbetov, Amudaryo tumani adliya bölimi boş maslahatçisi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶