21.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
21.11.2026, 12:16
Maqolalar 👁 363

Ajabtovur urf-odatlar haqida bilasizmi?

Ajabtovur urf-odatlar haqida bilasizmi?

“Bormayman, Otajon, bormayman! Onajon, ketmayman!..” yor-yor aytilgaç, boşiga hayo pardasi sanalmiş çimildiq tortilgan qizning ikki yangasi qizning ikki qölidan oxista uşlab, el-u yurt duosini olib, kuyov tomonga otlanayotgan kelinçakning ham alamli, ham şarafli nolasi bu! Alamli deganim boisi, şunça yil tuğilib-ösgan ota uyni tark etiş oson emas. Şaraflisi – bu baxtli kunga erişiş, ota uyning ostonasidan obrö-eʼtibor, iffat bilan, elning oq fotihasini olib çiqib ketiş uluğ baxt. Bu onda qizning samimiy yiğisiga atrofdagilar ham qöşiladi. Ha, har bir amudaryoliklar xonadonidagi qizlar mana şu gözal udum ila kuzatib qöyiladi qayn yurtga. “Uyidan yiğlab ketgan qiz kulib keladi mehmonga”, deya hazillaşib qöyadi yangalar.

Darhaqiqat, har bir xalqning, har bir millatning, mamlakat içidagi har bir hududning öz udumi, tutumi, urf-odatlari bor. Biriniki birinikiga öxşamaydi, takrorlanmaydi. Dunyoning turli burçaklarida yaşovçi xalqlarda esa biz bilmagan turli xil dasturlar, udumlar borki, ularni körmasligimiz mumkin, ammo maqolamiz davomida bu haqida öqişingiz va mulohaza yuritişingiz mumkin.

1. Gruzinlarda qiziq odat bor. Gruzinlar mast holatda heç qaçon maşina haydamaydi.Agar siz gruzinnikiga mehmon bölib borsangiz va meʼyordan köp şarob içib qöysangiz, bemalol politsiyaga qönğiroq qilib, içganingiz, hozir maşina roliga ötirsangiz, halokat sodir bölişi mumkinligi haqida ogohlantira olasiz. Şundan söng politsiyaçilar siz aytgan manzilga kelib, özingiz va maşinangizni manzilga bepul eltib qöyişadi.

2. SEMIZ KELINNI SEVADIGAN YuRT. Bu yurt Mavritaniya deb ataladi. Mavritaniya Ğarbiy Afrikada joylaşgan islomiy respublika sanaladi. Bu yerda kelin qança semiz bölsa, şunça gözal hisoblanadi. Şuning uçun ota-ona turmuşga uzatiş oldidan qizlarini alohida «tarbiyaçi»lar ixtiyoriga topşiradi. Qizlar alohida joylarda öşa tarbiyaçilar nazoratida köproq va yana köproq ovqatlanişadi. 8-10 yoşli qizlar ikki kilogaça kuçli kaloriyaga ega taomni yeb bitirişlari, kuniga 100 stakan tuya suti içişlari talab etiladi. Şundan keyin bu qiz yana bir boşqa joyga yuboriladi. Yangi joyda qiz bola heç qanday harakat sodir etmasdan, keça-yu kunduz faqat ovqat yeyişi kerak böladi.

3. Skandinaviyaliklarni dunyoning eng baxtli odamlari deyişadi. Ularning ayrim qoidalar:

1. Oila mehri

Daniyaliklarda uydagi şinamlik hamda qarindoşlar va döstlar bilan muloqotdagi mehrni anglatuvçi juda çiroyli söz bor — «hyugge» (hygge). Bu — juda köp xuşxör taom va içimliklarga töla stol atrofida şamlar yoğdusi ostida va issiqqina kamin atrofida yaqinlar bilan suhbat quriş jarayoni. «hyugge»ni har qanday oila uyuştira olişi mumkin, şu sababli unda dabdaba va manmanlikdan asar ham yöq. «hyugge» — bu jipslik, mehr-oqibat, yaqinlarning qöllaşi va eʼtiborini bildiradi.

Boz ustiga, «hyugge» sözi Oksford luğati talqiniga köra, 2016-yili işlatilgan eng maşhur yangi sözlar qatoridan örin olgan.

2. Kamtarlik va özgaga hurmat. Skandinaviya davlatlarida «Yante qonuni» deb ataluvçi qoidalar majmuasi bor. Bu qoida biror joyda qoğozga aniq qilib tuşirilmagan va individualizmga bölgan huquqni aslo tan olmaydi:

– Men bir xos insonman, deb öylama;

– bizning tengimizsan, deb öylama;

– bizdan aqlliroqsan, deb öylama;

– bizdan yaxşiroqsan, deb öylay körma;

– bizdan köproq narsani bilasan, deb öylama;

– bizdan muhimroqsan, deb öylama;

– barça narsa qölingdan keladi, deb öylama;

– bizning ustimizdan kulişga urinma;

– kimningdir sen bilan işi bor deb öylay körma;

– bizga nimanidir örgatişga qodirsan, deb öylama.

 Garçi skandinaviyaliklarning özi bu qonun-qoidalar ustidan tez-tez hajv qilib, kulib turişsa-da, u haqiqatdan ham favqulodda döstona va jips jamiyat hosil bölişiga olib kelgan. Kamtarona böliş va atrofidagi insonlarni hurmat qiliş — bu skandinavça hayot tarzi. Bundan taşqari, bu qonun insonlarni takabbur va manman bölişdan qaytaradi, bu davlatlarda özining erişgan natijalaridan kekkayiş va boyligini köz-köz qiliş odat tusiga kirmagan.

Internet materiallari asosida Aziza Madrahimova tayyorladi.

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026