21.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
21.11.2026, 15:44
Мақолалар 👁 331

"Нима деяпти??? Отамни уйлантираман, дейди!!!"

"Нима деяпти??? Отамни уйлантираман, дейди!!!"

          Маҳалламизда "бақироқ чол" лақаби билан машҳур бир отахон бор эди. "Бақироқ чол" маҳаллани бошида кимгадир гапириб келаётса, овози етти маҳаллага эшитилиб, болаларнинг ҳаммаси қўрққанидан тум-тарақай бўлиб қочишарди. Аслида эса, отахон самимий, болажон инсон эдилар, раҳматлик.  Айби шуки, ёшлигида қулоғини кучли шамоллатиб қўйиб, кар бўлиб қолган. Отахон билан баланд овозда гаплашишга одатланиб қолган оила аъзолари ҳалигача овозларини меъёрига туширолмай ҳалак. 

   Дарҳақиқат, инсоннинг асосий сезги органларидан бири бўлган- ешитиш қобилияти ҳам улуғ неъмат! Унинг қадрига етиш, қулоқларимизнинг бизга узоқ йилларгача хизмат қилишига эришиш ўз қўлимизда. Ахир, ҳеч бир инсон кар бўлиб қолишни ёки "нима деяпти?", "Нима дейди?" каби саволларни такрорлаб, одамларни безор қилишни ёқтирмайди. Кун давомида кўпчилик инсонлар билан мулоқотда бўламиз. Шундай пайтларда мулоқотдошимизнинг "Тушунмадим?", "Гапингизни қайтадан такрорлаб юборинг..." сингари сўзлари ғашингизга тегиши аниқ. Баъзи ҳолларда эса, ўзимиз кимнингдир гапини чала эшитгандек бўламиз-у, эшитиш қобилиятимиз сусайиб кетмадимикин, дея хавотир оламиз.

Хўш, инсон қулоқ касалликларига чалинмаслик учун нима қилиши керак? Қулоқчинлардан фойдаланиш оқибатлари? Шу ва бошқа саволларга мақоламиз давомида жавоб оласиз. ЖССТ маълумотларига кўра, эшитиш қобилиятининг кескин пасайиши дунё аҳолисининг 5 фоизида кузатилади. Қулоқ касалликлари жуда кенг қамровли рўйхатдан иборат, шунинг учун мумкин бўлган муаммо ташхисини шифокорга ишониб топшириш ва интернетдан ёки профессионал қўлланмалардан фойдаланиб, мустақил жавоб изламаслик керак. Қулоқ касалликларидан сақланиш учун қуйидагилар тавсия этилади:

Совуқ ва ёмғирли об-ҳавода бош кийим кийиш ва шарф тақиш;

Қулоқ каналини тозалаш учун гугурт, қалам, скрепка, пахтали таёқчалар ва бошқа буюмларни ишлатмаслик — бу фақат қулоқ олтингугурти ишлаб чиқарилишини кўпайтиради, қулоқдаги тиқин мавжуд бўлса уни янада ичкарироққа силжитиб юборади ва ташқи қулоқнинг табиий ўзини-ўзи тозалаш жараёнини мураккаблаштиради. Бундан ташқари, қулоқ канали ва ноғора пардасининг шикастланиши хавфи мавжуд. Агар лозим бўлса, ушбу муаммо билан ЛОР шифокорга мурожаат қилиш керак;

Бурун-ҳалқум ва томоқнинг ўткир ва сурункали касалликларини эътиборсиз қолдирмаслик — улар қулоқларга тарқалиши мумкин. Даволанаётганда, биринчи навбатда, анъанавий тиббиётга эмас, балки шифокорнинг тавсияларига таяниш керак;

 

Қулоқчин (наушник)лар ҳақида.

Қулоқчинларнинг фойдали жиҳатларини инкор этиб бўлмайди. Лекин меъёридан ошиб кетса, жудаям кўп зарарли оқибатларга олиб келади. Қулоқчинларнинг асосий зарари қулоқнинг эшитиш қобилияти пасайишига олиб келишидир. Қулоқчинлар қулоғимизда бўлган вақтда келаётган товуш тўлқинларининг масофаси қисқаради. Бу дегани қулоқчинсиз биз нормал ҳолатда ҳаводаги қаршилик билан қулоғимизга етиб келгунича, унинг кучи пасаяди. Қулоқчин таққанимизда эса масофа қисқариб, таъсири баландроқ, кучлироқ бўлади. Натижада, қулоқ ноғора пардасининг кучли тебраниши ва толиқиши ҳисобига эшитиш қобилияти сусаяди. Қулоқчинларни узоқ муддат тақиб юриш мумкин эмас. Кўпи билан 40 дақиқа ёки 1 соатгача тақиб, ундан кейин ечиб, маълум муддатдан сўнг яна тақиш мумкин.

Дунёда ҳали ҳеч ким эшитиш аъзоси ўрнини тўлиқ боса оладиган мосламани ишлаб чиқара олмаган, шунинг учун ҳар биримизга берилган инъомга эҳтиёткорлик билан муносабатда бўлиш  зарур, -дейди мутахассислар. Шундай экан, юқоридаги кўрсатмаларга амал қилиш аввало ўзимиз учун фойдали. Инсон саломатлигида барча органларнинг ўз ўрни бор. Шу қаторда қулоқларнинг ҳам ўрни беқиёс. Бефарқ бўлманг! Бефарқлик нуқсонга айланиши ҳеч гап эмас. Ахир, кексайганда "бақироқ чол" ёки "бақироқ кампир" бўлиб қолишни хоҳламайсиз-ку.

Азиза МАДРАҲИМОВА

Интернет материаллари асосида тайёрлади

🎬 Видеогалерея Барчаси →
БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026 Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди ▶ Жажжи экологлар табиатни асраш бўйича дастлабки тушунчаларга эга бўлишди 31.10.2026 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди ▶ 10 ой давомида Қорақалпоғистон бўйича 39 та ҳолатда ичимлик суви кўрсаткичлари белгиланган талабларга жавоб бермаслиги аниқланди 30.10.2026 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди ▶ 1-сонли мактабда Ўзбек тили байрами нишонланди 26.10.2026