Мактабгача ва мактаб таълими: ислоҳотлар, ютуқлар ва юксак марралар

Мамлакатимизда таълим тизимини ривожлантириш, ўқитувчиларнинг жамиятдаги мақоми ва обрўсини юксалтириш давлат сиёсатининг энг устувор йўналиши этиб белгиланган. Бу борада Амударё тумани Мактабгача ва мактаб таълими бўлими томонидан ҳам кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда. Ташкилот фаолиятининг асосий мақсади ўқув ва тарбия жараёнига халқаро талаблар асосида ишлаб чиқилган замонавий педагогик технологияларни жорий қилиш, ўқувчиларни ватанпарварлик руҳида тарбиялаш ҳамда иқтидорли ёшларни аниқлаб, уларнинг ҳар томонлама ривожланиши учун зарур шароитларни яратишдан иборатдир.

Тумандаги таълим муассасаларида фаолият юритаётган кадрлар салоҳиятига назар ташлайдиган бўлсак, 2026 йилнинг 1 август ҳолатига кўра, умумий ўрта таълим мактабларида жами 4089 нафар педагог меҳнат қилмоқда. Уларнинг 4014 нафари, яъни 98,2 фоизи олий маълумотли мутахассислардир. Шу билан бирга, давлат мактабгача таълим ташкилотларида 935 нафар тарбиячи ва педагоглар фаолият кўрсатаётган бўлиб, уларнинг ҳам аксариятини олий ва ўрта махсус маълумотли кадрлар ташкил этади.

Таълим сифатини оширишда ўқитувчиларнинг малакаси муҳим аҳамият касб этишини ҳисобга олиб, уларни моддий рағбатлантириш тизими ҳам йўлга қўйилган. Хусусан, 2026 йилги баҳорги аттестация натижаларига кўра, 73 нафар ўқитувчи 86 ва ундан юқори балл тўплаб, 2 йил давомида 70 фоизлик устама олиш ҳуқуқини қўлга киритди. Бундан ташқари, вазир жамғармаси ҳисобидан энг юқори балл тўплаган 20 нафар малакали педагогга ойлик маошига қўшимча равишда 7,5 млн сўм миқдорида устама ҳақи тўланиши белгиланган.

Таълим муассасаларининг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш борасида ҳам салмоқли натижаларга эришилди. 2025 йилги инвестиция дастури доирасида Чойкўл овулидаги 59-мактаб ва Бўзёп овулидаги 68-мактаб учун янги ўқув бинолари ҳамда спорт заллари қурилиб, фойдаланишга топширилди. Шунингдек, халқаро дастурлар доирасида Олмазор, Фаровон, Арна бўйи ва Дўстлик маҳаллаларида умумий қиймати салкам 25 миллиард сўм бўлган янги мактабгача таълим ташкилотлари бинолари қурилиши якунланди. Ҳозирги кунда қатор мактаб ва боғчаларда реконструкция ва янги қурилиш ишлари жадал давом эттирилмоқда. Қурилиш-таъмирлаш ишлари тўлиқ якунланмаган айрим мактаблар, жумладан 30-, 39-, 64-ва 65-мактаблар янги ўқув йилини вақтинчалик бошқа биноларда бошлаган.

Ўқувчиларнинг билим даражаси ва эришаётган ютуқлари ҳам диққатга сазовордир. 2025 — 2026 ўқув йилида асосий фанлар олимпиадасининг республика босқичида туман ёшлари 7 та совринли ўринни эгаллаб, умумжамоа ҳисобида 6-ўриндан жой олди. Жумладан, 36-, 39- ва 40-мактаб ўқувчилари биология, физика ҳамда ўзбек тили ва адабиёти фанларидан фахрли 1-ўринларни қўлга киритди.

Олий таълим муассасаларига кириш кўрсаткичлари ҳам йил сайин ортиб бормоқда. Жорий йилда мактабни битирган 3298 нафар ўқувчининг 854 нафари талабалик бахтига муяссар бўлди ва уларнинг кириш имтиҳонларидаги ўртача балли 87,6 ни ташкил этди. Президентимиз томонидан Қорақалпоғистон ёшлари учун ажратилган квота асосида яна юзлаб битирувчилар талабалик бахтига мушарраф бўлиши кутилмоқда.

Таълим жараёнларига янгича ёндашув сифатида 22 та мактабда янги баҳолаш тизими жорий этилди ва бу кўрсаткич жорий йилда яна 10 та мактаб ҳисобига ортди. Туман педагоглари ва ўқувчилари турли кўрик-танловларда ҳам юқори натижаларни қайд этмоқда.

Бир сўз билан айтганда, тумандаги мактаблар ва мактабгача таълим муассасалари фаолияти йилдан-йилга такомиллашиб, ўқувчилар ва ўқитувчилар турли даражадаги кўрик-танловлар, нуфузли фан олимпиадалари ва спорт мусобақаларида юқори натижаларни қайд этиб келмоқда. Албатта, бундай улкан ютуқлар ва тизимли ўзгаришларнинг замирида Амударё тумани Мактабгача ва мактаб таълими бўлимининг ўрни беқиёс. Бўлим томонидан таълим жараёнини замонавий талаблар асосида тўғри ташкил этиш, ўқитувчиларнинг касбий малакасини мунтазам ошириб бориш ҳамда муассасаларнинг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш борасида олиб борилаётган мақсадли ишлар ўз самарасини бермоқда.

Жумладан, тумандаги юзлаб, минглаб иқтидорли ўғил-қизлар илғор билимларни чуқур ўзлаштириб, республика ва халқаро миқёсдаги беллашувларда фахрли ўринларни эгалламоқда, таълим сифати ва самарадорлиги эса сўнгги йиллар ичида сезиларли даражада ошди. Фидойи педагогларнинг илғор иш тажрибалари кенг оммалаштирилиб, таълим жараёни бутунлай янги босқичга кўтарилмоқда. Боғчалардаги жажжи болажонларнинг ҳар томонлама соғлом бўлиб вояга етишида эса тарбиячиларнинг фидокорона меҳнатларини алоҳида эътироф этиш жоиз. Бир сўз билан айтганда, Амударё туманида таълим соҳаси том маънода юксалиш даврини бошидан кечирмоқда ва бунда ҳар бир соҳа фидойисининг ўзига хос ҳиссаси бор.

Мана шундай масъулиятли ва шарафли касб эгаларини, ўз ҳаёти ва куч-ғайратини ёш авлод камолотига бахшида қилган барча заҳматкаш педагогларни яқинлашиб келаётган касб байрами – 1 октябрь – Ўқитувчи ва мураббийлар куни муносабати билан чин қалбдан муборакбод этамиз. Сизларнинг машаққатли ва шарафли меҳнатингиз доимо юксак эътирофга муносибдир, илм йўлидаги шижоатингиз ва шиддатингиз ҳеч қачон сўнмасин, азиз устоз ва мураббийлар!

Ялғаш Шомуродов, Амударё тумани Мактабгача ва мактаб таълими бўлими мудири