20.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
20.11.2026, 23:54
Фан ва таълим 👁 3,517

Баркамол авлод-юрт келажаги

Баркамол авлод-юрт келажаги

Мустақиллик йилларида Ўзбекистонда замонавий таълим тизимини шакллантириш ва юксак малакали кадрларни тайёрлаш ижтимоий, иқтисодий ва сиёсий тараққиётнинг асосий омилига айланди. Бу борада мамлакатимизда кадрлар тайёрлашнинг ноёб тизими яратилди. Бугун 9+3 тамойили асосида 12 йиллик умумий мажбурий бепул таълим тизимига ўтилди ҳамда таълим тизимининг узлуксизлиги таъминланди.

Агар бу ислоҳотлар МДҲ давлатлари орасида биринчи бўлиб амалга оширилганини, таълим соҳасини ривожлантириш ва ислоҳ этишга йўналтирилаётган йиллик харажатлар ялпи ички маҳсулотнинг 10-12 фоизини ташкил этаётгани ва бу тизимнинг давлат бюджети харажатларидаги улуши 35 фоиздан ортиқни ташкил этишини инобатга олсак, мамлакатимизда баркамол авлодни тарбиялаш ва вояга етказиш нечоғли устувор вазифа эканлигини эътироф этиш мумкин. Мамлакатимизда 2014 йилда тaълим соҳaсидa ўқув муaссaсaлaрини қуриш, рeконструкция қилиш вa кaпитaл тaъмирлaш борaсидaги ишлaр изчил дaвом эттирилди. Ўтгaн йили хaммaси бўлиб Республикамизда 540 дaн зиёд объект, шу жумлaдaн, 380 тa мaктaб, 160 дaн ортиқ кaсб-ҳунaр коллeжи вa aкaдeмик лицeйлар тубдaн янгилaнди.

Мaзкур мaқсaдлaр учун қa-рийб 550 миллиaрд сўм сaрфлaнди. Ушбу мaблaғлaрнинг 120 миллиaрд сўмдaн ортиғи тaълим муaссaсaлaрини ўқув, лaборaтория вa ишлaб чиқaриш ускунaлaри, компьютeр вa мультимeдиa воситaлaри билaн тaъминлaш учун aжрaтилди.

Бу борада амалга оширилган ишлар тезда ўз самарасини бермоқда. Буни биз Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2008 йил 22 апрелдаги 57-сонли буйруғи асосида ташкил этилган Амударё академик лицейи фаолияти мисолида ҳам кузатишимиз мумкин.

Амударё академик лицейидан ўтган давр мобайнида халқаро танлов, бир қатор республика миқёсидаги кўрик-танловлар совриндорлари етишиб чиқди. Бугунги кунгача академик лицейни жами 838 нафар ўқувчилар тамомлаб, шундан 438 нафари олий таьлим муассасаларида ўқишни давом қилдирмоқда. Бу ўртача 52,2 фоизни ташкил қилиб, яқин келажакда бу кўрсаткични 60-70 фоизга етказиш бўйича чора-тадбирлар белгиланган. Академик лицей битирувчиларини олий таълим муассасаларига кириш тестларига тайёрлашда бир қанча ижобий ишлар амалга оширилмоқда. Давлат тест маркази Қорақалпоғистон Республикаси вакили Б.Жарекешов билан биргаликда битирувчи курс ўқувчиларидан синов тестлари олиниб, натижалари ота-оналар йиғилишларида муҳокама қилиб келинмоқда.

12 нафар битирувчи тижорат банкларидан кредит олиб, тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланмоқда, 35 нафар битирувчилар ўзлари 3 томонлама шартнома тузган ташкилот ва корхоналарда меҳнат фаолиятини бошлаб юборишди. Олий таълим муассасаларига ўқишга топшириб, етарлича балл тўплай олмаган 98 нафар битирувчилар академик лицейда ташкил этилган "Абитуриент” штаби қошидаги тайёрлов курсларига жалб қилинган. 2014 йилда 2 та компьютерлаштирилган лингафон хонаси учун маблағ ажратилди,яқин кунлар ичида бу хона ўқувчиларни ўз бағрига олади.

2014 йил май ойида академик лицейда Қорақалпоғистон Республикаси миқёсида "Соғлом бола йили” Давлат дастури доирасида "Таълим-тарбия жараёнида илғор педагогик технологиялардан фойдаланиш – замонавий таълимнинг бош мезони” мавзусида ўқув-услубий семинар ўтказилди. Семинарда 10 нафар тажрибали ўқитувчилар томонидан очиқ намунавий дарслар ташкил қилинди, услубий баёнотлар ва тақдимотлар тайёрланди. Энг намунали деб топилган дарслар Республика миқёсида оммалаштиришга тавсия қилинди. 2014 йил 3 июнь куни туман миқёсида "Академик лицейларда ўқув таълим-тарбия жараёнини янги босқичга кўтариш ва янада ривожлантиришда ўқитувчиларнинг билим даражасини ҳамда педагогик маҳоратини ошириш” мавзусида семинар-тренинг ўтказилди. Семинар-тренингда 9 нафар тажрибали ўқитувчилар томонидан очиқ намунали дарслар ташкил қилинди, тақдимотлар ўтказилди.

2014 йил июнь ойида ҚДУ қошидаги Муҳаммад Юсуф номидаги Бўстон академик лицейида ўтказилган ўқув-услубий семинарда рус тили фани ўқитувчиси Г.Явқашева ўз тақдимоти билан қатнашиб, фахрли 1-ўринни эгаллади. Лицей ўқитувчилари Нукус Давлат педагогика институти профессор ўқитувчилари билан ҳамкорлик ишларини йўлга қўйган. 2014 йилда биология фани ўқитувчиси Нафиса Мамутова "Ботаника-зоология” кафедраси ўқитувчилари Қурол Отаназаров ва Рустам Отамуратовлар билан ҳамкорликда, физика фани ўқитувчилари Сурайё Норбоева ва Рафаэль Султанов "Умумий физика” кафедраси ўқитувчиси Баҳром Явидов билан ҳамкорликда ўқув-услубий қўлланмалар яратишди.

2014-2015 ўқув йилида ҳам Олий ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълими меъёрий ҳужжатларига асосланиб академик лицейнинг "Истиқболли иш режаси” ишлаб чиқилди ва вазифалар белгилаб олинди, 2014-2015 ўқув йилида ўқитувчилар кафедралар иш режалари асосида очиқ намунавий дарслар ташкил қилмоқда, ҳар бир фан бўйича фан ойликлари ўтказилмоқда.

Давлат тест маркази билан ҳамкорлик ишларини давом эттириш, ўқувчиларнинг билим даражасини тест марказининг тест материаллари асосида синаб, натижаларини ўқитувчилар ва уларнинг ота-оналари билан муҳокама қилиш, илмий педагогик кенгаш мажлисларида таҳлил қилиб бориш режалаштирилмоқда.

2015 йилнинг 1-ярмида биология фани ўқитувчиси Б.Дўсимбетовнинг "Ботаника-зоология” кафедраси ўқитувчиси Р.Атамуратов билан ҳамкорликдаги, рус тили фани ўқитувчиси Г.Явқашеванинг рус тили кафедраси профессор ўқитувчиси Т.Халмуратов билан ҳамкорликдаги, информатика фани ўқитувчиси Н.Соатбоеванинг ТАТУ Нукус филиали ахборот технологиялари кафедраси ўқитувчиси Ш.Ёдгоров билан ҳамкорликдаги, ўзбек тили фани ўқитувчиси О.Тажибоеванинг "Ўз-бек тили” кафедраси ўқитувчиси Х.Аллабергенов билан ҳамкорликдаги ўқув-услубий қўлланмалари чоп этилди.

Математика фани ўқитувчиси Г.Бабаниязованинг математика кафедраси ўқитувчиси Н.Жумабоев билан ҳамкорликдаги илмий-услубий қўлланмаси 2015 йил сентябрь ойида чоп этилиши режалаштирилмоқда.

Ўрта махсус, касб-ҳунар таъ-лими тизими ўқувчиларининг фанлар олимпиадаларида муваффақиятли қатнашишлари асносида таълим тизимида қилинган ишлар самараси яққолроқ кўринади. Туманимиз касб-ҳунар таълим тизими ўқувчи-ёшларидан 2011-2012 ўқув йилида фан олимпиадасининг Ўзбекистон Республика босқичида 5 нафар, 2012-2013 ўқув йилида 8 нафар ўқувчилар иштирок этишди. 2013-2014 ўқув йилида эса 9 нафарининг иштирок этиши бу борадаги ислоҳотларнинг беиз кетмаётганлигидан далолатдир.

Бугунги кунда мамлакатимизда соғлом авлодни шакллантириш мақсадида дунё ҳамжамияти томонидан янги тажриба сифатида эътироф этилган уч босқичли ягона тизим - "Баркамол авлод”, "Умид ниҳоллари” ва "Универсиада” каби спорт ўйинлари ташкил этилганлигини алоҳида таъкидлаш лозим.2014 йил Наманганда ўтказилган "Баркамол авлод” спорт ўйинларида Амударё туманидан уч нафар спортчи қатнашиш имкониятини қўлга киритишди. Келажакда мазкур спорт мусобақаларида туманимиз ёшларидан янада кўпроқ қатнашиши бўйича чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Бундай тадбирлардан кўзланган мақсад жисмонан соғлом, ақлан етук, маънан бой, умуммиллий ва умумбашарий ғояларга эга бўлган ёшларни тарбиялашдир.

Отабек ЙЎЛДОШОВ, Амударё академик лицейи директори, Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси депутати.

🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026