22.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
22.11.2026, 03:07
Мақолалар 👁 984

КЕЛИНЛИККА НОМЗОД ҚИЗЛАР... ёхуд оила бойлик асосига қурилади...ми?

КЕЛИНЛИККА НОМЗОД ҚИЗЛАР...  ёхуд оила бойлик асосига қурилади...ми?

Муносабат

Нукусдаги олийгоҳлардан бирининг битирувчиси бўлган қиз шундай ҳикоя қилади:

–Шанба куни дарсдан чиқиб, уйимга қайтиш учун тўғри Манғитга қатнайдиган таксилар тўхташ жойига бордим. Бир машинада икки аёл семичка чақиб, гурунг қиздириб ўтиришган экан. Таксичи билан йўл ҳақини келишиб олиб, мен учинчи йўловчи бўлиб машинага чиқдим. Овқатланишга ҳам вақтимни қизғаниб йўлга чиққанимга қорним оч, қолаверса, уч пара дарс ҳам чарчатган шекилли, йўловчи аёлларнинг суҳбати ҳам ёқмай, атрофга аланглайман, қани энди тўртинчи йўловчи келақолса-ю, “қайдасан Манғит” деб йўлга тушсак. Йўқ, аксинча.... ҳамроҳларим ёнимизда одам бор-ов, деб овозини пасайтирай, демайди. Мен истасам-истамасам тинглашга мажбурман. Энди суҳбат мавзу оилавий икир-чикирлардан келин танлашга ўтди.

–Ҳей, мен сенга акамнинг ўғлига бир современний, ўқиган, ишлайдиган қиз керак, дегандим-а, эсингдан чиқмадими? Қараб юрибсанми?

–Қиз кўп. Қайғурма, - деди бамайлихотир иккинчиси. Кейин танийдиганларини бир-бир таърифлай бошлади. – Ўзимизнинг кўчамиздаги Санобарнинг синглиси ҳам яхши, қайси мактабдалигини билмайман, бироқ институтни битириб келиб, ишлаб юрибди.

–Синглиси ҳам Санобарга ўхшаб бошидан рўмолини ташламай, ўзига бир қарамаа-ай (афтидан пардоз қилмай, демоқчи) юрса, бўлмайди-да. Онамга, современний, ўзига қараб юрадиган қизлар ёқади. Ўзимизнинг оиламизга мос бўлса, дейди.

–Турсуной холамни биласан-а? Кичик қизи бу йил институтни битираяпти, ўзинг ишга жойлаштириб олавер шуни, - улар қўшилишиб кулишди.

–Ҳа, Сайёрами? Беш-олти йилча олдин кўрганим, ўзгариб кетгандир-а?

–Бир сулув қиз бўлган.

–Радикка (жияни шекилли-да), онамга айтиб кўрсам бўлар экан.

–Кейин ўзимиз ўқиган мактабдаги физкулътурачи Ҳасанбой ака эсингдами? Шунинг ҳам икки қизи бор, ёмон қизларга ўхшамайди, бироқ иккови ҳам медсестра.

Аёллар менга сен ҳам биз билан бир машинада ўтирибсан-ов, гурунгимиз оғир ботмаяптими, деган ўйни хаёлларига ҳам келтирмай, яна неча-неча қизларни санаб муҳокама қилишди, камига менинг қунишибгина ўтирганимга “бечора ей” дегандай беписанд қараб қўйишарди.

Эшитганларим (гарчи менга дахлсиз бўлса-да) жуда алам қилди. Сабаби бир неча ойлардан сўнг мен ҳам олийгоҳни битираман. Мени ҳам кимлардир олий маълумотли-ку бироқ, ночорроқ оиланинг (ахир мен тўртинчи фарзанд, тўртинчи талабаман, неча йиллардан бери ота-онамизнинг топган-тутгани бизни ўқитишга сарфланяпти) қизи-да, деб айтадиганлардай туюлди. Қолаверса, йигитларнинг тақдирини наҳотки амма, холалар, дугоналар белгиласа? Наҳот ўша аёллар айтганларидай, бошяланг, бўяниб-безанадиганлар замонавий, рўмол ўраганлар қолоқ бўлса? Наҳот одам ҳаётда жуфтини дипломига, хизмат лавозимига, мавқеига, оиласига мос (яъни бадавлат) лигига қараб танласа?

Талаба қизнинг мулоҳазалари неча кунки бот-бот эсимга тушаверади. Ижтимоий тармоқларда ўқиганим мана бу хабар эса яна ҳам “ўтиб” тушди: “Оила” илмий-амалий тадқиқот маркази ўтказган сўровнома натижасига кўра, оила қуриш ёшидаги йигитларнинг 57 фоизи (ярмидан кўпи!) ота-онаси бадавлат қизга уйланган йигитларнинг ҳаёти моддий қийинчиликларсиз ўтади, деб ҳисоблаши аниқланган. “Оила” маркази йигитлардаги бундай қарашлар келажакда катта оилавий муаммоларни келтириб чиқаришидан хавотирда, дейилади хабарда.

Шу ўринда бир мулоҳазани айтмоқчи эдимки, кўпчилик ота-оналар қизига куёв, ўғлига келин танлаганда, очиғи, энг аввало иқтисодий аҳволига қизиқади, номзоднинг топиш-тутишига қизиқади. Энди шундай фикр сингдирилган ёшлардан нимани кутишимиз мумкин?

Ўзим аниқ биладиган бир оила ҳақида айтсам, ишонишингиз қийинроқ бўлар. Кийим-кечак дўкони эгаси бўлган аёл ёш қайнона бўлиб юраман, деб ҳавас билан 20 ёшида ўғлини уйлантириб қўйди. Ҳамшира бўлиб ишлайдиган келин бўш вақтларида қайнонасининг савдо-сотиғига ҳам кўмаклашди, ҳовли-жойини ораста қилиб ҳам қўйди. Оилавий тадбиркорликка аралашгани боис, барчаси бозордан кеч қайтишар, кўчада овқатланишар, уйда деярли қозон қайнамасди. Келиннинг вақтлироқ уйга қайтиб бирон овқат қилай, деган таклифи қайнонанинг ғашига тега бошлабди.

Орадан йил ўтиб-ўтмай, бадавлат оила қизига иккинчи ўғлини уйлантириб қўйди. Олий маълумотли бухгалтер келиннинг тезда янги оиласида мавқеи кўтарилиб кетди. Боиси ойлиги яхши, яна кунда-кунора ота уйидан ҳаммага етгулик исиқ овқат, турли пишириқлар келиб тураркан. Берган ёқади-да, биринчи келин эса... орадан кўп ўтмай, нўноқсан, ота-онанг чиқимсиз, қилган ишинг унмайди, ойлигинг ўзингга етмайди каби ноўрин танбеҳларнинг эгасига айланди.

Тавба, дейман ҳар сафар ўша аёлга кўзим тушганида, қудангникига кўз тиккудай нима каминг бор? Совға-саломни деб бечора тўнғич келинга озор бериш – ноинсофлик эмасми? Ҳозир-ку куч-ғайратли, кексаликка етганида куни шу келинларга қараб қолади-ку! Аёлларда мол-мулкка ҳирс қўйиш нега бунчалик кучайиб бораяпти?

Манғит шаҳрининг Фаровон маҳалласида истиқомат қиладиган бир оилада ота-она (афсуски исмларини билмайман) доимий иш ўрнига эга эмас, мавсумий ишларда ишлаб ҳам уч нафар қизини бараварига олийгоҳда ўқитаяпти. Қорақалпоқ Давлат университетида бири давлат гранти асосида, иккови тўлов контракт асосида тўртинчи, учинчи, иккинчи курсларда таҳсил оладиган Ирода, Хуршида, Гўзал исмли қизларнинг ота-онасини танимасам ҳам кўнглимда доим уларга ҳавас қиламан. Ахир илмли, маънавиятли ёшлар ҳаётда ўз ўринларини топа олади, эртага элнинг корига ярайди. Бундай инсонлар кўп орамизда. Бироқ ота-онасининг мол давлатига, мансабига қараб эшик қоқадиган совчилар ҳам борки, бундай асосда бунёд этилган оилалар кўп ўтмай дарз кетаётган бўлса-да, негадир бундан керакли хулоса олмаяпмиз. Аслида энг улкан бойлигимиз соғлом, эс-ҳушли, одобли фарзандларимиз эмасми? Улардан бизга энг кераги меҳр-оқибат, кексайганда ғамхўрлик эмасми? Кўзимиз нури, белимиз мадори фарзандларимизга ҳаётда тўғри йўлни кўрсатмоғимиз лозим эмасми? Нима дедингиз?

Ойгул РАЖАБОВА, журналист.

🎬 Видеогалерея Барчаси →
«INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» ахборот-кутубхона ҳафталигига старт берилди ▶ «INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» ахборот-кутубхона ҳафталигига старт берилди 20.11.2026 Эскирган боғлар ўрнида интенсив боғлар барпо этилади ▶ Эскирган боғлар ўрнида интенсив боғлар барпо этилади 20.11.2026 Сув тармоқларига ноқонуний уланишлар бўйича назорат тадбирлари ўтказилмоқда ▶ Сув тармоқларига ноқонуний уланишлар бўйича назорат тадбирлари ўтказилмоқда 18.11.2026 БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026