21.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
21.11.2026, 00:35
Адабиёт 👁 3,179

Туман матбуотининг асосчиларидан бири

Туман матбуотининг асосчиларидан бири

Қорақалпоғистон Республикаси "Шахидлар хотираси” хайрия жамғармаси раиси, тарих фанлари доктори, профессор Шерип Бабашевнинг "Давлат Ризаев ким?” ("Аму тонги” газетаси 2005 йил 6 январь, 2-сони) мақоласида кўрсатилишича: "Қорақалпоғистон Давлат хавфсизлик Қўмитаси комиссари, катта лейтенант В.И.Штейн томонидан маҳаллий кадрларга нисбатан зўровонларча ҳатти-ҳаракатлар олиб борилаётгани Қорақалпоғистон Обкомининг биринчи котиби Давлат Ризаевни Ўзбекистон КП (б) МК котиби Акмал Икромовга ҳам ёзишга мажбур қилади. 1937 йилнинг 24 июлида ёзилган бу хатда қуйидаги сатрлар бор эди:

"Кейинги вақтларда биз ижтимоий таъминот комиссари Ўтениёз Бекимбетовни, маиший хизмат кўрсатиш комиссари Иноят Исамуҳамедовни, "Загот ХлопТрест” бошлиғининг ўринбосари Иван Матвеевич Митинни, Қипчоқ райком партия котиби Режеп Ҳакимниёзовни, Обкомнинг маданият, тарғибот ва матбуот бўйича бўлим мудири Айналхат Қуленовни вазифаларидан озод этиб, партиядан ўчиришга мажбур бўлдик”.

1928 июлда Акмал Икромов ишдан бўшатилади, Компартия таркибидан чиқарилади, унга троцкийчи айби қўйилади. Кўп ўтмасдан бундай ҳол Давлат Ризаевнинг бошига ҳам тушади.

Давлат Ризаевнинг хатида келтирилган инсон Режеп Ҳакимниёзов ким эди?

Юқоридаги мақола муаллифининг "Қарақалпақстан Республикаси тарийхындағы сиясий қурбанлар” (Нукус - 2013) китобида келтирилишича: "Режеп Ҳакимниёзов 1898 йили Хива хонлиги тасарруфидаги Қўнғирот беклигининг "Ишқили” овулида дунёга келади. Отаси Ҳакимниёз ўзига тўқ, инсоф-диёнатли, эл-юрт хизматига шай инсонлардан бўлган. Овулдошлари хоҳиш-истакларини инобатга олган Қўнғирот ҳокими уни мироблик лавозимига тайинлайди. У сув тақсимлашда барчага бирдек адолатли йўл тутиб, ишончни оқлайди. Режепнинг онаси Давлат ҳам ҳусни ақлига мос, доно ва кайвони аёллардан бўлган.

Шундай ота-она қўлида тарбияланган, ёшлигидан зеҳнли, иродали Режеп овул мулласида ўқиб, илк саводини очади. 1913-15 йиллари тенгдошлари сафида Аваз мулла масжидида, сўнгра шаҳардаги Азим Эшон мадрасасида таҳсилини давом эттиради. 1920 йили Хива хонлиги тугатилиб, Хоразм Халқ Республикаси ўрнатилади. Ўз даврининг зиёлиси саналмиш Режеп дастлабки фаолиятини янги тузум мактабида ёшлар ва катталарга дарс беришдан бошлайди. Саводсизликни тугатишда фаол иштирок этади.

У 1924 йилиҚорақалпоғистон автоном области ташкил этилгач, Тўрткўл шаҳридаги ўқитувчилар тайёрлаш бир йиллик курсини тамомлаб, яна ўқитувчиликни давом эттиради. У пайтлар шўро ҳукуматига Режепдек саводли, ғайратли, ташкилотчи ёшлар ўта зарур эди. Шу боисдан уни 1928 йили 5-овул кенгаши котиблигига тайинлашади. Ўша йили бойлар ва руҳонийларнинг мол-мулки, ер-сувларини мусодара қилиш бошланади. Шунда у ўз ҳудудидаги фуқароларга қайишиб, уларни қўлидан келганича ГПУ ва НКВД айблов гуруҳлари тазйиқи ва азобларидан ҳимоя қилишга интилади.

Режеп Ҳакимниёзов 1932-33 йилларда Қўнғирот тумани партия қўмитаси котиби бўлиб ишлади, сўнг Тошкентга йўлланма билан кетиб, партия ходимлари тайёрлов курсида ўқиди.

Ўқишни тамомлаб келгач, 1934-37 йилларда Қипчоқ тумани партия қўмитаси 2-котиби ва бир вақтда Қипчоқ МТС сиёсий бўлим газетаси муҳаррирлиги лавозимини теппа-тенг олиб борди. Тошкентдан йўлланма билан келган Қипчоқ тумани партия қўмитаси 2-котиби Ҳабиб Ёқубов билан биргаликда халқнинг оғир турмушини енгиллаштиришга бор билим ва куч-ғайратини сарфлайди. Улар раҳбарлик қилган даврда туман халқ хўжалиги ва маданиятининг анча юксалганлиги архив ҳужжатларида акс эттирилган.

Юртимизнинг содиқ фарзанди Режеп Ҳакимниёзов айни куч-қувватга тўлган маҳалида қатағонга учраб, 1938 йили "халқ душмани” сифатида отишга ҳукм қилинди. Ҳукм Тошкентда ижро этилди.

Гарчи у жисмонан орамизда бўлмаса-да, унинг исми юртдошлари қалбидадир. Халқимиз содиқ фарзандларини ҳеч вақт унутмайди”. (155-бет).

Комил Нуржонов, Ғайратдин Хўжаниёзов ҳаммуаллифлигида ёзилган "Амударё” (Тошкент-2004) китобидан 1934 йили чиқа бошлаган МТС нашрининг асосчиси, Режеп Ҳакимниёзов эканлигини ўқиб билдим.

Амударё тумани матбуотининг 80 йиллиги муносабати билан бу инсон ҳаёти ва фаолияти ҳақида қисқача таҳририятни, шунингдек, туман аҳлини хабардор қилишга менда кучли истак туғилди. Шу боиски, Режеп Ҳакимниёзов менинг бобом бўладилар.

Бобомизнинг набиралари бўлмиш бизлар ҳам ҳозир набираликмиз. Шуни таъкидлашни истардимки, бобомиз набираларининг аксарияти ўқитувчилардир.

Энди ўзим тўғримда қисқача маълумот. Пенсияга чиққунга қадар мактабда она тили ва адабиёт фани ўқитувчиси бўлиб ишлаганман. "Ўзбекистон халқ таълими аълочиси” кўкрак нишони билан тақдирланганман. Қорақалпоқ ва ўзбек тилларида баҳоли қудрат ижод қилиб келмоқдаман. Қорқалпоқ тилида битганларимга қисқа исмим Жапақни, ўзбекча ёзганларимга эса тўлиқ номим Жабборберганни қўллайман.

Ижод маҳсулларим республика газета-журналларида ёруғлик кўрмоқда. Шунингдек "Қорақалпоғистон” нашриётида "Ассалам, қуяш!” (Нукус-1993) шаърий тўпламим, тарихий мавзулардаги "Қоныраттағы шам-шырақ мектеп” (Нукус-1995), "Ҳаким ота – Ҳожа Сулаймон Боқирғоний” (Нукус-2002), "Исҳоқ ибн Иброҳим Қўнғиротий” (Нукус-2003), "Тиллерде дасман Қонырат” (Нукус-2006) номли рисолаларим, Умрбой Ембергенов билан ҳаммуаллифликда туманимиз ўтмиши ва ҳозирги куни ёритилган "Қонырат” (Нукус-2010) китобим чоп қилинди. Ният қилганманки, бобом тўғрисида ҳам ҳужжатли қисса ёзмоқчиман.

Айтадиган гапим кўп, аммо тилим, ёзишга қаламим ожизлик қиляпти. Сўзим якунида севикли газеталарингиз "Амударё ҳақиқати” - "Тараққиёт кўзгуси"нинг табаррук 80 йиллик тўйи муносабати билан таҳририят ходимларини, туман аҳлини чин юракдан табриклайман, хонадонларингиздан барака аримасин, бахт ва омад Сизларни асло тарк этмасин.

Жабборберган Шомуродов,

Қўнғирот тумани.

🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026