22.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
22.11.2026, 01:11
Мақолалар 👁 1,384

У БИPИНЧИЛАPДАН ЭДИ...

У БИPИНЧИЛАPДАН ЭДИ...

Янгибой Явидов 1934 йилнинг 14 ноябрида Манғит туманининг Ўрта қалъа овулида таваллуд топди. Pаҳматлик падари Явда бобо ўз замонасининг ўқимишли ва маърифатли кишиларидан бўлиб, Хивадаги Шерғозихон мадрасасида таҳсил олган эканлар. Явда бобо тариқат аҳлидан бўлиб, эл-улус орасида обрў-эътибори ниҳоятда юксак бўлган. Бобо кексайган бир паллада кўрган ягона фарзанди Янгибойнинг ҳам илмли бўлишини истаб, ўғлининг ўқиши учун оилада зарур шароитларни яратиб берганлар.

Янгибой Явидовнинг ёшлик ва ўқувчилик йиллари иккинчи жаҳон уруши ва урушдан кейинги алғов-далғовли даврларга тўғри келади. Ўша пайтларда ўн йиллик умумтаълим мактаблари ҳали фақат туман марказларидагина бўлиб, чекка қишлоқ жойлардаги аксарият ёшлар еттинчи синфни битиргач, колхозларда ишлаб қолиб кетар эдилар. Янгибой Ўрта қалъа овулидаги етти йиллик мактабни битказгач, илмга чанқоқлиги туфайли 1948 йилда Манғит шаҳридаги 1-сонли ўрта мактабнинг 8-синфига ўқишга қатнай бошлайди. Шаҳаргача ҳали тўғри йўллар қурилмаган ўша кезларда Янгибойнинг дала ва қамишзор кўллар, Юсуф хўжа ва Сарт овул ҳудудларини қишнинг қаҳратон кунлари ва асаднинг жазирамаларида ҳар куни пойу-пиёда босиб ўтишига тўғри келган.

Ҳар бир воқеа ва ҳодисанинг аввал ибтидоси ва кейин эса интиҳоси зуҳр бўлиши каби бу тиниб-тинчимас ёшгина йигитнинг илм олиш йўлида қилган меҳнатлари, тотган азоблари кейинчалик унинг ҳаётида ўзининг ижобий самарасини кўрсатди. Алишер Навоий лафзи билан айтганда:

Тухум ерга тушиб чечак бўлди,

Қурт меҳнат қилиб ипак бўлди.

Сўзимиз аввалида Явда бобонинг масжид ва мадраса кўрган юксак онг-фаросат ва илм соҳиби эканликларини эслатиб ўтган эдик. Явда бобо ўз ўғлига касб танлаш масаласида шундай ҳикматлар ёзиб қолдирган эканлар:

“Дунёда шундай бир улуғ ва олижаноб касб борки, ҳеч бир касб бунга тенг кела олмаслар, бу – табобат (табиблик) касбидир.

Зеро, ўз соғлигини йўқотган одамга на мол-у мулк, на олтин-кумуш, на мансаб, на илм татийди, ҳатто энг яхши мусиқа садоси ҳам унга ёқмайди. Хаста одам кеча-ю кундуз ўз дардидан фориғ бўлишни ўйлайди, холос. У бу дарддан халос бўлмоғи учун ҳеч бир нарсасини аямайди ҳам.

касблар яхши, барчалари ҳам ҳаётда инсоният учун шарафли ва зарурийдир. Аммо табобат (табиблик) дан зарурроқ бирон касбу корни мен ҳеч англаб билолмадим. Ушбу касбнинг этагидан маҳкам ушлашингни сендан ота сифатида сўрар эдим, ўғлим Янгибой” деб арабий “насталиғ” хатида васият қолдирган эканлар.

Умумтаълим мактабини аъло баҳоларга битирган Явда бобонинг ягона фарзанди Янгибой Явидов туман ёшларидан биринчи бўлиб 1951 йилда Тошкент Тиббиёт институтининг даволаш факультетига ўқишга киради.

Сабр-қаноат, бардош, ота тарбияси ва дуоси уни доимо олдинга, қийинчиликлардан эса ғолибликка етаклаганини раҳматлик Янгибой ака ҳаётлик чоғларида унинг хонадонида бўлиб ўтган бир суҳбат асносида жуда чиройли қилиб айтиб берганлигини ҳали-ҳануз ҳурмат ва эҳтиром билан эслаб келаман.

Олис қишлоқдан келган, моддий таъминотсиз талаба, ҳеч қаерда ишламайдиган, ёши бир жойга бориб қолган кекса чолнинг ягона фарзанди иккинчи жаҳон урушидан кейинги оғир йилларда Тошкентдай шаҳри азимда ўқиб, кун кечиришини бир тасаввур қилиб кўринг-а! Онадан етим қолиб, ёлғиз кекса отаси қўлида тарбия топган Янгибой болалик йилларидаёқ отасининг панд-насиҳатларини руҳиятига сингдириб, ҳалол меҳнатда тобланган эди.

1956 йилнинг ёз фаслида маҳаллий аҳоли ёшлари орасида биринчилардан бўлиб Тошкент Тиббиёт институтини битириб, ўзи туғилиб-ўсган қадрдон юрти, Манғит туманининг марказий шифохонасига давлат тақсимот ҳайъатининг йўлланмаси билан жарроҳ-шифокор бўлиб ишга келган кунини Янгибой Явидов шундай эслаган эдилар:

“Мен дастлаб юмушга келган пайтим шифохонада Гаухман Владимир Панкусович бош шифокор ва жарроҳлик ишларини ҳам уддалаб келаётган эканлар. Бу инсон том маънодаги ҳақиқий шифокор эдилар. Ундан жарроҳлик амалиётидаги ўзига хос сир-асрорларни астойдил ўргандим. Владимир Панкусович тиббиёт соҳасида ўта тажрибали ва илмий салоҳиятли шифокор бўлиб, у шогирдларидан ҳеч нарсани аямас ва яширмасдан оддий, тушунарли услубда жарроҳлик ишини эринмасдан ўргатар эдилар. У беморлар билан тезда тил топишиб кетар, бир кўрган кишисининг исми- шарифларини иккинчи учрашиб қолсалар, тўлиқ ва равон, қийналмасдан айта оларди. Энг асосийси, у таъмагир бўлмаган ва бизларнинг онг-шууримизга ҳам ушбу феълни сингдиришга ҳаракат қилардилар. Ундан кўп ҳаётий сабоқлар олдик”.

Я.Явидов 1956 йилдан то умрининг охиригача, қарийб 51 йил давомида туманимиз аҳолисига моҳир шифокор-жарроҳ сифатида ҳалол хизматлар қилдилар.

Янгибой ака ҳам раҳматлик отаси Явда бобо каби имон ва эътиқодда собит, эл ишончига ҳамда ҳурматига сазовор инсонлардан эдилар. У 1997 йилда исломиятдаги фарз ибодатларидан ҳисобланувчи ҳаж ва умра амалларини адо этдилар.

“– Муқаддас Каъба, Масжидул Ҳарамни кўриш, унинг илоҳий раҳматидан баҳраманд бўлиш, Аллоҳга беҳад шукроналар бўлсин, менга ҳам насиб этди.

Мустақиллигимизнинг шарофати туфайли исломий ва миллий қадриятларимизнинг тикланиши, инсон шахсиятига, унинг имон ва эътиқодига давлатимиз томонидан қилинаётган юксак эътибор ҳар бир инсон қалбида шукроналик туйғусини уйғотади”, – деган эдилар Янгибой ҳожи бобо ҳаж таассуротлари юзасидан 1997 йилнинг кузида туман газетасига берган интервьюсида.

Машҳур немис файласуфи Иоганн Гёте: “Инсон учун илм орттиришнинг ўзигина кифоя эмас. Олинган билимни тараққиёт йўлида сарфлашни ҳам билмоқ лозим”, – деганида қанчалик ҳақ эди. Дарҳақиқат, Янгибой Явидов 71 йиллик умри давомида ҳамиша ўз касбига садоқат, замондошлари ва шогирдларига эса меҳр-оқибатли, қолаверса, ўта маданиятли инсон сифатида яшадилар. Ҳозирда унинг катта фарзанди Бахтиёр туман Тиббиёт бирлашмасида шифокор-жарроҳ бўлиб фаолият юритмоқда. Иккинчи ўғли Баҳодир Явидов Москва шаҳридаги поликлиникалардан бирида малакали тиббиёт ходими. Энг кичик ўғли Баҳром эса Нукус Давлат Педагогика институтининг доценти, физика фанлари докторидир. Ягона қиз фарзанди Сайёра Явидова ҳам ота касбини эгаллаган. У ҳам Тошкент Тиббиёт академиясини тугатган, ҳозирда Нукус шаҳридаги “Салмонбой” хусусий шифохонасининг бош шифокоридир.

Хуллас, Янгибой Явидов бир умр эл-юрт хизматида бўлди. Азиз халқи учун камарбаста, фидойи, билимдон фарзандлар тарбиялади. Шу боис, амударёликлар бу қалби дарёдек жўшқин инсонни ҳамиша хотирлаб, ҳурмат-эҳтиром билан эслаб юрадилар.

Қодирберган ҳожи.

🎬 Видеогалерея Барчаси →
«INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» ахборот-кутубхона ҳафталигига старт берилди ▶ «INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» ахборот-кутубхона ҳафталигига старт берилди 20.11.2026 Эскирган боғлар ўрнида интенсив боғлар барпо этилади ▶ Эскирган боғлар ўрнида интенсив боғлар барпо этилади 20.11.2026 Сув тармоқларига ноқонуний уланишлар бўйича назорат тадбирлари ўтказилмоқда ▶ Сув тармоқларига ноқонуний уланишлар бўйича назорат тадбирлари ўтказилмоқда 18.11.2026 БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026