21.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
21.11.2026, 18:22
Jamiyat 👁 171

DUNYo MAMLAKATLARIDA YaNGI YIL TARIXIGA NAZAR

DUNYo MAMLAKATLARIDA YaNGI YIL TARIXIGA NAZAR

Butun dunyoda Yangi yilning boşlanişi, yangi kunning kirib kelişi keng miqyosda nişonlanadi. Yangi yil arafasida yil davomidagi işlar sarhisob qilinadi, yangidan rejalar tuziladi va turli tadbirlar ötkazilib, kelayotgan yil xuşkayfiyat bilan kutib olinadi.

Yangi yil bayrami insoniyatning eng qadimgi bayramlaridan biri bölib, qadimgi Bobil va qadimgi Misrda eramizdan avvalgi 3000 yillikda birinçi marta nişonlanişni boşlagan. Garçi, Yangi yil sanalari maʼlum tsivilizatsiyalar va madaniyatlarda turliça nişonlangan bölişiga qaramasdan bayramning tub mohiyati bir xilligiça qolib kelgan, yaʼni Yangi yil bu yangilaniş, yangi maqsadlar va ötgan yilda qilingan işlar yuzasidan ijobiy tahlil qilişga asoslangan.

Masalan, qadimgi Misrda Yangi yil bayrami Nil daryosining eng tölib toşgan davriga, yaʼni sentyabr oylariga töğri kelgan bölib, misrliklar uçun bu davr dexqonçilik uçun yangi davr boşlanişi hisoblangan hamda Ra xudosi şarafiga bayram ötkazilib qurbonliklar qilingan. Bobilda yangi yil bahorning birinçi oyidagi yangi oyning tuğilişi davriga töğri kelib, dehqonçilik uçun yangi davrning boşlanişi bölgan.

Qadimgi Örta Osiyoda yangi yil Zarduştiylik udumlariga köra bahorning dastlabki oylarida köklamning kelişi va tabiatning uyğonişi sifatida nişonlangan. Biz hozirgi kunda nişonlaydigan Navröz bayramimiz ana şu Zarduştiylardan qolgan urf-odatlarning mevasidir va uni hozirgi dinimiz Islomga umuman aloqadorligi yöqdir.

Tarixda birinçi marta rasmiy jihatdan Yangi yil bayrami qadimgi Rim imperiyasida Yuliy Tsezar tomonidan 1-yanvar deb eʼlon qilingan. Bu bayramga asos qilinib, qadimgi Rimdagi Xudolardan biri Janus Xudosi olingan bölib, u yangi yilning boşi va eski yilning oxirida tuğilganligi aytiladi. Lekin şu örinda bir narsani taʼkidlab ötiş kerakki, Rimliklar kalendari böyiça yanvar oyi hozirgi zamonda işlatiladigan Grigoryan kalendarining mart oyiga töğri kelgan.
Rim imperiyasining qulaşi va Xristianizmning keng tarqalişi bilan Yangi yil bayramini nişonlaş har mamlakatda turliça körinişda ötadi. Masalan Angliyada yangi yil aprel oyida nişonlansa, Frantsiyada bu sana Pasxa bayrami haftasining birinçi kuniga töğri keladi. Xitoyliklarda 20-yanvar va 18-fevral oraliğida har yilgi kalendarga qarab özgargan. Pravoslav çerkovidagi xalqlarda  yangi yil 13-yanvar atrofida nişonlangan, Italiyada esa Yangi yil Iso alayhsalomning tuğilgan kunida, yaʼni 25-dekabrda nişonlangan. Bu bayram har bir xalqning iqlimi, hayot tarzi va jamiyatining rivojlanişiga qarab özgargan. Örta Osiyo va Yaqin Şarqda bu bayram asosan bahorda nişonlangan. Keyinçalik Islomning kirib kelişi bilan köpçilik xalqlar bu bayramni nişonlaşdan voz keçişgan. Albatta, Örta Osiyo, Eron va boşqa Navröz bayramini nişonlovçi xalqlar bundan mustasno.

Islom diniga köra, Yangi yil iyul oylariga töğri keladi va Muharram deb ataladi. Aynan 622-yil 15 yoki 16-iyuldan boşlab, Musulmonlar uçun Hijriy yil boşlangan hisoblanadi. Lekin bu sanalarning Islomda bayram sifatida ötkazilişi hamon bahsli bölib qolmoqda. Şia mazhabidagilar uçun bu sana muqaddas hisoblansa, Sunniylarda bu sanani bayram sifatida nişonlaş bidʼat sifatida qaraladi.

1582-yilda Papa Grigoryan, eski Yuliy kalendaridagi xatolarni tuzatuvçi yangi kalendarni taklif qiladi. Unga köra, yil boşi 25-dekabrda emas, balki 1-yanvarda boşlanişi nazarda tutiladi. Lekin bu kunni bayram sifatida nişonlaş haqida Grigoryanning tavsiyalari umuman yöq. Bu kalendar faqatgina Yuliy kalendaridagi xatoliklarni tuzatiş uçungina taqdim qilingan. Lekin Xristianlarning eng asosiy bayrami 25-dekabrligiça qoldirilgan.

Hozirgi paytda 31-dekabr, yaʼni eski yilning oxirgi kunida dunyoning deyarli barça mamlakatlarida Yangi yilni kutib oliş maqsadida xursandçilik qilinadi va sovğalar ulaşiladi.

Çarosxon Bobojonova, 15-sonli maktabning bolanğiç sinf öqituvçisi.

🎬 Videogalereya Barçasi →
«INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» axborot-kutubxona haftaligiga start berildi ▶ «INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» axborot-kutubxona haftaligiga start berildi 20.11.2026 Eskirgan boğlar örnida intensiv boğlar barpo etiladi ▶ Eskirgan boğlar örnida intensiv boğlar barpo etiladi 20.11.2026 Suv tarmoqlariga noqonuniy ulanişlar böyiça nazorat tadbirlari ötkazilmoqda ▶ Suv tarmoqlariga noqonuniy ulanişlar böyiça nazorat tadbirlari ötkazilmoqda 18.11.2026 BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026