22.11.2026
Тил Öz Qq Ёзув Кирилл Lotin
Reklama banneri
Ҳарф ўлчами Ранг Расмлар
22.11.2026, 02:03
Мақолалар 👁 624

Оталар ёди – авлодлар эҳтироми

Оталар ёди – авлодлар эҳтироми

Болалигимда отамнинг ёнларида юриб, унга ҳар хил саволлар берардим.

– Ота, бармоғингизнинг ярми нега йўқ?

– Урушда қолиб кетган.

– Ота, кўксингиз нечун ўйиқ?

– Ўқ тешган.

Ҳақиқатдан ҳам кўксининг икки тарафида чуқур бор эди. Мен у ерга гоҳо қўлларимни теккизиб кўрардим.

– Ўқ нега ўйган?

– Ватан учун кўксимни қалқон қилдим, душман ўқи кўксимни тешиб ўтолмади.

– Ота, товонингиздаги ўқ ҳали турибдими? Қани бир кўрай, – деб кўрардим. У ўқ эмас, снаряд парчаси эди. У товони тагида қизғиш-қорамтир бўлиб кўриниб турарди.

Даҳшатли жангларнинг бирида у снаряд портлаши тагида қолиб кетган, лекин ўлмаган. Ўн беш кун ҳушсиз, госпиталда ётган. Ҳушига келгач, қимир этолмаган, қоронғилик, жим-житликни ҳис этган. Ҳатто у: “мени ўлди, деб кўмиб кетибдилар-да”, деган хаёлга ҳам борган. Чунки унинг аъзойи бадани муздек бўлиб, муздек ерда ётарди. Бир маҳал ёнида қандайдир оқ шарпалар ҳам юргандек бўлган. Олислардан эса жанг овозлари ҳам эшитилган. “Қизиқ, одамзот ўлса ҳам ҳамма нарсадан хабардор бўларкан”, дея ўйлай бошлаган.

Шу пайт доктор унинг ўзига келганини билиб, чироқни ёққан ва ёнига келиб “Уйғондингми, солдат?” деганлар. Лекин отам гапира олмаганлар.

– Докторнинг барча ҳаракатларини кўрардим, гапларини ҳам эшитардим-у лекин гапира олмасдим, – деб ҳикоя қилардилар отам.

Ўшанда отамнинг танасидан ўттиз иккита снаряд бўлакчасини олиб ташлашган. Бутун танаси илма-тешик бўлиб кетган. Кўкси ўшанда ўйилган, товонидаги снаряд парчаси ҳам ўшанда қолиб кетган. Буни отамнинг уруш хотиралари орқали билардим. Чунки отам аҳён-аҳёнда бизга, баъзан дўстларига ҳам бу ҳақда гапириб берардилар.

Бир куни отамнинг ёнига бир ярадор аскарни олиб келишган. Докторлар у билан сўзлашмоқчи бўлишган, лекин ҳеч сўзлаша олмаганлар, чунки бир-бирларининг сўзларига тушунишмабди. Ярадор аскар туркман бўлганидан отам унинг нима деяётганини айтиб берганларида улар ҳайрон бўлиб:

– Нима, сен унинг тилини биласанми?! – дейишган.

– Ҳа, у туркман миллатидан.

– Туркман тилини ҳам биласанми?! – яна ҳайратланишган.

– Ундай бўлса, биз билан юр, – деб бошқа бўлмадаги ярадор аскар ёнига олиб боришган. Боришса, бир озарбайжон йигити инграниб ётибди. У билан сўзлашиб, докторларга дардини тушунтирганида барчаси хурсанд бўлишган. Улар отамнинг рус, ўзбек, туркман, озарбайжон тилларида эркин сўзлаша олганидан ҳайратда эдилар. Шундан сўнг, отамга улар ўзгача назар билан қарай бошлашади. Отам уларга бу тиллар бир-бирига яқин эканлигини айтганида: “ахир ҳар бири бошқа-бошқа тиллар-ку”, – дея ажабланишган.

Уруш кўрган отамнинг ҳикоялари ҳисобсиз эди. Мен уларни тинглаганим сари қалбимда урушга нисбатан чексиз нафрат уйғонарди.

Отам жуда матонатли, тўғрисўз, ўта китобхон инсон эдилар. У рус, ўзбек, қозоқ, қирғиз, туркман, озарбайжон, татар ёзувчиларининг асарларини аслича ўқир эдилар. Собиқ СССР давлатининг турли бурчакларида қуролдош дўстлари бор эди. Улар ҳақида тўлиб-тошиб сўзлардилар, хатлар ёзишиб турардилар. Бугун эса ана шу матонатли инсондан ўзи ҳаётлигида сўзлаб берган ҳикоялари, жанговар хотиралар қолди, холос...

Гавҳарой ХУДОЁРОВА,

29-сонли мактаб ўқитувчиси.

🎬 Видеогалерея Барчаси →
«INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» ахборот-кутубхона ҳафталигига старт берилди ▶ «INFOLIB ÖZBEKISTON–2026» ахборот-кутубхона ҳафталигига старт берилди 20.11.2026 Эскирган боғлар ўрнида интенсив боғлар барпо этилади ▶ Эскирган боғлар ўрнида интенсив боғлар барпо этилади 20.11.2026 Сув тармоқларига ноқонуний уланишлар бўйича назорат тадбирлари ўтказилмоқда ▶ Сув тармоқларига ноқонуний уланишлар бўйича назорат тадбирлари ўтказилмоқда 18.11.2026 БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ ▶ БИР ВАТАН, БИР ЭЛ, БИР БАЙРОҚ! АМУДАРЁДА БАЙРОҚ ЭСТАФЕТАСИ КЎТАРИНКИ РУҲДА ДАВОМ ЭТДИ 16.11.2026 «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди ▶ «Илғор фермерлар клуби» аъзолари учун дала семинарлари ўтказилди 16.11.2026 Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди ▶ Болажонларга йўл ҳаракати қоидалари ҳақида маълумотлар берилди 13.11.2026 Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди ▶ Сайёр қабулда 12 та мурожаатдан 10 таси ижобий ҳал этилди 13.11.2026 Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ Амударё туманида СЕО ва ЖС бўлимининг янги биноси фойдаланишга топширилди 12.11.2026 Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди ▶ Амударёлик нуронийлар мини футбол бўйича ўртоқлик учрашувида ғолиб чиқди 12.11.2026 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди ▶ 49-сонли боғчада экологик тарбиянинг амалий методикалари намойиш этилди 12.11.2026 Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди ▶ Ўрта қалъа овулида хотин-қизлар билан профилактик учрашув ўтказилди 12.11.2026 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди ▶ 65-сонли мактабнинг янги биноси фойдаланишга топширилди 11.11.2026 Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда ▶ Амударё туманида кузги шудгорлаш ишларини сифатли ташкил этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда 10.11.2026 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди ▶ 45-сонли боғчада «Жажжи экологлар» амалий семинари бўлиб ўтди 10.11.2026 Аҳоли саломатлиги — олий қадрият ▶ Аҳоли саломатлиги — олий қадрият 09.11.2026 Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди ▶ Амударё туманида куз-қиш мавсумига тайёргарлик ишлари ўрганилди 09.11.2026 Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди ▶ Жисмоний тайёргарликдан ўтган чақирилувчилар ҳарбий қисм вакиллари билан суҳбатлашди 09.11.2026 Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир ▶ Қўриқлаш хизмати — аҳоли осойишталиги ва мулк дахлсизлигининг кафолатидир 06.11.2026 АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА ▶ АМУДАРЁДА “ЯШИЛ МАКОН” ЛОЙИҲАСИ ДОИРАСИДАГИ ИШЛАР ИЗЧИЛ ДАВОМ ЭТМОҚДА 06.11.2026 Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди ▶ Боғча тарбияланувчилари учун экологик тарбия методикалари намойиш этилди 05.11.2026 Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди ▶ Амударё туманида ички ишлар органлари ходимларининг касб байрами кенг нишонланди 05.11.2026 Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди ▶ Меҳнат ярмаркасида 29 нафар фуқаро доимий ишга жойлаштирилди 05.11.2026 Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади ▶ Олис овуллардаги мактабларда «Китобхон ёшлар» клублари ташкил этилади 04.11.2026 Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди ▶ Йўлларнинг қиш мавсумига тайёрлиги жойида ўрганилди 04.11.2026 Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди ▶ Амударё туманида ҳарбий прокуратура сайёр қабули ва меҳнат ярмаркаси ўтказилди 04.11.2026 Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади ▶ Амударё туманида кузги мавсумда 829 минг кўчат экилади 03.11.2026 Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди ▶ Амударё туманида маънавий-маърифий ишлар самарадорлиги, мавжуд муаммолар муҳокама қилинди 02.11.2026 ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ ▶ ҲАРБИЙ ХИЗМАТЧИЛАР УЧУН КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ КУРСЛАРИ ЯКУНЛАНИБ, СЕРТИФИКАТЛАР ТАНТАНАЛИ ТОПШИРИЛДИ 02.11.2026 Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди ▶ Қонунчиликдаги аёллар ва болалар ҳуқуқлари ҳимоясига оид нормалар тушунтирилди 31.10.2026 Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда ▶ Аҳолига сифатли ичимлик суви етказиб бериш борасидаги камчиликлар бартараф этилмоқда 31.10.2026