21.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
21.11.2026, 13:09
Жамият 👁 1,295

Оломоннинг ноқонуний “жазо”си

Оломоннинг ноқонуний “жазо”си

Тарихдан маълумки, жиноятчилар – салтанат, дин ёки жамият қонун-қоидаларига зид иш қилганлар кўпинча омманинг олдида жазоланган.  Айбдор ёки жиноятчини дорга осиш, тошбўрон қилиш, калтаклаш ва бошқа жазолар шариат ёки салтанат мутасаддиларининг буйруғи билан, баъзан эса халқ қаҳр-ғазабининг ифодаси сифатида кўпинча элнинг кўзи олдида амалга оширилган.

Орадан йиллар ўтиб, замон ўзгарди, демократик давлат ва фуқаролик жамияти шаклланиб, жиноятчини қўлга олиш, тергов қилиш, судлаш ва жазолаш билан махсус органлар шуғулланадиган бўлди.

Яқинда ижтимоий тармоқларда Қорақалпоғистон Республикасининг Беруний туманидаги Шаббоз деҳқон бозорида ўғриликда гумон қилинган йигитни бозорнинг дарвозасига қўлидан осиб қўйгани тасвирланган видеони кўриб, ўша ўрта асрлардаги воқеалар эсимизга тушади...

Видеодан маълум бўлишича, бир йигит ўғирликда гумон қилинаётган яна бир йигитнинг қўлидан арқон билан бозорнинг дарвозасига осиб қўяди. Ёнидаги бир гуруҳ оломон эса воқеани тасвирга олиш билан банд. Кимдир “Шеригинг қани”, “Уйинг қаерда” каби саволлар бериб, “ўғри”ни “тергов” қилмоқда.

Миллий қонунчилигимизда  “айбсизлик презумпцияси” деган тушунча бор. Бу – айбдорнинг жинояти қонуний тартибда исбот қилинмагунча уни айбсиз деб фараз қилиш демакдир. Гумон қилинувчи, айбланувчи ёки судланувчи унинг жиноят содир этишда айбдорлиги қонунда назарда тутилган тартибда исботлангунга ва қонуний кучга кирган суд ҳукми билан аниқлангунга қадар айбсиз ҳисобланади.

Наҳотки шу воқеага гувоҳ бўлган кимсалардан бири бу ишнинг ноқонуний эканлигини, аксинча, “ўғри”ни ўзбошимчалик билан жазолаётганлар Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 229-моддасида кўрсатилган жиноятни (Ўзбошимчалик) содир қилаётганини, қонун олдида жавоб беришларини билмаса, тушунмаса? Ундан кўра, ўғирлик қилишда гумонланувчини ҳуқуқ-тартибот идоралари топшириш лозим экани наҳотки ҳеч кимнинг эсига келмаса?

Биз бу билан ўғирликда гумон қилиниб, қўлидан осилган йигитни оқламоқчи эмасмиз. Тегишли тартибда, ваколатли органлар томонидан унинг мазкур жиноятни содир этган ёки этмаганлиги терговда ўрганиб чиқилиб, агар айбдорлиги исботланса, қонун олдида жавоб берар. Аммо, қонунни билмаган, ҳурмат қилмаган ўзбошимча оломон эртага бошқа жиноятчини, бошқа жойда, қўлидан эмас, бўйнидан осмайди, деб ким кафолат беради?

Қолаверса, бу видеони кўрган халқаро жамоатчилик қандай муносабат билдиради? Бир гуруҳ оломоннинг ҳуқуқий савияси пастлиги, қонун-қоидани билмаслиги ёки ҳиссиётларини жиловлай олмаслиги оқибатида халқимизнинг, ҳуқуқ-тартибот органларининг обрўси тўкилмаслигига ким кафолат беради?

Шундай экан, бу каби воқеалар такрорланмаслиги учун ҳуқуқий тарбияни кучайтириш керак, ҳар қандай жиноят (шу жумладан жиноятчини ўзбошимчалик билан жазолаш ҳам) жазосиз қолмаслигини одамларимиз тушуниб етиши керак.

Ғ.Ешниёзов

🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026