21.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
21.11.2026, 18:07
Jamiyat 👁 227

ALIŞER NAVOIY ASARLARIDA ONAGA HURMAT-GÖZAL QADRIYaT

ALIŞER NAVOIY ASARLARIDA ONAGA HURMAT-GÖZAL QADRIYaT

Bir ummonki, adosi yöq xazinalarin…
Ha, bu hazrat Navoiy ijodiga berilgan taʼrif. Uşbu taʼrif neçoğliq töğriligiga uning asarlarini har safar varaqlaganingizda amin bölasiz. Yaratganga va yorga muhabbat, rostlikning kuç-quvvati, sidq-u sadoqat, maʼrifat-u hidoyat xitobi millionlab qalblarni taʼlim-tarbiyaga çorlab turgan bölsa, adib asarlarida yana bir ahamiyatli , taʼlim-tarbiyada ibratli bölgan bir jihat borki, bu onaga hurmat masalasidir.
Ayolga hurmat va muhabbat, jamiyatdagi örniga eʼtibor va talab kuçaygan bir davrda yaşab, bu millatning ajdodlari ham onani eʼzozlagan va bu qadriyat asrlar oşa avlodlarga ötib kelganligining yorqin misolini Navoiy asarlarida köramiz.
Mutafakkirning “Nasoim ul-muhabbat” asarida juda qisqa bir hikoyat bor. Unda Ismoil Dabbos Şayx Mömin Şeroziyga haj niyati borligini bildiradi. Şunda Şayx Mömin: “Onang bor, yonib onang mulozamatiğa bor! Men ellik haj qildim, yalang boş, yalang oyoq, zodu hamrohsiz. Barçasin savobin senga berdim, sen onang könglin şodliğin menga ber» deb javob beradi. Navoiy onaning roziligi darajasi islomning farz amallaridan biri – haj amali savobining darajasidan ham yuksakroq ekanligini taʼkidlab, bugungi kundagi «jannat onalar oyoği ostidadur” xitobiga tutaş fikrlar taʼrifini keltiradi.
Ona rizoligi, ona mulozamatidan farzandlar ne-ne balo-qazolardan omon bölişi haqida «Saddi Iskandariy» dostonidagi Iskandar ölimi oldidan onasiga bitgan maktubida ham kuzatamiz:
Sanga aylabon xoki dargohlik,
Aning otin etsam erdi şohlik,
Rizong ölmasa köngluma ğamzuday,
Bu darmondağa voyu, yuz qayta voy!
Iskandarning ona rizoligida ojizlik qilgani, aslida ona xizmatida böliş eng katta hukmdorlik ekanligini öqib , Navoiy nazdida onalarning neçoğliq uluğligini köramiz. Biz har kuni farzandlarimizga uqtiradigan rostlik va töğrilik haqidagi ğoyalarni ham Navoiy öz ijodida uluğlaydi:
Har kişikim, tuzluk erur peşasi,
Kajrav esa çarx ne andişasi
misralari bilan boşlanuvçi «Hayrat ul-Abror» dostonining öninçi maqolotida oltmiş otliq yöltösar -zörovonlar oldida Ummulxayr onaning öğlini «Nimang bor?» deb söroq qilganlarida bolakay: «Qirq oltinim bor», deb javob beradi. Zöravonlar titkilab, qirqta oltin tangani topib, hayratga tuşadi va bolakayni yana söroqqa tutadi. Şunda bola: “onamga ahd berdim töğri sözlaşga”, deb javob beradi. Zöravonlar: «sen onang haqiga xiyonat qila olmayapsan, biz tangri haqiga xiyonat aylab yuribmiz», deb nadomat çekadi, rostlik şarofati tufayli karvon Bağdod şahriga salomat yetib boradi. Bu bolakay hadis ilmining yetuk bilimdoni, ön uçta fanni mukammal bilgan Abdulqodir Jiliydir. Uşbu martabaga erişuvida u onasining rostlik taʼlimotini asos deb biladi.
Buyuk bobokolonimiz tavallud ayyomi arafasida adib asarlarini yana bir bor varaqlab, farzandlarimiz tarbiyasida dasturilamal bölgulik taʼlimotlarni hayotga tatbiq etsak, katta ijtimoiy-tarbiyaviy, maʼrifiy va estetik ahamiyatga ega satrlarni farzandlarimizga ham mutolaa qildirsak, yurtning egasi va ertasi bölgan farzandlarimiz kamida Şayx Abdulqodir kabi bölur edi.
Hayotda şunday insonlar borki, ularning diydori ham bir kaʼba kabi… Şunday qabrlar borki, tinçlik-osoyiştalik zamonida ham ziyorat qilgulik insonlari yöq. Şu örinda Özbekiston qahramoni Said Ahmadning: «haykalni insonlar tirikliklarida öz qöllari bilan qöyadi. Unga inson panjasigina muhr böladi”, degan jumlalarini eslab, Navoiy bobomiz har bir qalbga öz qöllari bilan haykal qöyganini eʼtirof etgim keldi. Muhammad Yusuf taʼriflaganidek:
Haqiqiy şoirning qabri bölmaydi,
 Yurakka kömilar asl şoirlar.

Munira Kamolova,
11-sonli maktab öqituvçisi.

🎬 Videogalereya Barçasi →
«INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» axborot-kutubxona haftaligiga start berildi ▶ «INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» axborot-kutubxona haftaligiga start berildi 20.11.2026 Eskirgan boğlar örnida intensiv boğlar barpo etiladi ▶ Eskirgan boğlar örnida intensiv boğlar barpo etiladi 20.11.2026 Suv tarmoqlariga noqonuniy ulanişlar böyiça nazorat tadbirlari ötkazilmoqda ▶ Suv tarmoqlariga noqonuniy ulanişlar böyiça nazorat tadbirlari ötkazilmoqda 18.11.2026 BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026