21.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
21.11.2026, 11:59
Мақолалар 👁 362

Aжабтовур урф-одатлар ҳақида биласизми?

Aжабтовур урф-одатлар ҳақида биласизми?

“Бормайман, Отажон, бормайман! Онажон, кетмайман!..” ёр-ёр айтилгач, бошига ҳаё пардаси саналмиш чимилдиқ тортилган қизнинг икки янгаси қизнинг икки қўлидан охиста ушлаб, эл-у юрт дуосини олиб, куёв томонга отланаётган келинчакнинг ҳам аламли, ҳам шарафли ноласи бу! Aламли деганим боиси, шунча йил туғилиб-ўсган ота уйни тарк этиш осон эмас. Шарафлиси – бу бахтли кунга эришиш, ота уйнинг остонасидан обрў-эътибор, иффат билан, элнинг оқ фотиҳасини олиб чиқиб кетиш улуғ бахт. Бу онда қизнинг самимий йиғисига атрофдагилар ҳам қўшилади. Ҳа, ҳар бир амударёликлар хонадонидаги қизлар мана шу гўзал удум ила кузатиб қўйилади қайн юртга. “Уйидан йиғлаб кетган қиз кулиб келади меҳмонга”, дея ҳазиллашиб қўяди янгалар.

Дарҳақиқат, ҳар бир халқнинг, ҳар бир миллатнинг, мамлакат ичидаги ҳар бир ҳудуднинг ўз удуми, тутуми, урф-одатлари бор. Бириники бириникига ўхшамайди, такрорланмайди. Дунёнинг турли бурчакларида яшовчи халқларда эса биз билмаган турли хил дастурлар, удумлар борки, уларни кўрмаслигимиз мумкин, аммо мақоламиз давомида бу ҳақида ўқишингиз ва мулоҳаза юритишингиз мумкин.

1. Грузинларда қизиқ одат бор. Грузинлар маст ҳолатда ҳеч қачон машина ҳайдамайди.Aгар сиз грузинникига меҳмон бўлиб борсангиз ва меъёрдан кўп шароб ичиб қўйсангиз, бемалол полицияга қўнғироқ қилиб, ичганингиз, ҳозир машина ролига ўтирсангиз, ҳалокат содир бўлиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантира оласиз. Шундан сўнг полициячилар сиз айтган манзилга келиб, ўзингиз ва машинангизни манзилга бепул элтиб қўйишади.

2. СЕМИЗ КЕЛИННИ СЕВAДИГAН ЮРТ. Бу юрт Мавритания деб аталади. Мавритания Ғарбий Aфрикада жойлашган исломий республика саналади. Бу ерда келин қанча семиз бўлса, шунча гўзал ҳисобланади. Шунинг учун ота-она турмушга узатиш олдидан қизларини алоҳида «тарбиячи»лар ихтиёрига топширади. Қизлар алоҳида жойларда ўша тарбиячилар назоратида кўпроқ ва яна кўпроқ овқатланишади. 8-10 ёшли қизлар икки килогача кучли калорияга эга таомни еб битиришлари, кунига 100 стакан туя сути ичишлари талаб этилади. Шундан кейин бу қиз яна бир бошқа жойга юборилади. Янги жойда қиз бола ҳеч қандай ҳаракат содир этмасдан, кеча-ю кундуз фақат овқат ейиши керак бўлади.

3. Скандинавияликларни дунёнинг энг бахтли одамлари дейишади. Уларнинг айрим қоидалар:

1. Оила меҳри

Данияликларда уйдаги шинамлик ҳамда қариндошлар ва дўстлар билан мулоқотдаги меҳрни англатувчи жуда чиройли сўз бор — «hyugge» (hygge). Бу — жуда кўп хушхўр таом ва ичимликларга тўла стол атрофида шамлар ёғдуси остида ва иссиққина камин атрофида яқинлар билан суҳбат қуриш жараёни. «hyugge»ни ҳар қандай оила уюштира олиши мумкин, шу сабабли унда дабдаба ва манманликдан асар ҳам йўқ. «hyugge» — бу жипслик, меҳр-оқибат, яқинларнинг қўллаши ва эътиборини билдиради.

Боз устига, «hyugge» сўзи Оксфорд луғати талқинига кўра, 2016 йили ишлатилган энг машҳур янги сўзлар қаторидан ўрин олган.

2. Камтарлик ва ўзгага ҳурмат. Скандинавия давлатларида «Янте қонуни» деб аталувчи қоидалар мажмуаси бор. Бу қоида бирор жойда қоғозга аниқ қилиб туширилмаган ва индивидуализмга бўлган ҳуқуқни асло тан олмайди:

– Мен бир хос инсонман, деб ўйлама;

– бизнинг тенгимизсан, деб ўйлама;

– биздан ақллироқсан, деб ўйлама;

– биздан яхшироқсан, деб ўйлай кўрма;

– биздан кўпроқ нарсани биласан, деб ўйлама;

– биздан муҳимроқсан, деб ўйлама;

– барча нарса қўлингдан келади, деб ўйлама;

– бизнинг устимиздан кулишга уринма;

– кимнингдир сен билан иши бор деб ўйлай кўрма;

– бизга ниманидир ўргатишга қодирсан, деб ўйлама.

 Гарчи скандинавияликларнинг ўзи бу қонун-қоидалар устидан тез-тез ҳажв қилиб, кулиб туришса-да, у ҳақиқатдан ҳам фавқулодда дўстона ва жипс жамият ҳосил бўлишига олиб келган. Камтарона бўлиш ва атрофидаги инсонларни ҳурмат қилиш — бу скандинавча ҳаёт тарзи. Бундан ташқари, бу қонун инсонларни такаббур ва манман бўлишдан қайтаради, бу давлатларда ўзининг эришган натижаларидан кеккайиш ва бойлигини кўз-кўз қилиш одат тусига кирмаган.

Интернет материаллари асосида Азиза Мадраҳимова тайёрлади.

🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026