21.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
21.11.2026, 01:14
Саломатлик 👁 1,709

МИОКАРД ИНФАРКТИ КАСАЛЛИГИ ҲАҚИДА БИЛАСИЗМИ?

МИОКАРД ИНФАРКТИ КАСАЛЛИГИ ҲАҚИДА БИЛАСИЗМИ?

Миокард инфаркти —юрак қон-томир касалликларидан, ўлимга олиб келувчи энг асосий касалликлардан бири саналади. Бу дардлардан ҳар йили минглаб инсонлар оламдан кўз юмаяпти.

Юрак одам вужудининг ниҳоятда мураккаб аъзоси саналади. Юрак-қон касалликлари кейинги 20-25 йил ичида анча кўпайди ва шифокорларни ташвишга солмоқда. Касаллик инсон ўз саломатлигига эътиборсиз бўлса, дард авж олиб, безовталик кучайиб кетса-да, шифокор ҳузурига бормаса, ўз саломатлигига хавф солиб қўйиши аниқ. Юрак-қон касалликлари орасида миокард инфаркти тўсатдан рўй берадиган энг оғир ва хавфли касаллик ҳисобланади. Қон айланиши бузилиши натижасида юрак мушагининг бир ёки бир қанча қисми нобуд бўлиб, юрак фаолияти издан чиқади.

Миокард инфарктнинг асосий белгилари

Миокард инфарктининг асосий белгилари — кўкрак қафасининг маркази (тўш ораси) ғижимлаб, ачишиб оғрийди. Юрак безовта бўлганида, иккала қўлга, юқорига, орқага, оёқларга, пастки жағ соҳасига тарқалиб ҳаво етишмай қолади. Оғриқ бир неча соат, баъзан бир неча сутка давом этади ва бемор бўшашади, муздек тер босади, ҳатто ўлим ваҳимаси бошланади, озгина юрса, зинадан кўтарилса ҳансираб қолади. Миокард инфаркти кўпинча юрак ишемик касаллигининг зўрайиши даврида юз беради, бунда стенокардия хуружлари кучайиб, тез-тез такрорланиб туриши кузатилади.

Миокард инфаркти беморнинг ниҳоятда эҳтиёткорлик ва қунт билан даволаниши зарур бўлган оғир касаллик тури исобланади. Беморни, албатта, касалхонага ётқизиш керак. Агар бемор уйда даволанаётган бўлса, доимий шифокор назорати остида даволаниш тавсия этилади. Беморнинг яқинлари бу пайтда уни толиқтириб қўймасликлари зарур бўлади. Бемор касалхонадан чиққанидан кейин шифокор назорати остида даволанишни давом эттириб, кундалик тартиби қатъий белгиланади. Уйқу 7 соатдан кам бўлмаслиги зарур. Ярим соатдан бошланган тоза ҳавода сайр қилиш муддати аста-секин икки соатгача узайтирилади. Кескин ҳаракат қилиш, совуқ ҳавода тез юриш хуружнинг қайталанишига олиб келиши мумкин.

Стенокардия нима?

Стенокардия ишемик касалликларнинг енгил хили бўлиб, «кўкрак қисилиши» маъносини билдиради. Чап томон кўкрак устида оғриқ, ачишиш аломатлари пайдо бўлади. Агарда хуруж инсон асабийлашмаган, тинч ҳолда ҳам учраб турса, бу стенокардиянинг оир тури ҳисобланади. Бемор қунт билан даволанса, касаллик асоратсиз ўтиб кетади.

Миокард инфарктининг келиб чиқиш сабаблари

Миокард инфарктининг ривожланишига

гипертония (хафақон) касаллиги,

қандли диабет,

семириб кетиш,

камҳаракатлилик,

руҳий кечинмалар,

кашандалик,

алкоголизм ва бошқалар сабаб бўлиши мумкин.

Ушбу омиллар қаторига яна бир муҳим бандни — киши атрофида юз бераётган воқеаларни юрагига яқин олавериши ҳолатини қўшиш мумкин. Афсуски, турмушнинг ҳар турли қийинчиликларини жиддий ва фожиавий қабул қилиш; ҳаммасини ичга ютиб юравериш; ёлғиз қолишга интилиб, ҳеч кимнинг маслаҳатига қулоқ солмаслик; яқинлар, дўстлар ёрдамини олмаслик; тажрибали руҳшунос ёки шифокорларга мурожаат этмасдан, иложсиз вазиятлардан чиқишга уриниш кўпроқ эркаклар табиатига хос. Шу «чора»лардан бирини танлаганлар ватинчалик стресс, тушкунлик ҳолатида кишини кучдан қолдирадиган узоқ муддатли руҳий ҳасталикларга йўлиқишади.

Юрак ишемик касаллигининг келиб чиқишини тезлаштирувчи факторлар

Юрак ишемик касалликлари (стенокардия, миокард инфаркти, кардиосклероз) ҳозирги вақтда кенг тарқалган дардга айланган. Бунинг асосий келиб чиқувчи сабаблари қуйидагилар:

Таркибида кўп миқдорда холестерин, углеводлар, туз бўлган юқори калорияли овқат истеъмол қилиш.

Чекиш. Юрак ишемик касаллигидан тўсатдан ўлиш ҳодисаси чекмовчиларга нисбатан кашандалар орасида беш марта кўп содир бўлиши кузатилган.

Кам ҳаракатлилик. Кам ҳаракатли ҳаёт тарзи, маълумки, киши организмидаги калория баланси бузилиши натижасида семиришга сабаб бўлади.

Алкогол. Спиртли ичимликлар кўпинча миокард инфарктининг рўй беришига сабаб бўлиб, тўсатдан юз берувчи ўлим ҳодисаларининг қарийб 39 фоизи ичкилик ичиш билан боғлиқдир.

Бундан ташқари, инсон ҳаётида рўй бериб турадиган ҳаяжонланиш, оилалардаги ёки ишхоналардаги ҳар хил икир-чикирлар, жанжаллар сингари турли омиллар ҳам юрак хасталикларининг ривожланишига туртки бериб, яна ҳам зўрайтиради.

Миокард инфаркти такрорланиши мумкинми?

Афсуски, такрорланиши мумкин. Инсультни бошидан кечирган беморларнинг тахминан 14 фоизи яна шу дардга чалинган. Шуни айтишим лозимки, касаллик қайталанмаслиги учун ҳадеб билиб-билмасдан қимматбаҳо дориларни сотиб олманг, биринчи навбатда юқорида номи тилга олинган омилларни бартараф этинг. Айрим беморларимиз юрак қон-томиркасалликларининг оғир турларини бошларидан кечирган бўлсалар-да, спиртли ичимлик истеъмол қилаверадилар, чекишни ташламайдилар, ёғли, қовурилган, дудланган таомларни истеъмол қилишдан ўзларини тиймайдилар.

Юрак қон-томир касалликларига чалинганлар ўзларини қандай назорат илишлари керак? Бу пайтда қандай дорилар ёнларида бўлгани маъқул?

Инфаркт ва инсульт томирларга тромб тиқилиб қолишидан келиб чиқади. Миокард инфарктида тромблар тож (коронар) артерияда, ишемик инсультда эса мия томирига тиқилган бўлади. Тромб қон лахтаси бўлиб, томир деворига ёпишиб олади. У мия ёки юрак томирларини тиқилтириб, маълум бир қисмини қондан маҳрум қилади. Шунинг учун ёнингизда тромбларга қарши энг кўп қўлланиладиган дорилардан бири-бу аспирин бўлиши лозим. Мутахассисларнинг айтишича, аспирин қабул қилиш аёлларда инфаркт қайталаши хавфини 25 фоизга, инсульт хавфини 22 фоизга камайтиради. Эркакларда эса 19 ва 17 фоизга камайтиради. Статинлар гуруҳидаги дорилар ҳам юрак қон-томир касалликларига қарши кенг ишлатилади. Улар организмда холестерин миқдорини камайтиришга ёрдам беради. Бу касалликка чалинган беморлар жисмоний машқлар бажаришимиз мумкинми, деб сўрашади. Жисмоний машғулотларни бошлашдан олдин ўзингизнинг тайёрлигингизни, имкониятларингизни ҳисобга олинг. Мутахассис шифокорнинг тавсиясисиз ўз билганингизча иш қилманг.

Хикмат САБИРОВ, Амударё тумани Тиббиёт бирлашмаси

КТМП кардиолог шифокори.

Мақола «Жайхун садоси» интернет-радиоси таҳририятининг

«Саломатлик – туман бойлик» лойиҳаси доирасида эълон қилинди.

🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026