21.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
21.11.2026, 13:49
Жамият 👁 305

ДИЙДОР КЎРИШМАГАН ИККИ БУЮК ҚАЛБ

ДИЙДОР КЎРИШМАГАН ИККИ БУЮК ҚАЛБ

Алишер Навоий ўзигача яшаб ўтган улуғ шоирлар ‒ Низомий Ганжавий ва Хусрав Деҳлавийларнинг «Хамса» асарига жавоб тариқасида ўзининг туркий тилдаги «Хамса»сининг биринчи достонини ёзган йили олис Мовароуннаҳрда, Фарғона водийсида яна бир буюк шоир — Заҳириддин Муҳаммад Бобур туғилди. Бобур Мирзо қонида шоҳларга хос мардлик ва шижоат бор эди, бироқ унга шоирона қалб ҳам ато этилганди.

Ҳукмдор бўлмиш отаси Умаршайх Мирзонинг бевақт вафоти туфайли унга эрта билан тахтга ўтиришга, ўз беқарор замонининг ҳокимият  талашиб, мамлакатни инқироз ва тангликка олиб келган темурий шаҳзодалари орасида салтанат юритишига тўғри келган эди. Сиёсат майдонига чиқиб, ички курашлар авж олган вақтда Самарқандни иккинчи бор қўлга киритади. Шунда унга Навоийдан мактуб келади. Буни Бобур ўзининг «Бобурнома» асарида шундай ёзади: «Ушбу иккинчи навбат Самарқандни олганимизда Алишербек тирик эди. Бир навбат менга мактуби ҳам келган эди. Мен ҳам бир мактуб юбориб эдим: орқасида туркий байт айтиб, битиб юбориб эдим». 

Балки Алишер Навоий ёш Бобур тимсолида элни тинч ва осойишта замонга олиб чиқишга қодир эзгу бир кучни кўргандир? Чунки ўзи бу пайтга келиб кексайган, давлат ишларидан тамоман истеъфога чиққан, «Мажолис ун-нафоис» тазкирасига Хуросон ва мовароуннаҳрлик шоирлар ижодидан шеърлар тўплаётган эди. Улар мактуб орқали дийдорлашдилар. Аммо «жавоб келгунча ғавғо-тўполонлар бўлди», дея «Бобурнома»да ёзган эди муаллиф. Чунки Бобур иккинчи бор Самарқандни Шайбонийхонга топширишга мажбур бўлган эди. Бу орада Навоий ҳазратлари вафот этадилар.

Орадан кўп вақт ўтмай, Бобур салтанат учун курашларда мағлублик аламини чекиб, Хуросонга кетишга мажбур бўлди.  Мовароуннаҳрни қўлга киритган Шайбонийхон энди Хуросон томонга юриш қила бошлайди. Бу пайтда Қобулни эгаллаб турган Бобурни Ҳусайн Бойқаронинг ўғиллари умумий душманга қарши иттифоқда курашиш учун Ҳиротга чақирадилар. Уни Бойқаронинг ўғли Бадиуззамон кутиб олади, Навоий яшаган уйга жойлаштиради. Бобур бу ҳақида «Бобурнома»да шундай ёзади: «Эртаси эрталаб келиб Боғи Навда тушдим. Боғи Навда бир кеча бўлдим. Уни муносиб кўрмай, Алишербекнинг уйларини тайин қилдилар. Ҳиротдан кетгунча Алишербекнинг уйларида эдим». Бобур Ҳиротда ўтказган 20 кун мобайнида Султон Ҳусайн мирзонинг хонақоҳидан бошқа ҳамма жойни, жумладан, «Алишербекнинг «Унсия» аталмиш уйларини, «Қудсия» номли мақбара ва масжиди Жомеъни, «Халосия» ва «Ихлосия» ҳаммомларини, «Сафоия» ва «Шифоия» аталмиш шифохоналарини» бориб кўрганини ёзади. Ёш Бобур анча йиллар олдин ўзига хат ёзган, эҳтиром ила ёдида сақлайдиган киши яшаган уй, у яшаган жойда турарди, бироқ энди унинг ўзи ҳаётда йўқ, аммо у барпо этган бино ва иморатлар, боғларда улуғ шоир қалбидаги эзгулик ва гўзаллик акс этиб турар эди.

«Бобурнома»да Алишер Навоий тилга олинган ўринлар кўп, Бобур бу зот ҳақида ёзар экан, ҳурмат ва эҳтиром билан ёндашади. Тарихимиз саҳифаларидан мангу ўрин эгаллаган бу икки буюк зотнинг дийдор кўришмоқликлари насиб этмади, бироқ фано боғидаги кекса дарахт билан ёш ниҳолнинг орасида эсган насим қисқа бўлса-да, бир-бирларини қалбдан англаб етганликлари шубҳасиз.

Сирож Олимов, 30-сонли мактабнинг ижодий-маданий

масалалар бўйича тарғиботчиси.

🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026