22.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
22.11.2026, 02:49
Мақолалар 👁 1,118

Ортингизда бир чимдим меҳр қолсин

Ортингизда бир чимдим меҳр қолсин

Меҳр қаҳат бўлмасин, азизлар

Меҳр. Бор-йўғи тўртта ҳарфдан иборат бу сўзда не сеҳр борки, инсоният туғилганидан то сўнгги нафасигача шу мўъжизавий туйғу оғушига интилиб яшайди. Шунданми, момо-боболаримиз дуога қўл очганларида улуғ Тангри таолодан ўғил-қизларига ақл-фаросат, шафоатли ҳаёт, эл-юртига меҳр-оқибат ва бирдамлик сўрашни асло канда қилмайдилар. Момо-боболаримиз биладилар: меҳр илдиз отган оилада инсон, аввало ота-она, туғишганлик қадри ҳамиша баланд тутилади. Бундай оилалар ҳам, оила аъзолари ҳам эл-юртга файз бағишлаб яшайдилар. Халқига, Ватанига фидойилик қилувчилар ҳам ана ўшалардир. Оиладаги меҳр-оқибатдан ранг олиб, элга қўшилган, эл бўлган бу каби инсонларга нисбатан қалбимизда ҳавас уйғонади. Лекин...

Бор-йўғи бешта ҳарфдан иборат бу инкор сўз кўнглимизда аввало ҳадик уйғотади, сўнгра... Сўнгра ўз хулқ-атвори билан атрофидагиларга озор етказувчи, дилларга ранж-алам солиб, кўзларни бемаврид ёшлагувчи инсонларнинг меҳрдан йироқ дунёсига мўралаймиз-у, вужудимиз музлайди. Меҳрибон кўнгиллардан ранг олиб шодланган кўнглимиз хира тортади.

“Лекин шундайлар ҳам борки, ўз жигарбандидан меҳрини дариғ тутиб яшайди”, – дейишимиз билан кўз олдимизда меҳр қаҳат оила, меҳрдан мосуво одамлар, тунд чеҳралар гавдаланади. Шунда дилимиздан бир фикр кечади:

– Меҳр қаҳат бўлмасин, азизлар! Меҳрсизлик инсонларни бир-биридан узоқлаштиради, обрўсизлантиради ва ... эл-юрт назаридан қолдиради...

Ўгайлик деворини қулатган меҳр

Яқиндагина биз билан ҳам-нафас, тўлиб-тошиб яшаб юрган ажойиб онахонимиз бехос ётиб қолибдилар. Гап-у сўзи ўринли, ҳикматли, ниҳоятда фариштали онахоннинг маҳаллада ҳурмати биланд эди. Кўргани бордим. Ёшлигида ниҳоятда гўзал ва латофатли бўлган бу аёлни кексалигида ҳам гўзаллик тарк этмаган, юзи-кўзи нурли эди. Хасталик гўё адашиб унинг жисмини маҳв этган-у, бир куни тарк этадигандай:

– Худойимга ёқибман, шекилли, дард берди, шифосини ҳам беради, шукур. Онахоннинг ҳар бир лутфида шукрона, дардидан сўз очмадилар. Гарчи тўшакда бўлсаларда, мени шодон кутиб, самимий хайрлашдилар. Икки кундан сўнг эса онахон бандаликни бажо келтирдилар. Садрхонада “онам”лаб, “опам”лаб, “жигарим”лаб йиғлаганлар, онахоннинг тобутига бир бора елка тутмоққа ошиққанларнинг ҳисоби бўлмади.

Мен онахоннинг бутун ҳаётини яхши билардим: ота-онадан ёлғиз фарзанд бўлган бу аёл икки марта турмуш қурди, фарзанд кўрмаган, иккинчи турмушида онасидан айрилиб етим қолган беш нафар болага оналик меҳр-муҳаббатини берган, ўқитиш, уйли-жойли қилиш учун ўзини ўтга-чўққа урган, болалар отасидан ҳам айрилиб қолганида тақдирнинг бемаврид синовларига бардош бериб яшаган бағрикенг, кўнгли тоза, меҳр-оқибатда тенгсиз аёл эдилар. Каттаси 10 ёшда, кичиги 1 ёшда онадан, сўнг отадан айрилган гўдаклар аёлнинг меҳр ардоғида улғайишди. Уларнинг қалбига ўгайлик умуман ёт эди. Онахон тузган оилавий тартиб, оилавий тутум уларнинг қалбини меҳр нури ила зийнатлаган эди. Бу оилага дилларда ҳавас бисёр эди. Тарбияли, бир-бирига меҳрибон, солиҳ фарзандлар онахоннинг ортида бир сўлим мевазор боғ каби гуркираб қолдилар. Мисоли меҳр-муҳаббат бўстони каби!

Ҳаддан ортиқ меҳр – исрофдир

Маҳаллада обрў-эътиборли яна бир онахон вафот этдилар. Ўзбекчилик, жанозага бордим. Онахоннинг қизлари, туғишганлари саф тортиб ўтирган садрхонада аянчли ҳолат: келинлар бир тараф, онахоннинг қизлари бир тараф даҳанаки жанг устидан чиқдик. “Астағфуриллоҳ!” – деб ёқасини тутамлаган қанча-ю, уларни муросага келтирмоққа интилганлар қанча?!

– Онамнинг сирғасини нега ечиб оласан, не ҳаққинг бор! – Келинларни талайди қиз.

– Олтин ва кумуш узугиям йўқ, – қўшимча қилади яна бири.

Онахонинг келинлари лом-мим дейишмайди. Лекин тилли-жағли овсинлардан бири қизларни “гиж-гиж” лайди:

– Арчаси (сандиқ)да фалон-фалондай нарсалари ҳам бор эди-я, чиқмади...

Кекса момолардан бири ўртага тушди:

– Бибижон (исми ўзгартирилди) барча оғирликни ўз гарданига олиб, сизларга фақат меҳр беравериб, меҳр кўрмаган экан, бечора. Отадан меҳр кўрмади, эрта етим қолди, деб нуқул ўзи югуриб-елиб, сизларни талтайтириб юборган экан. Ортидан бундай можаролар чиқишини ҳам билган, бояқиш. Бибижоннинг сирғаси ҳам, узуклари ҳам менда, нима қиласизлар? Мениям талайсизларми ё онангизни охират манзилига тинчгина кузатасизларми?

Ҳамма жим бўлиб қолди. Жимликни оиланинг балоғатга етмаган 12 яшар кенжа ўғли бузди. У даҳлизда, маййит ётган эшик олдида уввос тортиб йиғларди:

– Мен онажонимни бир кўрай, менга онажонимни кўрсатинглар!

Бу ҳолатдан йиғлаган ҳам йиғлади, йиғламаган ҳам йиғлади. Ўзларидан тиниб-тинчиб кетган уч қиз ва икки ўғил маййит ётган эшикдан бош суқиб, онаизорининг дийдорини сўнгги бор кўришга шошилмади.

Маълум бўлишича, онахон ўлими олдидан кенжатой ўғли учун йиғиб қўйган жамики нарсаларига қўшиб сирға ва узукларини ҳам маҳалла имоми гувоҳлигида қўшни момога топширган эканлар ва “ўғлим уйланганида ишлатинглар” , – дея илтимос қилибдилар.

“Меҳрибон ва мушфиқ бу аёлнинг бу иши балки тўғри бўлгандир”, – деган ўй кечди дилимдан. Болаларига ҳаддан ташқари меҳр беравериб, пировардида “онамиз шундай қилиши керак”, – деб қабул қилган, фақат меҳр кўравериб, худбинлашиб кетган фарзандларига ишонмагани тўғридир? Агар фарзандлари дилида онасидан олган меҳрга озгина бўлса-да меҳр қайтариш ҳисси бўлганида садрхонада “онам”лаб йўқлаш ўрнига сирға билан узук талашмас эди.

Шу ерда Навоий ҳазратларининг: Меҳр кўп кўргуздим, аммо меҳрибоне топмадим” радифли машҳур ғазали ёдга тушди. Кўрганим, кузатганимдан ҳаётий хулоса шуки, биз фарзандларимизга ортиқча меҳр беравериб, меҳримизни исроф қилмайлик, меҳр бериш асносида улар қалбида яқинларига нисбатан меҳр туйғусини ҳам уйғотайлик, азизлар. Меҳр кўргузиб, меҳр кўрмоқ яхши тарбия ва тутум эканлигини унутмайлик.

Робия ЙЎЛДОШЕВА.

🎬 Видеогалерея Барчаси →
«INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» ахборот-кутубхона ҳафталигига старт берилди ▶ «INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» ахборот-кутубхона ҳафталигига старт берилди 20.11.2026 Эскирган боғлар ўрнида интенсив боғлар барпо этилади ▶ Эскирган боғлар ўрнида интенсив боғлар барпо этилади 20.11.2026 Сув тармоқларига ноқонуний уланишлар бўйича назорат тадбирлари ўтказилмоқда ▶ Сув тармоқларига ноқонуний уланишлар бўйича назорат тадбирлари ўтказилмоқда 18.11.2026 БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026